Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72570

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu
z dnia 2 lutego 2000 r.
I SA/Wr 664/97

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we W., po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2000 r.. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 10 marca 1997 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od 24 listopada 1995 r. do 31 grudnia 1995 r.:

I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia 21 października 1996 r. Nr [...];

II. zasądza od Izby Skarbowej w O. na rzecz B. M. kwotę 21,70 zł (dwadzieścia jeden złotych, siedemdziesiąt groszy) tytułem kosztów poniesionych przez Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Uzasadnienie faktyczne

B. M. w 1995 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług krawieckich oraz handlu artykułami przemysłowymi opodatkowaną zryczałtowanym, podatkiem dochodowym na zasadach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych (Dz. U. Nr 140, poz. 786 ze zm.).

Decyzją z dnia 27 czerwca 1996 r. Nr [...] Urząd Skarbowy w G. ustalił B. M. zryczałtowany podatek dochodowy za 1995 r. w kwocie 1.644,20 zł od nie zaewidencjonowanego przychodu z działalności gospodarczej określonego w wysokości 8.221 zł. Urząd stwierdził, że w ewidencji przychodów za grudzień 1995 r. podatniczka nie ujęła tej kwoty z tyt. dokonanej w tym miesiącu sprzedaży ratalnej tkanin, co uczyniła dopiero w styczniu 1996 r. Przychód z tego tytułu wyniósł 10.030 zł brutto, co stanowi 8.221 zł netto. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że "przychód ustalono na podstawie dokumentów dotyczących sprzedaży towarów na raty", ustalając od niej zryczałtowany podatek dochodowy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w O. decyzją z dnia 14 października 1996 r. Nr [...], od której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. wyrokiem z dnia 28 sierpnia 1998 r. (I SA/Wr 2056/96) - oddalił skargę.

Decyzją z dnia 21 października 1996 r. Nr [...] Urząd Skarbowy w G. ustalił B. M. za okres od 241istopada 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 3.617 zł. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że na podstawie wydanych wobec podatniczki decyzji w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego uznano, że nie zaewidencjonowała ona całej wartości sprzedaży, czym naruszyła art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT. W związku z tym na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT organ podatkowy określił wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustalił podatek przy zastosowaniu stawki 22%, podwyższając ją o 100%. Ustalono wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży brutto w drodze szacunku w kwocie 10.030 zł i podatek od tej kwoty w wysokości 3.617 zł.

W wyniku odwołania od tej decyzji Izba Skarbowa w O. decyzją z dnia 10 marca 1997 r. Nr [...] uchyliła decyzję organu I instancji i:

1) określiła podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od 24 października do 31 grudnia 1995 r. w kwocie 1.808,50 zł,

2) ustaliła dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania tzn. w wysokości 542,60 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, że podatniczka nie wykazała do przychodu całości sprzedaży ratalnej, lecz faktyczne wpłaty zaniżając przychód. Naruszony więc został art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Urząd Skarbowy prawidłowo ustalił zobowiązanie i zastosowała sankcje, lecz z uwagi na zmianę art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT od dnia 1 stycznia 1997 r., Izba Skarbowa postanowiła uchylić decyzję organu I instancji i określić zobowiązanie wg obecnie obowiązujących przepisów.

W skardze na tę decyzję B. M. wniosła o jej uchylenie i uznanie, że nie ma ona obowiązku uiszczania opłat sankcyjnych. Zarzuciła, że w ewidencji uwidoczniła całą transakcję, przy czym mylnie nie zaewidencjonowano całej kwoty. W tej sytuacji ewidencja uwidaczniała całą transakcję, na podstawie czego swoje ustalenia poczyniła kontrola. Dlatego też brak było podstaw do stosowania sankcji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. W szczególności stwierdzono, że skarżąca nie ujęła przychodu należnego z tyt. dokonanej w grudniu 1995 r. sprzedaży ratalnej tkanin, co naruszyło art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, powodując konieczność zastosowania art. 27 ust. 5 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 1997 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że narusza ona art. 10 § 2 w zw. z art. 26 ustawy o VAT oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o VAT oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej (Dz. U. Nr 137, poz. 640).

Zgodnie z przepisami art. 10 § 2 i art. 26 ustawy o VAT podatek od towarów i usług jest podatkiem rozliczanym za okresy miesięczne, a zobowiązanie podatkowe przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej za dany miesiąc, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości. Wadliwie zatem w rozpoznawanej sprawie zobowiązanie podatkowe skarżącej określone zostało za okres od 24 listopada do 31 grudnia 1995 r., tzn. wykraczający poza ustawowo określony miesięczny okres rozliczeniowy. Jeżeli przedmiotem kontroli był cały ten okres należało wydać ewentualnie dwie decyzje: za listopad oraz za grudzień, przy czym z okoliczności sprawy wynika, że organy podatkowe zakwestionowały właściwie zdarzenie gospodarcze skarżącej zrealizowane przez nią w grudniu 1995 r., co skutkować powinno jedynie wydaniem decyzji za ten miesiąc.

Dodać należy, że w przedłożonych Sądowi aktach sprawy brak informacji, czy skarżąca składała deklaracje VAT- 7 za listopad i grudzień 1995 r., a jeżeli tak, to brak w aktach tychże deklaracji. W zaskarżanej decyzji organu odwoławczego (jak również w poprzedzającej decyzji organu I instancji) nie określono niezbędnych elementów do określenia prawidłowego zobowiązania podatkowego skarżącej tzn. nie wskazano wielkości określonego przez organ podatku należnego oraz podatku naliczonego za badany okres, co dodatkowo czyni tą decyzję wadliwą.

Naruszenie natomiast art. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o VAT oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej (Dz. U. Nr 137, poz. 640) polega na tym, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie uzasadnił w ogóle, dlaczego zastosował dodatkowe zobowiązanie na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 1997 r., w sytuacji gdy z akt sprawy wynika jednoznacznie, że nie dokonywano szacowania nie zaewidencjonowanej wielkości sprzedaży podatniczki za grudzień 1995 r. w kwocie netto 8.221 zł, czyniąc ustalenie tej kwoty na podstawie dokumentów posiadanych przez skarżącą, co w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 14 grudnia 1998 r. (FPS 19/98), nie dawało podstawy do stosowania sankcji na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1996 r. Jedynie prawidłowo dokonana analiza tego zagadnienia (zasadności stosowania sankcji) przez organ podatkowy w uzasadnieniu jego decyzji pozwoli Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na kontrolę prawidłowości tego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu jako naruszające przepisy prawa materialnego i procesowego. Orzeczenie o kosztach opiera się na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że narusza ona art. 10 § 2 w zw. z art. 26 ustawy o VAT oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o VAT oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej (Dz. U. Nr 137, poz. 640).

Zgodnie z przepisami art. 10 § 2 i art. 26 ustawy o VAT podatek od towarów i usług jest podatkiem rozliczanym za okresy miesięczne, a zobowiązanie podatkowe przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej za dany miesiąc, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości. Wadliwie zatem w rozpoznawanej sprawie zobowiązanie podatkowe skarżącej określone zostało za okres od 24 listopada do 31 grudnia 1995 r., tzn. wykraczający poza ustawowo określony miesięczny okres rozliczeniowy. Jeżeli przedmiotem kontroli był cały ten okres należało wydać ewentualnie dwie decyzje: za listopad oraz za grudzień, przy czym z okoliczności sprawy wynika, że organy podatkowe zakwestionowały właściwie zdarzenie gospodarcze skarżącej zrealizowane przez nią w grudniu 1995 r., co skutkować powinno jedynie wydaniem decyzji za ten miesiąc.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.