Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1777643

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 1 kwietnia 2015 r.
I SAB/Wa 45/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W związku z wniesieniem skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta (...) z (...) października 2014 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów w wysokości (...) zł (brutto), osiąganych z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę na czas określony (do 30 czerwca 2016 r.). Skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego wynagrodzenie zajęte jest przez komornika. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że mieszka w wynajmowanym - bez formalnej umowy - pokoju ponosząc z tego tytułu koszty w wysokości (...) zł brutto. Wskazał następnie, że ponosi następujące stałe wydatki: na zakup biletu miesięcznego ((...) zł brutto), poniesienie opłat za telefon komórkowy (ok. (...) zł), opłat za Internet (ok. (...) zł) oraz na zakup żywności i środków czystości (ok. (...) zł). W ocenie skarżącego, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych.

W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego strony, na mocy zarządzenia z 16 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku w związku z niewykazaniem przesłanek do przyznania prawa pomocy, m.in. poprzez przedstawienie: dokumentu wskazującego na wysokość aktualnie pobieranego wynagrodzenia, dokumentacji dotyczącej prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pisemnego oświadczenia wynajmującego (właściciela) o wysokości ustalonego przez strony czynszu z tytułu najmu pokoju (miesięcznie), wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne - z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, odpisów zeznań podatkowych składanych przez skarżącego do właściwego urzędu skarbowego - za ostatnie dwa lata, a także przedstawienie dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie konieczne, wskazanych w złożonym wniosku o prawo pomocy.

Wezwanie sądowe w tym przedmiocie, które skarżący otrzymał w dniu 23 lutego 2015 r. (k. 21), pozostało jednakże bez odpowiedzi.

Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że poniesienie kosztów tego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Z oświadczeń złożonych przez stronę w rozpoznawanym wniosku wynika, że skarżący swoje jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje z dochodów osiąganych z tytułu umowy o pracę w wysokości (...) zł brutto (ok. (...) zł netto), zaś uzyskiwane środki w całości konsumowane są na pokrycie generowanych w tym gospodarstwie wydatków (ok. (...) zł miesięcznie). W tych warunkach jednoczesne wskazanie przez skarżącego, że jego wynagrodzenie zajęte jest przez komornika sądowego, budzi uzasadnione wątpliwości odnoszące się do wysokości środków pozostających miesięcznie do dyspozycji strony. Mając zatem na uwadze, że miarodajną podstawę do oceny zasadności wniosku o prawo pomocy stanowić mogą okoliczności odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej osoby wnioskującej o udzielenie tej pomocy, skarżący na podstawie art. 255 p.p.s.a. został wezwany do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz złożenia dokumentów, w celu zweryfikowania w szczególności oświadczeń odnoszących się do wysokości bieżących obciążeń gospodarstwa domowego, w tym potwierdzających podaną przez skarżącego informację, iż jego wynagrodzenie obciążone jest zajęciem komorniczym. Skarżący zaniechał przedstawienia stosownych dokumentów, nie podał zarazem przyczyn takiego zaniechania. Pozyskanie pełnych informacji odnoszących się do wysokości środków finansowych, które pozostają comiesięcznie do dyspozycji skarżącego, a także do wysokości kosztów utrzymania skarżącego umożliwić zaś miało organowi sądowemu rozpoznającemu wniosek o prawo pomocy ustalenie w sposób prawidłowy, czy wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że udzielenie z budżetu państwa wsparcia w postaci przyznania stronie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Z tego względu przyjmuje się, że pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą także stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15). W konsekwencji uznaje się, że osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Nieustosunkowanie się przez skarżącego do wezwania sądowego z 16 lutego 2015 r. skutkuje zatem brakiem możliwości prawidłowego ustalenia, czy partycypowanie przez niego w kosztach postępowania poprzez samodzielne pokrycie kosztów działania pełnomocnika procesowego skutkować będzie uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym. W niniejszym postępowaniu, z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, nieustalona została bowiem aktualna wysokość miesięcznych wpływów do budżetu domowego, niepotwierdzona okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, niewyjaśniona pozostała również kwestia wydatków ponoszonych na wydatki konieczne, w szczególności na najem lokalu mieszkalnego i opłaty eksploatacyjne. Zaniechanie zawarcia umowy najmu nie stało na przeszkodzie wykazaniu tej okoliczności poprzez przedstawienie przez stronę pisemnego oświadczenia wynajmującego (właściciela) o wysokości ustalonego przez strony czynszu z tytułu najmu.

Mając zatem na względzie, iż sytuacja majątkowa skarżącego jawi się jako niedostatecznie wyjaśniona, gdyż wątpliwości odnoszące się do przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie zostały przez stronę usunięte, należało stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczność, że skarżący uczestniczy w wielu postępowaniach nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku, gdyż w konkretnym postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd lub organ sądowy rozpoznający ten wniosek powinien mieć na uwadze zasadniczo ustawowe przesłanki, których spełnienie może uprawniać do przyznania prawa pomocy, co oznacza konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualny stan majątkowy nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.