Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 8 lutego 2007 r.
I SA/Wr 798/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz.

Sędziowie NSA: Halina Betta, Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 rok

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia (...) nr (...),

II.

orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane,

III.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej K. K. kwotę 156,91 zł (sto pięćdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia (...) nr (...) ustalił K. K. i J. K. na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 Ordynacji podatkowej oraz przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) i uchwały Rady Miejskiej W. z dnia (...) nr (...) w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2004 rok, podatek od nieruchomości za ten rok w wysokości (...). Opodatkowaniem objęto nieruchomość przy ul. G. (...) w W., w tym (...) powierzchni użytkowej według stawki (...) za (...) dla budynków pozostałych oraz (...) gruntu według stawki (...) dla gruntów pozostałych, kwestionując dane podane przez pełnomocnika podatniczek w "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 rok" z dnia (...), w której wskazano odnośnie powierzchni użytkowej budynków lub ich części, że (...) stanowiło powierzchnię mieszkalną, a (...) opodatkowane powinno być w kategorii tak zwanej pozostałych. Organ I instancji oparł się na protokole kontroli z dnia (...), której kopię, choć niezbyt czytelną, dołączono do akt sprawy, a w którym odnotowano, że w budynku, w którym znajduje się sporny lokal, nie jest prowadzona działalność gospodarcza, jest on w trakcie remontu, nadto że kiedyś była tam prowadzona działalność usługowa.

W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, że przy jej wydaniu bezpodstawnie przyjęto zawyżone stawki, nadto o podwyższeniu stawek organ administracyjny, będący jednocześnie współwłaścicielem spornej nieruchomości, podatników nie poinformował.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że K. K. i J. K. są bezspornie współwłaścicielami nieruchomości w W. przy ul. G. (...). Stawki podatku na 2004 rok ustalone zostały uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia (...), która była wiążąca dla organów obu instancji, stanowiła bowiem obowiązujące przepisy prawa miejscowego. Żaden akt prawny nie nakłada na gminne organy podatkowe obowiązku pisemnego informowania każdego podatnika o nowych stawkach podatkowych, które są uchwalane corocznie. Powierzchnie oraz rodzaj nieruchomości objętych opodatkowaniem przyjęto na podstawie wyników kontroli z dnia (...), przy czym pełnomocnik podatniczek nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego zmianę przeznaczenia budynku na mieszkalny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. K. K. i J. K. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) i uchylenie decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę bez udziału skarżących z naruszeniem art. 123 i 180 do 200 Ordynacji podatkowej. Według nich miał obowiązek zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu i przed wydaniem decyzji zapoznać je z zebranym materiałem dowodowym, a przynajmniej umożliwić im to, wyznaczając w tym celu stosowny termin. Gdyby nawet przyjąć, że organ I instancji miał prawo wydać decyzję na podstawie informacji podatkowej za rok poprzedni, to już organ odwoławczy w związku z treścią odwołania miał obowiązek przeprowadzić dowodowe postępowanie podatkowe. Nie wzięto pod uwagę, że w trakcie postępowania odwoławczego, (...), zmienili się podatnicy. W tym bowiem dniu, jak to sprecyzowano w późniejszym piśmie procesowym, umową notarialną J. K. darowała swój udział we współwłasności nieruchomości ojcu T. K. Zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych i przeprowadzenie postępowania bez udziału stron spowodowało, że zaskarżona decyzja skierowana została do osoby, nie będącej stroną w sprawie. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego podatniczki kwestionowały w odwołaniu zakres i moment powstania obowiązku podatkowego, a uchwała Rady Miejskiej w W. podwyższająca stawki podatku od nieruchomości za 2004 rok do nich nie dotarła.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że uchwała Rady Miejskiej W. z dnia (...) w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2004 r. została prawidłowo ogłoszona. Zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej przepisów dotyczących formy i daty wszczęcia postępowania z urzędu nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalania zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W postępowaniu odwoławczym, podobnie jak w pierwszoinstancyjnym, nie zebrano żadnych nowych, nieznanych stronom dowodów. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to na podatniku ciąży obowiązek poinformowania organu na formularzu według ustalonego wzoru o każdej okoliczności uzasadniającej powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Organ odwoławczy w dniu podejmowania zaskarżonej decyzji nic na temat zmiany podatników nie wiedział.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej Prezydent Miasta W. mógł w dniu (...) wydać decyzję w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości K. K. i J. K., skoro podatek ten ustalany jest corocznie, przy założeniu, że stan faktyczny od poprzedniego okresu, na który ustalono wysokość zobowiązania podatkowego, się nie zmienił. Na podstawie materiałów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi, można jednak twierdzić, że już w tym momencie nie była to okoliczność oczywista. W tym samym bowiem dniu (...), w którym przeprowadzono kontrolę, na ustalenia której organy podatkowe się powołują i według załącznika do protokołu której podatnik miał deklarować jako podstawę opodatkowania (...)powierzchni budynków tak zwanych pozostałych, pełnomocnik podatniczek sporządził "Informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 rok", w której wskazał tylko (...) powierzchni użytkowej budynku w kategorii zaliczonej do pozostałych oraz (...) powierzchni mieszkalnej.

Kwestia sporu w tej sprawie stała się oczywista w związku z wniesieniem odwołania. Organ odwoławczy, który w tym momencie przejął sprawę do rozpatrzenia wraz ze wszystkimi obowiązkami w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego nie podjął żadnych czynności, ograniczając się do wydania zaskarżonej decyzji, do czego jednak w aktach postępowania administracyjnego nie było wystarczających podstaw. Zaniechał nawet wyznaczenia podatniczkom zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przy czym nie miał podstaw do skorzystania z wyłączenia, przewidzianego w art. 200 § 2 pkt 1 w związku z art. 165 § 5, skoro w postępowaniu odwoławczym w związku z treścią odwołania nie można już było zasadnie twierdzić, że stan faktyczny nie uległ zmianie.

Gdyby zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu, bez trudu by ujawniono, że w czasie wydawania zaskarżonej decyzji nie istniał już, od końca lutego 2004 r. zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powołanej na wstępie, obowiązek podatkowy J. K., która darowała swój udział w nieruchomości ojcu T. K. Obowiązków organu podatkowego w zakresie pełnego zebrania materiału dowodowego w tej sprawie nie można ograniczać treść art. 6 ust. 6 ustawy podatkowej, nakładającego na podatników obowiązek w zakresie złożenia w terminie 14 dni odpowiedniej informacji.

Pogląd taki sąd uznał za uzasadniony tym bardziej dlatego, że z akt sprawy nie wynika, jaki jest charakter spornej nieruchomości. Z dołączonego do akt wypisu z rejestru gruntów na dzień (...) wynika jedynie, że J. K. i K. K. były w tym czasie właścicielkami w częściach po (...) nieruchomości określonej jako lokalowa w W. przy ul. A. G. (...), dla której założono księgę wieczystą nr (...). Z protokołu kontroli z dnia (...) wynika zaś, że w remontowanym budynku prowadzono kiedyś jakąś bliżej nieokreśloną działalność usługową.

Zważywszy, że skarżące i ich pełnomocnik utrzymują przez cały czas, że budynek ma charakter mieszkalny, należało charakter spornej nieruchomości ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, a nie poprzestawać na ustaleniach z lat poprzednich, które strona skarżąca stanowczo kwestionuje, w każdym razie odnośnie decyzji podatkowej za rok 2004, która była przedmiotem rozstrzygnięcia.

Opisane wyżej braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego, które należy usunąć w toku ponownego postępowania, świadczą o naruszeniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów art. 122, 123 § 1, 187 § 1, 191, 192 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Obligowało to sąd do uchylenia tej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 152 tej ustawy orzeczono, że decyzje te nie mogą być wykonane, a na podstawie art. 200 i art. 209 orzeczono na rzecz skarżącej Krystyny Kozy, która je poniosła, zwrot kosztów postępowania sądowego.