I SAB/Wa 390/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2475589

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. I SAB/Wa 390/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.).

Sędziowie WSA: Dariusz Chaciński Magdalena Durzyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji

1.

zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia 12 maja 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) grudnia 1949 r. nr (...), dotyczącej odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), ozn. nr hip. (...) - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2.

stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

A. Z. pismem z dnia 19 maja 2017 r. złożyła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 maja 2014 r. dotyczącego ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w (...) przy ul.(...).

Skarżąca wskazała, że organ pomimo upływu ustawowego terminu do załatwienia sprawy nie wydał w sprawie decyzji, a sposób działania organu stoi w sprzeczności z zasadami zawartymi w art. 7, 8 i 12 k.p.a. Wobec tego skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi, podnosząc stopień skomplikowania sprawy, która dotyczy oceny legalności orzeczenia wydanego przed kilkudziesięciu laty. Organ podkreślił również złożony stan prawny nieruchomości oraz wskazał na czasochłonny proces ustalania stron postępowania. Dodał, że wydanie rozstrzygnięcia będzie możliwe po uzupełnieniu materiału dowodowego o dokumenty, o które wystąpił pismami z dnia 31 maja 2017 r. i z dnia 9 czerwca 2017 r.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, w dniu 4 maja 2016 r. do organu wpłynął, przekazany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2016 r., wniosek A. Z. i J. T. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia (...) kwietnia 1950 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta (...) z dnia (...) grudnia 1949 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul.(...). Pismem z dnia 9 maja 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nadesłanie oryginałów lub uwierzytelnionych kopii dokumentów stanowiących załączniki do przedmiotowego wniosku, bowiem przekazano jedynie wniosek bez załączników. W dniu 23 maja 2016 r. do akt sprawy wpłynęła nadesłana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kopia wniosku wraz z kopiami załączników. Pismami z dnia 5 października 2016 r. Minister wystąpił do Urzędu (...) Wydziału Spraw Dekretowych oraz do Urzędu (...) o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, które zostały nadesłane w dniu 30 listopada 2016 r.

W dniu 2 grudnia 2016 r. A. Z. i J. T. wystąpili z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pismami z dnia 7 grudnia 2016 r. Minister wystąpił do Sądu (...) Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. Minister poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 31 marca 2017 r. W dniu 9 lutego 2017 r. geodeta uprawniony sporządził opinię geodezyjną dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Pismami z dnia 31 maja 2017 r. Minister zwrócił się do Urzędu (...) Wydziału Nieruchomości oraz do Zarządu Mienia Skarbu Państwa o dodatkowe informacje i dokumenty w sprawie. Jednocześnie organ poinformował strony postępowania o przyczynach zwłoki oraz o nowym przewidywanym terminie rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. Minister zwrócił się do Ministerstwa Finansów o nadesłanie informacji, czy następczyni prawnej byłego współwłaściciela nieruchomości zostało wypłacone odszkodowanie w ramach umów indeminizacyjnych za przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa. Pismami z dnia 24 sierpnia 2017 r. organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie aktualnego adresu A. T., a w przypadku, gdy osoba ta nie żyje, o nadesłanie oryginału lub notarialnie uwierzytelnionej kopii postanowienia spadkowego po A. T. wraz z adresami spadkobierców oraz do Ministerstwa Finansów o nadesłanie dalszych informacji do sprawy dotyczących jednej ze współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 16 października 2017 r. organ ponowił wezwanie skierowane do pełnomocnika wnioskodawców pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie oryginału lub notarialnie uwierzytelnionej kopii postanowienia spadkowego po D. S. wraz z adresami spadkobierców.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, z późn. zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z treści art. 37 § 1 k.p.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych oraz w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., zaś z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy rozumieć wydanie przez organ w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że Minister infrastruktury i Budownictwa do dnia rozpatrzenia złożonej skargi nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia 12 maja 2014 r. dotyczącego ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w (...) przy ul.(...). Powyższy wniosek wpłynął do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w dniu 4 maja 2016 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z tego względu, Sąd zobowiązał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin jest wystarczający i dający realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie (2014 r.), a także charakter niniejszej sprawy dotyczącej tzw. nieruchomości dekretowej, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że organ podejmował intensywne i systematyczne działania w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego oraz ustalenia stron postępowania. Jednocześnie na względzie należy mieć, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich, a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 § 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.