I SAB/Wa 153/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2576031

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r. I SAB/Wa 153/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich.

Sędziowie WSA: Dariusz Chaciński, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S., G. S. i M. B. na bezczynność Wojewody (...) w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości

1.

stwierdza, że Wojewoda (...) dopuścił się bezczynności która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2.

umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu;

3.

oddala skargę w pozostałej części; zasądza od Wojewody (...) na rzecz A. S., G. S. i M. B. solidarnie kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku

Uzasadnienie faktyczne

A. S., G. S. i M. B. pismem z (...) marca 2018 r. wnieśli skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (...) w przedmiocie rozpoznania wniosku Prezydenta W. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr (...) z obrębu (...) oraz nr (...) z obrębu (...), o łącznej powierzchni (...) m 2, odpowiadające dawnej działce ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...).

Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od daty wydania wyroku oraz o stwierdzenie że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto, wnieśli o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności kwoty odpowiadającej wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2017, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący wnieśli także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu (...) października 2012 r. Prezydent W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr (...) z obrębu (...) oraz nr (...) z obrębu (...), o łącznej powierzchni (...) m 2, odpowiadających dawnej działce ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...).

Zaznaczyli, że do czerwca 2013 r. organ podejmował liczne czynności mające na celu wydanie decyzji w sprawie, jednak aktywność organu niemal całkowicie ustała w sierpniu 2013 r., kiedy to złożyli dokumenty potwierdzające prawa do nieruchomości.

Podnieśli, że od czerwca 2013 r. do (...) października 2017 r. organ nie podjął żadnych czynności, co oznacza, iż w tym terminie dopuścił się bezczynności.

Wskazali, że pierwszą czynnością podjętą po czteroletniej bezczynności było zwrócenie się w dniu (...) października 2017 r. do Zarządu Dróg Miejskich oraz Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. z wnioskami o przekazanie informacji oraz dokumentów. Zaznaczyli, że czynność tą organ podjął na skutek wniesionych ponagleń oraz dwóch pism o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz terminie jej zakończenia.

Wskazali, że pismami z (...) i (...) października 2017 r., oraz (...) grudnia 2017 r. i (...) lutego 2018 r. wystąpili do organu o udzielenie informacji i załatwienie sprawy.

Pismem z (...) października 2017 r. wnieśli do Wojewody (...) ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wobec dalszego braku działań ze strony organu pismem z (...) lutego 2018 r. wnieśli zażalenie na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do złożonego wniosku nie została dołączona kompletna dokumentacja potwierdzająca spełnienie przesłanek niezbędnych do wydania decyzji w sprawie. Z tego względu w celu zebrania niezbędnego materiału dowodowego, w tym głównie dokumentów pozwalających ustalić właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych oraz potwierdzających zajęcie działek objętych wnioskiem pod drogę publiczną w dniu (...) grudnia 1998 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W., Urzędów Stanu Cywilnego i osób fizycznych o przekazanie dokumentów własnościowych. Zwrócił się także do Zarządu Dróg Miejskich, Biura Geodezji i Katastru oraz Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu W. o przekazanie dokumentów potwierdzających zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną na dzień (...) grudnia 1998 r. Organ zaznaczył, że po zgromadzeniu materiału dowodowego rozpoznał wniosek i wydał (...) marca 2018 r., decyzję nr (...), którą stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat (...) (obecnie Miasto W.) prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. (...) w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr (...) w obrębie ewidencyjnym (...) i nr (...) w obrębie ewidencyjnym (...). Tym samym, wobec wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie pozostaje w bezczynności.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd uznał, że niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1)

zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;

2)

zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3)

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda (...) pozostawał w bezczynności co do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr (...) oraz nr (...).

Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 k.p.a. (termin miesiąca), a w sprawach szczególnie skomplikowanych dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po ponad pięciu latach ((...) marca 2018 r.) od daty wpływu wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości do organu ((...) października 2012 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu (skarga z (...) marca 2018 r.).

Wydanie przez Wojewodę (...) decyzji z (...) marca 2018 r., nr (...) przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości i wydania aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS) wskazał, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie.

Oceniając charakter bezczynności Wojewody (...), licząc od daty wpływu wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, tj. od (...) października 2012 r. (data wpływu do organu) do daty wydania decyzji ((...) marca 2018 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tak długie procedowanie przez Wojewodę (...) niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Wojewodę (...) terminu o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. na załatwienie sprawy miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał wniosek ponad 5 lat, a przez 4 lata - tj. od (...) sierpnia 2013 r. - daty nadesłania przez A. S. dokumentów potwierdzających prawa do nieruchomości do (...) sierpnia 2017 r. nie podejmował żadnych czynności w sprawie i nie gromadził nowych dowodów. Organ nie powiadomił stron o terminie rozpoznania wniosku, ani o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Dopiero na skutek pisma skarżących z (...) lipca 2017 r., w którym wnieśli o podjęcie działań przez organ Wojewoda pismem z (...) sierpnia 2017 r. zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przysłanie dokumentacji geodezyjnej. Następnie, pismem z (...) października 2017 r. zwrócił do Urzędu W. Buro Geodezji i Katastru o wydanie zaświadczeń zawierających informacje z ewidencji gruntów oraz do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa o zajęcie stanowiska w sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Suma ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. W ocenie Sądu z treści skargi, nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Ponadto Sąd miał na względzie, że organ wydał decyzję i nie pozostaje już w bezczynności. Z powyższych względów, Sąd w tej części skargę oddalił.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a) p.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości (...) zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości (...) zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.