Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 751898

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 września 2010 r.
I SAB/Wa 139/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas.

Sędziowie WSA: Daniela Kozłowska (spr.), Gabriela Nowak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi E. J. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku Przedsiębiorstwa (...) o nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ulicy (...) w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. J. wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku Przedsiębiorstwa (...) (dalej Przedsiębiorstwo) o nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. (...), działka ewid. nr (...), oraz własności budynku znajdującego się na tej nieruchomości.

Z akt sprawy i uzasadnienia skargi wynika następujący jej stan:

Zarząd Dzielnicy-Gminy W. decyzją z (...) kwietnia 1994 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z (...) stycznia 1996 r. nr (...) uchyliło decyzję z (...) kwietnia 1994 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa ta nie została dotychczas rozstrzygnięta.

W dniu 9 grudnia 2008 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. wniosku o uwłaszczenie Przedsiębiorstwa. SKO postanowieniem z dnia (...) stycznia 2009 r. uznało zażalenie za niezasadne.

Skarżąca w dniu 27 września 1999 r. złożyła wniosek do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z (...) września 1951 r. nr (...) utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z (...) lipca 1951 r. nr (...) o odmowie przyznania na rzecz byłych właścicieli prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu i jednocześnie stwierdzającej, że wszystkie budynki (fragmenty murów) przeszły na rzecz Skarbu Państwa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z (...) maja 2001 r. nr (...) stwierdził nieważność decyzji dekretowej. Przedsiębiorstwowo złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Urzędu i Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z (...) kwietnia 2002 r. nr (...) utrzymał w mocy swoją decyzję z (...) maja 2001 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. akt I S.A. 1215/02 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z (...) kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja z (...) maja 2001 r. została doręczona Przedsiębiorstwu. W sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo to wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ winien rozważyć, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ nadzoru tej okoliczności nie badał, a jest to istotne z uwagi na wynik postępowania wszczętego na skutek wniosku zgłoszonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a., gdyż z takim wnioskiem może zwrócić się tylko strona. Ze stanowiska skarżącego wynika, że w toku jest postępowanie uwłaszczeniowe, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z (...) stycznia 1996 r. uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy W. z (...) kwietnia 1994 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności znajdujących się na tym gruncie budynków i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Gdyby postępowanie uwłaszczeniowe zakończyło się decyzją odmowną, to niewątpliwie Przedsiębiorstwu nie przysługiwałyby przymiot strony w postępowaniu nadzorczym. Dlatego wydanie decyzji przez organ nadzoru zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, a mianowicie od treści decyzji w postępowaniu uwłaszczeniowym. Obligowało to organ do zawieszenia postępowania nadzorczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej m.in. E. J. od powyższego wyroku, oddalił tę skargę - wyrok z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1041/05.

Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia (...) października 2008 r. nr (...) zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej do czasu zakończenia postępowania toczącego się z wniosku Przedsiębiorstwa w przedmiocie uwłaszczenia przedmiotową nieruchomością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postanowieniu z (...) stycznia 2009 r. uznało zażalenie skarżącej za niezasadne. W ocenie SKO następca prawny właściciela nieruchomości nie może być uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków przez Przedsiębiorstwo, a więc nie przysługuje mu prawo złożenia zażalenia na bezczynność w tym postępowaniu.

Skarżąca wskazuje, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji dekretowej nie może stać się ostateczna, ponieważ do rozpoznania pozostaje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony przez Przedsiębiorstwo. Wniosku tego w aktualnej sytuacji prawnej Minister Infrastruktury rozpatrzyć jednak nie może ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 lutego 2004 r. zobowiązał organ do zawieszenia postępowania dekretowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego Przedsiębiorstwa. W związku z tym zakończenie postępowania z wniosku skarżącej toczącego się przed Ministrem Infrastruktury zależy od postępowania z wniosku Przedsiębiorstwa o uwłaszczenie, które toczy się przed Prezydentem W. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym Minister Infrastruktury jest związany, spowodował, że oba postępowania - w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa i w sprawie dekretowej skarżącej - są ze sobą powiązane. Kwestia prejudycjalna, która musi zostać rozwiązana przed zakończeniem postępowania przez Ministra Infrastruktury, niewątpliwie dotyczy interesu prawnego skarżącej. Wykładnia pojęcia interesu prawnego umożliwia skorzystanie ze służących stronie uprawnień procesowych, co urzeczywistnia konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego oraz prawa do sądu. Skarżąca na skutek bezczynności Prezydenta W. nie może zrealizować swojego prawa do uzyskania przymiotu ostateczności decyzji Prezesa UMiRM stwierdzającej nieważność orzeczenia dekretowego a w konsekwencji prawa do rozpatrzenia złożonego przez jej poprzedników prawnych wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Prawo byłych właścicieli nieruchomości jest prawem wcześniejszym niż prawo Przedsiębiorstwa i dlatego powinno korzystać z zasady pierwszeństwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. I S.A./Wa 1609/08). Ponadto przekształcenie zarządu w prawo użytkowania wieczystego nie może odbywać się kosztem utraty przez dawnego właściciela prawa do zwrotu jego własności. Prezydent W. mimo toczącego się postępowania dotyczącego decyzji dekretowej nie uznaje skarżącej za stronę postępowania uwłaszczeniowego i jednocześnie tego postępowania nie kończy.

Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jako zasadna została uwzględniona. Zostały też spełnione warunki formalne. Skarżąca przed wniesieniem skargi złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Z akt sprawy wynika, że toczą się równolegle dwa postępowania - o uwłaszczenie Przedsiębiorstwa i w sprawie z wniosku dekretowego w odniesieniu do tej samej nieruchomości. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że jak to wynika w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozstrzygnięcie sprawy z wniosku dekretowego uzależnione jest od uprzedniego rozpoznania sprawy w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa. Po wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2005 r., w którym Sąd przyjął, że wydanie decyzji przez organ nadzoru zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, a mianowicie od treści decyzji w postępowaniu uwłaszczeniowym. Sąd wskazał też, że organ obowiązany był zawiesić postępowanie z wniosku dekretowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania o uwłaszczenie Przedsiębiorstwa.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżąca ma interes prawny w domaganiu się ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa, bowiem od tego zależy rozpoznanie wniosku dekretowego.

Przymiot strony w postępowaniu o uwłaszczenie wynika nie tylko z przepisów prawa, ale także z wiążącego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2004 r., w którym podkreślony został ścisły związek sprawy o uwłaszczenie Przedsiębiorstwa ze sprawą z wniosku opartego na dekrecie o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Należy też dodać, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.