Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1996131

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 15 stycznia 2016 r.
I SAB/Kr 14/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek.

Sędziowie WSA: Maja Chodacka (spr.), Paweł Dąbek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 15 stycznia 2016 r., sprawy ze skarg J. K. i S.K. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi - skargi oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący S. i J. K. złożyli skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami. Decyzje ostateczne dotyczyły ustalenia skarżącym S.i J. K.wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2002, 2003 oraz 2004.

Skarżący wskazali w treści skarg, iż złożyli w dniu 26 września 2013 r. wnioski o wznowienie postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2002, 2003 oraz 2004.

Dyrektor Izby Skarbowej wszczął postępowanie w dniu 26 września 2013 r. Skarżący wskazali, iż od momentu złożenia wniosku minęły 22 miesiące, a do dnia dzisiejszego nie posiadają żadnych informacji dotyczących sprawy.

Dodatkowo wskazano, iż w październiku 2013 r. skarżący otrzymali pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 października 2013 r., w którym organ wezwał do sprecyzowania, czy skarżący w postępowaniu będą występować samodzielnie, czy przez pełnomocnika. W piśmie tym wskazany został rygor uznania, że w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie organ uzna, że strona występuje samodzielnie. Z uwagi na fakt, że skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie w zakreślonym terminie Dyrektor Izby Skarbowej winien kierować wszelką korespondencję bezpośrednio na adres skarżących. A jak wskazano wyżej skarżący żadnej korespondencji w sprawie nie otrzymali.

Dyrektor Izby Skarbowej, mimo upływu terminów nie wydał w sprawie żadnej decyzji, a skarżący nie mają żadnych informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie.

Ta bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej prowadziła i nadal prowadzi do powstania rażącej szkody w majątku skarżących.

W treści skarg podniesiono także, iż w dniu 26 czerwca 2015 r., skarżący wystosowali ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi poinformował, że w sprawie zostały wydane decyzje, które zostały doręczone w dniu 20 marca 2014 r. pełnomocnikowi Panu M.R.

Nadto Minister Finansów uznał ponaglenia za bezzasadne w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji. W uzasadnieniu Minister Finansów wskazał, iż zapadłe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały doręczone doradcy podatkowemu S..C. Skarżący podkreślili, iż S..C. nie jest pełnomocnikiem w sprawie, a skoro skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie organu to wszelka korespondencja powinna być im doręczana osobiście.

Niedopuszczalnym jest zatem przyjęcie, że decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały prawidłowo doręczone. Zostały one doręczone, ale nieuprawnionej do tego osobie.

Ponadto wskazano, iż rozstrzygnięcie Ministra Finansów odbiega od wyjaśnień Dyrektora Izby Skarbowej, bowiem nie wiadomo, czy decyzje zostały doręczone do Pana M.R. czy do Pana S..C.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich odrzucenie lub oddalenie.

Organ przywołał okoliczności sprawy. I tak, pismami z dnia 17 września 2013 r. i 26 września 2013 r. (jedno wnieśli skarżący, a drugie ich pełnomocnik) na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej wniesiono o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Do Izby Skarbowej wnioski wpłynęły w dniu 2 października 2013 r. Zatem, w myśl art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej ustawowy termin załatwienia sprawy upływał w dniu 2 grudnia 2013 r.

Po dokonaniu wstępnej analizy akt, wezwaniem z dnia 23 października 2013 r. organ zwrócił się o sprecyzowanie, czy w niniejszym postępowaniu skarżący działają sami, czy przez pełnomocnika. Zakreślono termin na udzielenie odpowiedzi, tj.: 7 dni od doręczenia wezwania oraz wyjaśniono, że w przypadku braku odpowiedzi postępowanie będzie prowadzone z udziałem stron.

Wezwanie skierowane do skarżących przekazano do wiadomości Panu S..C., jako podpisanemu pod jednym z wniosków. W dniu 30 października 2013 r. (pismo z dnia 25 października 2013 r.) doradca podatkowy Pan S..C. po przedłożeniu stosownego umocowania poinformował, że skarżący w niniejszym postępowaniu zamierzają występować przez pełnomocnika. Skarżący odrębnej odpowiedzi nie udzielili.

Postępowanie zostało zakończone decyzjami z dnia 2 grudnia 2013 r., którymi odmówiono wznowienia wnioskowanego postępowania, z uwagi na uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2013 r. II FSK 1694/13 decyzji ostatecznych, których dotyczył wniosek o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie zostało doręczone Panu S..C. w dniu 5 grudnia 2013 r., którego organ uznał za pełnomocnika w sprawie na podstawie wyjaśnień i pełnomocnictwa złożonych do akt sprawy. Organ wskazał, iż pełnomocnictwo nie zostało przez skarżącego wypowiedziane.

Odpowiadając na zarzut skargi o sprzecznych wyjaśnieniach Ministra Finansów i Dyrektora Izby Skarbowej, co do doręczenia decyzji pełnomocnikom Panu S.C. i Panu M. R., zauważono, że sprzeczności te nie występują, gdyż w pismach tych jest mowa o różnych decyzjach. Te doręczone S..C. dotyczyły postępowania wznowieniowego, a decyzje doręczone Panu M.R. to decyzje w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2002, 2003 oraz 2004.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących o narażeniu ich majątku organ wskazał, iż decyzje wymiarowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2002, 2003 oraz 2004 zostały uchylone i umorzono postępowanie w sprawie. Dodatkowo wskazano, iż skarżący nie dokonali żadnych wpłat tytułem zryczałtowanego podatku dochodowego, a zaliczona na poczet zaległości nadpłata została zwrócona wraz z odsetkami.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą ostatecznie w toku postępowania administracyjnego tj. po wyczerpaniu toku odwoławczego tego postępowania z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przypadkach, w których należy wydać decyzję administracyjną, niektóre kategorie postanowień, względnie inny akt lub podjąć czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak też pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

O dopuszczalności omawianej skargi decyduje, zgodnie z art. 52 § 1 wskazanej ustawy, uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności takim środkiem jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) art. 141 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie, skargi na bezczynność podlegają merytorycznej ocenie, gdyż brak podstaw do ich odrzucenia.

W związku z powyższym Sąd rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność organu administracji publicznej, będąc stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie - stan bezczynności. Sąd nie jest natomiast władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych. Niewątpliwie zgodnie z przepisem art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższa zasada pozostaje w bezpośrednim związku z art. 120 i art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązującymi wymienione organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wyrażona w art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa, którego § 1 stanowi, że załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 1 miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, taki jest też termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Do wskazanych wyżej terminów nie wlicza się terminów przewidzianych przepisami prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa).

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie dopuścił się bezczynności przy załatwianiu wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wydał decyzje w terminie wynikającym z powołanych wyżej przepisów.

W dacie złożenia skargi na bezczynność w sprawa wszczęta wnioskiem została zakończona, bowiem wydano decyzje i to w zakreślonym w art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa dwumiesięcznym terminie.

Analiza uzasadnienia skargi na bezczynność prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż bezczynność skarżący upatrują w tym, iż nie otrzymywali oni od organu żadnej korespondencji (w tym decyzji), a ich zdaniem działali w sprawie bez pełnomocnika, czyli samodzielnie, czemu dali wyraz nie odpowiadając na wezwanie organu. Jak wynikało z pouczenia taki brak reakcji skutkował właśnie uznaniem, że skarżący działają w sprawie samodzielnie.

Skarżący nie dostrzegają jednak, iż w sprawie wnioski o wznowienie postępowań złożyli osobiście, ale także taki wniosek złożył w imieniu skarżących doradca podatkowy S..C. W związku z tym organ powziął słuszną wątpliwość, co do tego, czy w sprawie skarżący działają samodzielnie, czy przez pełnomocnika, w szczególności, że stosowny dokument pełnomocnictwa nie został dołączony do wniosku o wznowienie, choć dołączono dowód wpłaty należnej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Wezwanie o sprecyzowanie, czy skarżący działają sami, czy przez pełnomocnika, skierowano zarówno do skarżących, jak i do pełnomocnika.

Z akt sprawy wynika, iż doradca podatkowy w zakreślonym terminie udzielił odpowiedzi i jednoznacznie wskazał, iż w postępowaniu strony działają przez pełnomocnika, mało tego dołączono do akt stosowne pełnomocnictwo, którego zakres wprost wskazywał na umocowanie do działania w postępowaniu wznowieniowym w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002, 2003 i 2004. Data udzielenia pełnomocnictwa jest taka sama jak data wniosku o wznowienie postępowania.

W związku z tym nieprawidłowy jest tok rozumowania skarżących zaprezentowany w skargach na bezczynność, iż skoro nie odpowiedzieli na wezwanie organu to działali w postępowaniu samodzielnie. W sprawie na wezwanie organu udzielono bowiem odpowiedzi. Udzielił jej doradca podatkowy S..C., który w sposób jednoznaczny wskazał, iż jest umocowany do działania w imieniu skarżących.

Skarżący nie mogą bagatelizować faktu, iż udzielili stosowne pełnomocnictwo i jeżeli ich wolą było samodzielne działanie w sprawie, to powinni udzielone pełnomocnictwo skutecznie cofnąć, informując o tym organ prowadzący postępowanie. Informacja o cofnięciu pełnomocnictwa nie wpłynęła do organu, sami skarżący w treści skarg nie wskazują na fakt cofnięcia pełnomocnictwa.

Skarżący dokonując wyboru i udzielając pełnomocnictwa powinni liczyć się z tym, iż pełnomocnik działając w ich imieniu i na ich rzecz ma szereg uprawnień zapisanych w Ordynacji podatkowej, także to pełnomocnikowi doręcza się wydane w sprawie decyzje, chyba, że zakres pełnomocnictwa stanowi inaczej. W tej sprawie nie zawarto w dokumencie pełnomocnictwa żadnego wyłączenia dla pełnomocnika oczywiście w zakresie umocowania, które obejmowało postępowanie wznowieniowe za sporne lata.

Skarżący nie mogą zarzucać organowi bezczynności, w sytuacji, kiedy wszelkie rozstrzygnięcia w sprawie zapadły w terminach i zostały doręczone ustanowionemu przez skarżących w sprawie pełnomocnikowi.

Dodatkowo, jak wynika z treści odpowiedzi na skargę sprawa w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2002, 2003 oraz 2004 skończyła się uchyleniem decyzji ostatecznej i umorzeniem postępowania, co oznacza, iż skarżący nie mają obowiązku zapłaty podatku z tego tytułu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.