Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 5 kwietnia 2006 r.
I SAB/Łd 2/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.).

Sędziowie NSA: Paweł Chmielecki, Arkadiusz Cudak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z żądaniem wymierzenia temu organowi grzywny w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1995 oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołań M. i M. małż. P. dwoma decyzjami z dnia (...) utrzymała w mocy decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. z dn. (...), którymi określono podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w kwocie 919.024,20 zł, zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w wysokości 564.747,20 zł oraz odsetki za zwłokę od powyższej zaległości podatkowej w kwocie 587.569,20 zł.

Wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA/Łd 493 i I SA/Łd 494/01 skargi podatników na wymienione wyżej decyzje Izby Skarbowej zostały oddalone.

Od powyższych wyroków zostały wniesione przez Pierwszego Prezesa Sądu najwyższego rewizje nadzwyczajne, przekazane następnie do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami z dnia 18 maja 2004 r. sygn. FSK 263/04 i FSK 264/04 uchylił w całości zaskarżone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

W wyniku ponownego rozpatrzenia skarg Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808/04 i I SA/Łd 809/04 uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę ogółem 14.400,00 zł (7.200 zł w każdej sprawie). Powyższe wyroki nie stały się prawomocne, albowiem strona skarżąca wniosła od nich w dn. (...) skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od skarg kasacyjnych strona złożyła wniosek o uzupełnienie tych wyroków i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 24 maja 2005 r. wydał wyroki uzupełniające dodając w sentencjach orzeczeń stwierdzenia, iż zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Pismami z dnia 17 października 2005 r. skarżący M. P. zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o wykonanie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808 oraz I SA/Łd 809/04 oraz wyroków uzupełniających

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia (...), po przedstawieniu przebiegu postępowania, podał, że zasadzone koszty postępowania sądowego zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy podatnika, a dalsze działania merytoryczne w przedmiotowej sprawie podjęte zostaną z chwilą zakończenia postępowania sadowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełnomocnik skarżącego M. P., działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808/04 i I SA/Łd 809/04 oraz wyrokach uzupełniających tegoż Sądu z dnia 24 maja 2005 r. uchylających decyzje Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) z jednoczesnym żądaniem wymierzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. grzywny z tytułu bezczynności po otrzymaniu tych wyroków. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z przepisami art. 152 i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na Dyrektorze Izby Skarbowej w Ł.ciąży obowiązek nie wykonywania zaskarżonych decyzji w przedmiotowych sprawach do czasu uprawomocnienia się tych wyroków. Podniesiono, że mimo nieprawomocnych wyroków z racji toczącego się postępowania kasacyjnego, organy podatkowe nadal prowadzą egzekucję z rachunku bankowego oraz wynagrodzenia skarżącego w celu wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przedmiotowe wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. są nieprawomocne z uwagi na ich zaskarżenie przez stronę do sądu administracyjnego drugiej instancji. Stwierdzono, że na obecnym etapie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej nie może wydać nowych decyzji, ponieważ w związku ze złożonymi skargami kasacyjnymi wytyczne sądu administracyjnego drugiej instancji mogą być inne niż zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ podniósł, że z chwilą zakończenia postępowań przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i zwrotem akt sprawy podjęte zostaną działania w celu ponownego rozpatrzenia przedmiotowych spraw. W odniesieniu się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżących organ wyraził pogląd, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem i może być prowadzone jednocześnie z postępowaniem orzekającym, na podstawie nie ostatecznych decyzji organu pierwszej instancji, które w przedmiotowych sprawach nie zostały uchylone.

Uzasadnienie prawne

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Wniesiona skarga na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z żądaniem wymierzenia temu organowi grzywny nie mogła zostać uwzględniona.

Podstawą prawną skargi stanowi art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. i zgodnie ze stanem faktycznym sprawy dotyczy ona przypadku bezczynności wskazanego organu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dwóch wyroków z dn.7 grudnia 2004 r. sygn. akt I S.A./Łd 808-809/04, uzupełnionych wyrokami z dn.24 maja 2005 r. Powyższymi wyrokami Sąd uchylił decyzje odwoławczego organu podatkowego, utrzymujące w mocy decyzje organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia dla M. i M. małż. P. zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. oraz odpowiednich odsetek za zwłokę od zaległości z zasądzeniem na rzecz strony kosztów postępowania sądowego, a także określił, że zaskarżone decyzje organu drugiej instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroków.

Ponadto okolicznością niesporną jest fakt, że powyższe wyroki WSA w Łodzi są nadal nieprawomocne, albowiem strona skarżąca wniosła na nie skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które do chwili obecnej nie zostały rozpatrzone.

Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu administracyjnego, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Należy uznać, że zastosowanie powyższego przepisu może dotyczyć braku wykonania jedynie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, a żądanie skarżącego oparte na tym przepisie dotyczy wyłącznie wymierzenia właściwemu organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku.

Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu nie wydał w terminie w prawie określonym stosownego aktu w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu (por. komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia, Wydawn. Prawn. LexisNexis, W-wa 2005 str.480-481). Należy uznać, że obowiązek właściwego organu administracji publicznej wydania stosownego aktu dotyczy aktu rozstrzygającego kwestię, będącą przedmiotem sporu przed sądem.

W rozpoznawanej sprawie należy uznać, że z uwagi na nieprawomocność przedmiotowych wyroków WSA w Łodzi, związaną z wniesieniem przez stronę skarg kasacyjnych do sądu drugiej instancji, organ podatkowy nie ma obowiązku ich wykonania w zakresie podjęcia w określonym terminie odpowiedniej decyzji w przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu prowadzonego z podatnikami, albowiem decydujące znaczenie dla dalszego toku postępowania będzie miała ocena prawna zawarta w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnośnie postawionego w skardze zarzutu, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie wykonał wyroków WSA w części dotyczącej określenia na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., iż zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tych wyroków należy uznać, iż brak jest dostatecznych podstaw do zastosowania w rozpatrywanym przypadku sankcji określonej w art. 154 wymienionej ustawy.

Zgodnie z wyrażonym wyżej stanowiskiem art. 154 ustawy p.p.s.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku bezczynności organu po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu, która to bezczynność winna polegać na braku wydania przez organ w powtórnym postępowaniu stosownego aktu w wykonaniu wyroku sądu w terminie określonym w przepisach prawa.

W rozpoznawanej sprawie niezależnie od nieprawomocności przedmiotowych wyroków WSA, zawierających określenie, że zaskarżone decyzje organu podatkowego drugiej instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku należy stwierdzić, iż brak jest przepisu prawa zobowiązującego ten organ do wydania w tym zakresie jakiegoś aktu lub podjęcia określonej czynności, a jedynie tego rodzaju bezczynność organu mogłaby powodować możliwość zastosowania sankcji z art. 154 cytowanej ustawy.

Dodatkowo należy zauważyć, iż pismo skarżącego M. P. z dn. (...) skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wzywające ten organ do wykonania wyroków WSA było bardzo ogólnikowe i w szczególności nie wskazywało do wykonania jakich konkretnych czynności strona wezwała organ.

W ustosunkowaniu się natomiast do przedstawionych w skardze i odpowiedzi na nią stanowisk obu stron postępowania na znaczenie i konsekwencje określenia przez WSA w przedmiotowych wyrokach, iż zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tych wyroków (art. 152 p.p.s.a.) Sąd orzekający nie podziela poglądu organu podatkowego, iż powyższa klauzula nie może mieć żadnego wpływu na postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko skarżącym na podstawie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Określenie przez sąd administracyjny pierwszej instancji w wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję organu podatkowego drugiej instancji, iż nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku należy rozumieć w szerokim znaczeniu, co oznacza, że taka decyzja nie może wywoływać żadnych skutków w zakresie możliwości wykonania obowiązków podatkowych, objętych tą decyzją. Należy również uznać, że w przypadku prowadzenia przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem sporu w postępowaniu sądowym, wydanie przez sąd wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję organu podatkowego drugiej instancji i określającego na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, winna stanowić przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 ustawy z dn.17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Z uwagi jednak na odrębność postępowania egzekucyjnego w stosunku do postępowania podatkowego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na odpowiedni wniosek zobowiązanego, będącego jednocześnie stroną postępowania sądowego i egzekucyjnego.

Z tych wszystkich względów Sąd uznając, iż brak jest dostatecznych podstaw do wymierzenia na podstawie art. 154 p.p.s.a. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. grzywny, na zasadzie art. 151 wymienionej ustawy oddalił skargę.