Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1920133

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 20 lutego 2013 r.
I SAB/Ol 8/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ryszard Maliszewski.

Sędziowie WSA: Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Wojciech Czajkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Zarządu Województwa w przedmiocie braku rozstrzygnięcia w zakresie złożonego wniosku o przyznanie pomocy

I.

zobowiązuje Zarząd Województwa do wydania pisemnej informacji o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn tej odmowy,

II.

zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 15 listopada 2012 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu - Zarządu Województwa. Stwierdził, że organ ten nie wydał rozstrzygnięcia (odmowy dofinansowania / przyznania dofinansowania) w zakresie złożonego przez niego wniosku o dofinansowanie projektu. Skarżący wniósł o dołączenie do skargi akt tej sprawy znajdujących się w dyspozycji Marszałka Województwa oraz Stowarzyszenia LGR (dalej: LGR).

W skardze przedstawiono następujący stan faktyczny.

Skarżący złożył w dniu 13 czerwca 2012 r. w Biurze LGR wniosek nr "(...)" o dofinansowanie projektu pt.: "Podwyższenie konkurencyjności firmy i zwiększenie zatrudnienia poprzez zakup jednostki pływającej umożliwiającej komfortowe mieszkanie na wodzie". Projekt ten złożył w ramach naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach osi priorytetowej 4 PO RYBY "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013". Nie został on jednak wybrany do dofinansowania na podstawie kryteriów wyboru opracowanych przez LGR, gdyż otrzymał 92,45 punktów, a po odwołaniu 95,82 pkt., o czym strona została poinformowana przez wymieniony podmiot w dniu 12 lipca 2012 r. (wymagane minimum to 96,5 pkt).

Skarżący podał, że pierwszą informację o wynikach konkursu pochodzącą od pi Marszałka Województwa uzyskał w piśmie z dnia 27 sierpnia 2012 r. Wystąpił do tego organu w dniu 11 października 2012 r. o doręczenie mu ostatecznej decyzji o odmowie przyznania dofinansowania. Uznał bowiem za niewystarczające stanowisko Marszałka zawarte w piśmie z 27 sierpnia 2012 r., że wniosek znalazł się poza pulą wniosków rekomendowanych do dofinansowania przez LGR i tym samym nie mógł być weryfikowany przez samorząd województwa. Ponadto wskazano, że wnioskodawca, którego wniosek nie został wybrany przez komitet LGR, może wystąpić do sądu powszechnego z powództwem, o którym mowa w art. 189 k.p.c. domagając się ustalenia istnienia prawa polegającego na wybraniu jego operacji przez organ LGR.

Marszałek Województwa w piśmie z dnia 22 października 2012 r. odpowiedział, że Samorząd Województwa nie ma podstaw do wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy, ponieważ przepis art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego nie ma w tej sytuacji zastosowania. Zdaniem Marszałka odmowa przyznania dofinansowania przez samorząd województwa jest możliwa tylko wtedy, gdy wniosek, jako wybrany przez Komitet LGR, został poddany weryfikacji przez Samorząd Województwa.

Skarżący nie zgodził się z takim sposobem załatwienia sprawy. Zarzucił, że narusza ono podstawowe zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, a przede wszystkim zasadę zapewnienia prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.

Postępowanie nie spełnia wymagań praworządności, a na jej straży - w myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego - winien stać organ Samorządu Województwa. Wskazanie, że wnioskodawca niezadowolony z negatywnego rozstrzygnięcia konkursu może wystąpić z powództwem do sądu powszechnego, ocenił jako próbę skierowania sprawy na nieodpowiednią drogę procesową, pozostającą w sprzeczności z zasadą informowania obywateli o przysługujących im prawach.

Powołał się na art. 10 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy i uznał, że w sprawach indywidualnych ustawa sprowadza rolę LGR do podmiotu odpowiedzialnego za techniczną stronę naboru wniosków. Funkcje LGR ulegają rozszerzeniu na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" (Dz. U. Nr 177, poz. 1371 z późn. zm.). Przepis § 25 ust. 1 rozporządzenia nadaje LGR uprawnienie do dokonywania wyboru operacji na podstawie kryteriów zgodności z Lokalną Strategią Rozwoju Obszarów Rybackich. Nie oznacza to jednak, że LGR zajmuje stanowisko rozstrzygające o zasadności wniosku. W myśl bowiem § 27 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia LGR przekazuje właściwemu organowi samorządu województwa listy wybranych operacji i operacji niewybranych wraz ze złożonymi wnioskami o dofinansowanie, który może wezwać LGR na piśmie do złożenia wyjaśnień, uzupełnienia list, itp., jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przyznania pomocy na operację. Kompetencję samorządu województwa do rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie przewiduje wprost § 33 ust. 1 rozporządzenia, określający również terminy na dokonanie tej czynności.

Podsumowując skarżący stwierdził, że ostateczna ocena i wybór wniosku o przyznanie pomocy należy do właściwości samorządu województwa, a rola LGR polega na dokonaniu naboru wniosków i wstępnej ich ocenie. Natomiast w niniejszej sprawie funkcje wymienionych podmiotów uległy odwróceniu. O tym, że jego wniosek nie został zakwalifikowany do udzielenia pomocy, zadecydowało LGR, a Samorząd Województwa poinformował jedynie o tym w piśmie z dnia 22 października 2012 r., co może być dwojako oceniane: jako podzielenie stanowiska LGR, będące odmową udzielenia pomocy w rozumieniu art. 14 ust. 5 ustawy albo jako uniknięcie podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, powodujące bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący - na wypadek powołania się przez organ w odpowiedzi na skargę na § 31 ust. 2 rozporządzenia nakazujący pozostawienie bez rozpoznania wniosek o dofinansowanie operacji, która nie została wybrana przez LGR - wniósł o uznanie tego przepisu za niezgodny z delegacją ustawową i odstąpienie od jego stosowania.

W końcowej części skargi zwrócił się o potraktowanie jego wystąpienia z 11 października 2012 r. do organu Samorządu Województwa jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie.

Uznał, że odmowa przyznania pomocy dokonywana jest w formie pisemnej z podaniem przyczyn odmowy, co też zostało w niniejszej sprawie uczynione. Wnioskodawca, którego wniosek nie został wybrany przez Komitet LGR, uprawniony jest do skierowania do sądu powszechnego powództwa z art. 189 k.p.c. o ustalenie istnienia prawa polegającego na wybraniu jego operacji przez organ LGR.

Wyjaśnił, że skarżący złożył swój projekt w ramach naboru wniosków o dofinansowanie w zakresie stępujących operacji:

- 4.1.b. "Restrukturyzacja lub reorientacja działalności gospodarczej, lub dywersyfikacja zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem" (nabór nr I/LGR "Wielkie Jeziora Mazurskie"/PORYBY/4.1/b/2012 - limit środków 3.471.329 zł,

- 4.1.c. "Podnoszenie wartości produktów rybactwa, rozwoju usług na rzecz społeczności zamieszkującej obszary zależne od rybactwa" (nabór nr I/LGR "Wielkie Jeziora Mazurskie"/PORYBY/4.1/c/2012) - limit środków 2.691.107 zł.

Podał, że LGR prowadziła nabór wniosków w tym zakresie na podstawie umowy z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr 1/2/MRiRW-LGR/2011 z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi o warunkach i sposobie realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich, określającej warunki i sposób realizacji lokalnej strategii rozwoju obszarów rybackich oraz limity finansowe na środki osi priorytetowej 4 Programu Operacyjnego RYBY 2007-2013 określone w załączniku nr 2 do umowy, a także harmonogram konkursów na wybór operacji do realizacji, stanowiący załącznik nr 3.

Zgodnie z przyjętą procedurą oceny, rekomendowane do dofinansowania przez Komitet LGR są operacje uzyskujące w ocenie liczbę punktów w zakresie od minimum 96,5 pkt stanowiące 50% uzyskanych punktów do maksimum 193 pkt Operacja skarżącego uzyskała 95,07 pkt co stanowiło 49,25% uzyskanych punktów, a więc została sklasyfikowana poniżej progu przewidzianego w procedurze oceny operacji, co spowodowało niewybranie jej przez Komitet LGR. Operacja została zamieszczona na liście operacji niewybranych przez Komitet LGR, a więc nierekomendowanych do dofinansowania, z uwagi na niespełnienie wymaganych 50% punktów w procedurze wyboru operacji zawartej w LSROR (rozdział 8.1, załącznik nr 8.3, strona 87) opracowanej przez LGR, a zatwierdzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucji Zarządzającej, i w związku z tym, decydującej o podziale kompetencji między organami oraz ustalającej procedury oceny i wyboru operacji.

Wobec niespełnienia warunku określonego w procedurze wyboru operacji, LGR poinformowała P. J. w piśmie z 12 lipca 2012 r., zgodnie z przepisem § 28 ust. 1 rozporządzenia, że jego operacja nie została wybrana, pomimo zgodności z LSROR.

Samorząd województwa poddał weryfikacji jedynie wnioski dotyczące operacji wybranych do dofinansowania przez Komitet LGR. Wnioski operacji nie wybranych pozostawił bez rozpatrzenia w myśl § 31 ust. 2 rozporządzenia. Organ podał, że Samorząd Województwa w zakresie realizacji osi priorytetowej 4 Programu Operacyjnego RYBY 2007-2013 pełni jedynie rolę Instytucji Pośredniczącej, której zadaniem jest weryfikacja wniosków wybranych przez Komitety LGR pod względem kwalifikowalności kosztów zgodnie z prawem wspólnotowym i krajowym. Ocena wniosku skarżącego przeprowadzona została przez LGR zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi oraz procedurami zawartymi w LSROR (rozdział 8.1, załącznik nr 8.3, strona 87) i Regulaminie Komitetu Stowarzyszenia LGR zatwierdzonymi przez Instytucję Zarządzającą (MRiRW), co stwierdzone zostało podczas kontroli administracyjnej dokumentów przekazanych przez LGR. Stwierdzono, że Instytucja Pośrednicząca, jaką jest samorząd województwa, nie może ingerować w zapisy i ustalenia umowy ramowej, której nie jest stroną.

Organ wskazał, że skarżący pismem z dnia 16 lipca 2012 r. wezwał Marszałka Województwa do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku, jednocześnie złożył skargę na działanie LGR. Na skutek złożonej skargi, samorząd województwa (Instytucja Pośrednicząca), w imieniu którego działa Zarząd Województwa, pismem z dnia 26 lipca 2012 r. wyjaśnił skarżącemu, że samorząd województwa nie dysponował wówczas jeszcze dokumentacją konkursową dotyczącą naborów przeprowadzonych przez LGR w terminie od 15 maja do 15 czerwca 2012 r., ponieważ zgodnie z przepisem § 26 ust. 1 i § 27 rozporządzenia, LGR dokonuje oceny operacji zgodnych z LSROR i kryteriami lokalnymi i przekazuje do samorządu województwa listę wybranych i nie wybranych operacji wraz z wnioskami o dofinansowanie w terminie 45 dni. W związku z tym skarżący został poinformowany, że rozstrzygniecie, jakiego oczekiwał nie mogło być rozpatrzone z tego względu, że wskazany powyżej termin 45 dni nie upłynął. Następnie w dniu 10 sierpnia 2012 r. samorząd województwa, pismem poinformował skarżącego, że LGR w dniu 30 lipca 2012 r. złożyła dokumentację z ww. naboru i trwa jej kontrola administracyjna. Samorząd województwa dokonał kontroli administracyjnej otrzymanej dokumentacji konkursowej, a w jej następstwie poinformował skarżącego pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r., że Komitet LGR ocenił wnioski zgodnie z procedurami zawartymi w LSROR oraz, że zgodnie z § 31 ust. 2 rozporządzenia, samorząd województwa pozostawił wniosek dotyczący operacji skarżącego bez rozpatrzenia jako wniosek nie wybrany przez Komitet LGR.

Natomiast skarżący ponownie wezwał Marszałka Województwa do usunięcia naruszenia prawa - pismem z dnia 11 września 2012 r. Organ ten odpowiedział na nie pismem z 25 września 2012 r., że podtrzymuje stanowisko dotyczące wyboru operacji przez Komitet LGR oraz pouczył skarżącego zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej (MRiRW), że wnioskodawcy, którego wniosek dotyczy operacji nie wybranej przez Komitet LGR przysługuje powództwo o którym mowa w art. 189 k.p.c., o ustalenie istnienia prawa polegającego na wybraniu jego operacji przez organ LGR.

Skarżący pismem z dnia 11 października 2012 r. wniósł o wydanie decyzji o odmowie przyznania pomocy oraz przesłanie ostatecznej listy wniosków wybranych do dofinansowania wraz z danymi oraz przyznanymi kwotami dofinansowania. Samorząd województwa pismem z dnia 22 października 2012 r. wyjaśnił, że w zaistniałych okolicznościach niewybrania operacji przez Komitet LGR wniosek skarżącego na podstawie § 31 ust. 2 rozporządzenia nie będzie weryfikowany przez samorząd województwa, natomiast zgodnie z regulaminem Komitetu LGR lista operacji wybranych jest dostępna w Biurze LGR.

Sąd wobec alternatywnych żądań skargi zwrócił się do skarżącego o określenie, czy skarży ww. pismo Marszałka Województwa z dnia 22 października 2012 r., czy też bezczynność Zarządu Województwa polegającą na niewydaniu decyzji. Ostatecznie pismem z 1 lutego 2013 r. skarżący podał, że skarży bezczynność Zarządu Województwa.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2012 r. pełnomocnik Zarządu Województwa przedłożyła uwierzytelnioną kserokopię "Umowy o warunkach i sposobie realizacji lokalnej strategii rozwoju obszarów rybnych Nr 1/2/MRiRW-LGR/2011" zawartej między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a LGR na okoliczność podziału kompetencji w procedurze rozpatrywania wniosków o przyznawanie pomocy z Europejskiego Funduszu Rybackiego. Ponadto w złożonym piśmie procesowym przedstawiła stan prawny w powyższym zakresie. Powołując treść § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" (Dz. U. Nr 177, poz. 1371 z późn. zm.) pełnomocnik wskazała, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa, to nie wszystkie czynności i istotne dla tego postępowania etapy należą do jego kompetencji. Część z nich została przez ustawodawcę zastrzeżona w sposób wyraźny do wyłącznej kompetencji stowarzyszeń, jakimi są Lokalne Grupy Rybackie, a tym samym wyłączone spod kompetencji i kontroli organu Samorządu Województwa. Za takim stanowiskiem przemawia jednoznacznie treść art. 10 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym wniosek o dofinansowanie oceniany jest w zakresie: poprawności sporządzenia i złożenia, zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, celowości udzielania pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący. Zgodnie z taką delegacją zawartą w art. 19 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił w rozporządzeniu z dnia 15 października 2009 r. szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy. Odzwierciedleniem zastosowania obowiązujących przepisów są zapisy umowy ramowej (tu powołano inną umowę niż ta, której odpis przedstawiono), w której w § 5 Stowarzyszenie zobowiązało się do wykonania zadań, które w większości stanowią powtórzenie zapisów rozporządzenia, w tym § 25 ust. 1, oraz § 26, 27 i 28. Pełnomocnik szczególnie uwypukliła brzmienie punktów 3 i 7 § 5 umowy ramowej, które wskazują, że: LGR zobowiązuje się do:

- terminowego przeprowadzenia postępowania w sprawie wyboru operacji, zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy oraz zgodnie z harmonogramem konkursów na wybór operacji do realizacji, w ramach wdrażania LSROR, stanowiącym załącznik nr 3 do umowy (...),

- wybierania operacji zgodnie z procedurami oceny operacji opisanymi w LSROR oraz na podstawie kryteriów wskazanych w LSROR.

Pełnomocnik Zarządu Województwa przytoczyła treść § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia podkreślając, że zgodnie z dyspozycją tego przepisu, skoro LGR nie wybrała wniosku o dofinansowanie to organ samorządu pozostawia wniosek bez rozpoznania. Ustawodawca wyłączył wobec tych wniosków dokonania ponownej ich oceny oraz innych czynności, jakie są wykonywane w postępowaniach prowadzonych przez organ samorządu, a dotyczących projektów wybranych przez LGR. Przyjęcie innego stanowiska prowadziło by do prowadzenia postępowania i merytorycznego rozpoznawania wniosku przez organ samorządu województwa, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z podziałem zadań między LGR i samorządem województwa dokonanym przez ustawodawcę. Z § 25 Rozporządzenia wynika wprost, że wyboru operacji dokonuje LGR, a w konsekwencji tego w § 28 upoważniono LGR do informowania wnioskodawcy na piśmie o wybraniu bądź nie wybraniu operacji, z podaniem przyczyn. Pełnomocnik stwierdziła, że z uwagi na treść § 28 Rozporządzenia, wykonawcą przepisu art. 14 ust. 4 ustawy jest organ LGR a nie samorząd województwa. Dlatego, skoro w § 33 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że właściwy organ rozpatruje wnioski o dofinansowanie operacji, przekazane przez LGR, to mając na względzie treść § 31 ust. 1 i 2 należy przyjąć jako jedyną logiczną wykładnię tego przepisu, że § 33 nie odnosi się do wniosków pozostających bez rozpatrzenia a wyłącznie do wniosków wybranych przez LGR. Właściwy organ województwa może rozpatrywać pozytywnie lub negatywnie tylko wnioski których nie pozostawiono bez rozpatrzenia. Prowadzi wówczas postępowanie, stosując odpowiednie przepisy rozporządzenia, mające zastosowanie na tym etapie, uregulowane w § 34 i następnych.

Podsumowując pełnomocnik stwierdziła, że nie można przyjąć, że organ samorządu województwa pozostawał w bezczynności. Dokonanie ponownej oceny wniosku byłoby czynnością sprzeczną z przepisami prawa, które nie przyznają organowi samorządu takich kompetencji, powierzając je organowi LGR.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", kontrola działalności organów administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo odnoszą się do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania.

W rozpoznawanej sprawie zagadnieniem spornym między skarżącym a Zarządem Województwa jest to, czy na wymienionym organie ciążył obowiązek poinformowania go w formie pisemnej - jako wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc finansową ze środków Europejskiego Funduszu Rybackiego-o odmowie przyznania pomocy, na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "ustawą".

Skarżący istnienie takiego obowiązku wywiódł z analizy przepisów wymienionej ustawy i przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" (Dz. U. Nr 177, poz. 1371 z późn. zm.) zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem". Wskazał w szczególności na zbytnie rozszerzenie kompetencji LGR poprzez regulacje zawarte w rozporządzeniu oraz wniósł o pominięcie, przy rozstrzyganiu skargi na bezczynność przepisu § 31 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia jako niezgodnego z delegacją ustawową bądź ustawą i naruszającego zasadę demokratycznego państwa prawa, jaką jest prawo do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.

Z kolei Samorząd Województwa, w odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym przekonuje, że zarówno w świetle przepisów ustawy jak i przepisów rozporządzenia nie ma kompetencji do poinformowania wnioskodawcy o odmowie przyznania pomocy na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy.

Odnosząc się do argumentacji stron należy wskazać, że przy kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sądy administracyjne są zobowiązane do wykładni przepisów ustaw "zwykłych" w oparciu o wzorce normatywne zawarte w przepisach Konstytucji RP. Z treści normy ustanowionej w art. 178 ustawy zasadniczej wynika, potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, prawo Sądu do niestosowania sprzecznego z Konstytucją aktu podustawowego.

Wskazać więc należy, że jednym z podstawowych praw obywatela jest prawo do sądu. Według art. 45 ust. 1 Konstytucji "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny bezstronny i niezawisły sąd".

Tę zasadę respektuje ustawodawca w ustawie, zobowiązując w art. 14 ust. 4 Instytucję Pośredniczącą do poinformowania wnioskodawcy o odmowie przyznania pomocy, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków przewidzianych dla danego programu operacyjnego, co, zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy "otwiera" wnioskodawcy drogę do złożenia skargi do sądu na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyższe wyklucza możliwość ewentualnego rozpoznawania, na jakimkolwiek etapie procedury rozpatrywania wniosków o pomoc finansową z Europejskiego Funduszu Rybackiego przez sąd powszechny, oraz zamknięcia drogi administacyjnosądowej poprzez ustanowienie normy powodującej taki skutek w akcie prawnym wykonawczym.

W ocenie Sądu ewidentnie sprzeczna z art. 14 ust. 4 i 5 ustawy jest norma zawarta w § 31 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia, która stanowi o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku nie wybranego przez LGR, gdyby ją rozumieć tak jak to prezentuje organ. Równie dopuszczalna jest taka interpretacja przepisu, że pozostawienie bez rozpoznania oznacza, że wniosek nie spełnił jednego z podstawowych kryteriów przyznawania pomocy, zatem organ informuje o odmowie przyznania pomocy. Inaczej mówiąc, § 31 ust. 2 w związku z ust. 1 nie powinien stanowić przeszkody do zastosowaniu się do dyspozycji normy ustawy.

Dodatkowo można stwierdzić że treść całego § 31 rozporządzenia budzi wątpliwości. Z jednej bowiem strony w ust. 1 i 2 traktuje się na równi nie złożenie wniosku w terminie i braki pisma (które w takim postępowaniu chyba nie wystąpią) z niespełnieniem warunku o charakterze materialnym, jakim jest, zgodnie z § 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia wybór operacji przez LGR. W następnych zaś jednostkach redakcyjnych § 31 przewiduje się możliwość kilkukrotnych wezwań wnioskodawcy do poprawy wniosku i w konsekwencji niepoprawienia, nakazuje organowi nie przyznanie pomocy i odpowiednie zastosowanie art. 14 ust. 4 i ust. 5 ustawy. Gdyby przyjąć, że (za wyjątkiem ust. 2) § 31 dotyczy wniosków rozpatrywanych wyłącznie przez Instytucję Pośredniczącą, tj. składanych bez pośrednictwa LGR, to należy zarzucić takiemu unormowaniu także naruszenie zasady równości proceduralnej.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w piśmie procesowym pełnomocnika Samorządu Województwa Sąd stwierdza, że:

Podstawowym aktem prawnym określającym ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa i obszarów zależnych głównie od rybactwa jest Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U.UE.L 2006.223.1). Wskazano w nim, że cele Funduszu realizowane są we ścisłej współpracy z wyznaczonymi organami i podmiotami takimi jak: właściwe organy regionalne, lokalne i inne organy publiczne, partnerzy gospodarczy i społeczni, inne stosowne przedmioty. Art. 9 Rozporządzenia stanowi, że realizacja programów operacyjnych należy do obowiązków państwa członkowskiego. Obowiązek ten jest realizowany na odpowiednim szczeblu podziału terytorialnego, zgodnie ze struktura instytucjonalną każdego państwa i wymogami określonymi w rozporządzeniu. Nie ulega wątpliwości, że kompetencje LGR do realizacji środków na rzecz wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów zależnych głównie od rybactwa wynikają wprost z art. 45 Rozporządzenia, który stanowi m.in., że " grupa dokonuje wyboru operacji realizowanych w ramach lokalnej strategii rozwoju, które odpowiadają środkom określonym w art. 44". Wobec tego, oczywistym jest, że ustawodawca krajowy, w art. 16 i 17 ustawy normuje ustrój i zasady funkcjonowania takiej grupy. Przyznanie, a właściwie potwierdzenie, wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, kompetencji LGR do wyboru operacji, które mają być realizowane w ramach opracowanej przez tę grupę lokalnej strategii rozwoju nie może oznaczać, zdaniem Sądu, że jej działania w zakresie określonej w umowie z Instytucją Zarządzającą procedury wyboru wniosków nie podlegają zewnętrznej kontroli, a w szczególności kontroli sądowej, inicjowanej przez wnioskodawcę.

W wyroku z dnia z dnia 12 grudnia 2011 r.P 1/11 (OTKA-A 2011/10/115 Dz. U. z 2012/279/1644) Trybunał Konstytucyjny, wypowiadając się w kwestii zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o zasadach polityki rozwoju, zwrócił uwagę na wynikający z art. 78 Konstytucji standard regulowania trybu zaskarżania "decyzji wydanych w pierwszej instancji" wyłącznie w ustawie. Dotyczy to, zdaniem Trybunału "wszystkich aktów indywidualnych i konkretnych, które kształtują sytuację podmiotów prawa, niezależnie od formy i nazwy danego aktu stosowania prawa (...)". "Ma on zastosowanie także do informacji otrzymywanych przez wnioskodawcę w związku z ubieganiem się o dofinansowanie projektu z programu operacyjnego (...)".

Zdaniem Sądu powyższą regułę można odnieść do wszystkich procedur regulujących zasady ubiegania się o pomoc finansową ze środków Funduszy Europejskich. Zgodnie bowiem z normą ustanowioną w art. 78 Konstytucji wyjątki od zasady zaskarżania aktów wydanych w pierwszej instancji oraz tryb zaskarżenia określa ustawa. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, w świetle przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, że informacja udzielona przez LGR o wyborze/ nie wybraniu operacji wnioskodawcy do realizacji jest informacją, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy.

Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zadania instytucji zarządzającej (tu: minister właściwy do spraw rybołówstwa) w zakresie wdrażania środków objętych programem operacyjnym, w tym związane z przyznawaniem pomocy, wykonuje jako instytucja pośrednicząca, samorząd województwa - dla osi priorytetowej 4 -Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa. Przepis art. 10 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że wniosek o dofinansowanie składa się do instytucji pośredniczącej, wyznaczonej dla danej osi priorytetowej, przy czym w przypadku środków na rozwój obszarów zależnych od rybactwa (...) składa się go za pośrednictwem lokalnej grupy rybackiej. Ustawa nie reguluje w sposób kompleksowy zasad realizacji programu operacyjnego i postępowania w sprawach przyznawania pomocy w ramach tego programu, ale w jej art. 19 zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach poszczególnych osi priorytetowych, w wykonaniu której Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał powołane wcześniej rozporządzenie.

Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc finansowa, o której mowa w § 1, jest przyznawana na realizację operacji, która jest zgodna z LSROR, będzie realizowana na obszarze gmin objętych LSROR, została wybrana przez LGR, spełnia inne warunki określone w rozporządzeniu. Stosownie do § 21 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa, który na wniosek Lokalnej Grupy Rybackiej podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej informację o możliwości składania wniosków o dofinansowanie operacji m.in. polegających na wzmocnieniu konkurencyjności i utrzymaniu atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa (§ 22 ust. 1, § 1 pkt 1 lit. a). Przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że wniosek o dofinansowanie takiej operacji składa się do właściwego organu samorządu województwa za pośrednictwem Lokalnej Grupy Rybackiej. W § 25 ust. 1 i § 26 ust. 1 rozporządzenia określono, że Lokalna Grupa dokonuje wyboru operacji wymienionych m.in. w § 1 pkt 1 lit. a zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia nr 1198/2006. spośród operacji, które są zgodne z LSROR, na podstawie kryteriów wyboru operacji określonych w LSROR oraz do wysokości limitu, o którym mowa w § 22 ust. 3 pkt 6. Niezwłocznie po dokonaniu tej oceny sporządza listę ocenionych operacji, ustalając ich kolejność według liczby uzyskanych punktów w ramach tej oceny, i przekazuje ją wnioskodawcom, informując ich o zgodności lub niezgodności operacji z LSROR, liczbie uzyskanych punktów oraz miejscu na liście ocenionych operacji, a ponadto o możliwości złożenia odwołania od wyników tej oceny zgodnie z procedurą określoną w LSROR. Następnie LGD przekazuje właściwemu organowi samorządu województwa ww. listy (operacji wybranym i niewybranych) oraz uchwały komitetu w sprawie wyboru operacji wraz ze złożonymi wnioskami o dofinansowanie w terminie 45 dni od dnia, w którym upłynął termin składania wniosków o dofinansowanie. Stosownie do § 32 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na realizację operacji wymienionych w § 1 pkt 1 lit. a przysługuje według kolejności operacji na liście wybranych operacji. W § 33 ust. 1 rozporządzenia określono, że właściwy organ samorządu województwa rozpatruje wniosek o dofinansowanie operacji w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania tego wniosku przez LGD.

Również w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 września 2009 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania zadań instytucji zarządzającej przez samorząd województwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1291) określono, że samorząd województwa prowadzi postępowania w sprawie przyznania pomocy w ramach programu operacyjnego, w tym przeprowadza ocenę wniosków o dofinansowanie oraz wniosków o płatności i informuje o odmowie przyznania pomocy (§ 2 pkt 2). Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia samorząd województwa przeprowadza ocenę wniosków o dofinansowanie oraz wniosków o płatność w zakresie poprawności ich sporządzenia, złożenia w terminie i ich zgodności z prawem krajowym i wspólnotowym.

Z powyższych regulacji można zasadnie wnioskować, że ocenie dokonywanej przez Instytucję Pośredniczącą, w zakresie spełnienia kryteriów wskazanych w § 2 rozporządzenia w związku z art. 9 pkt 3 ustawy podlegają wszystkie wnioski, z uwagi na konieczność umożliwienia wnioskodawcy złożenia skargi do sądu.

Informacji zawartej w piśmie z dnia 22 października 2012 r. nr "(...)" Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa opatrzonym nieczytelnym podpisem, że Samorząd Województwa nie ma podstaw do stosowania art. 14 ust. 1 ustawy nie można uznać informację, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomijając dyspozycję § 31 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia, na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.