Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59095

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu
z dnia 12 lutego 2001 r.
I SA/Wr 628/98

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2001 r. sprawy ze skargi W. spółki z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 12 lutego 1998 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 1996 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W toku kontroli przeprowadzonej u podatnika - spółki z o.o. W. w K. - organy podatkowe ustaliły, że w 1996 r. realizował on kontrakty na roboty izolacyjne między innymi na obiektach Elektrowni O. W celu wywiązania się z zawartego kontraktu spółka zawarła z firmą niemiecką W. GmbH CoFassadenbau z D. umowę, w której zleciła firmie niemieckiej prowadzenie prac projektowych, opracowania techniczne, kalkulacje oraz zatrudnienie niemieckojęzycznego kierownika budowy Petera E. mającego służyć firmie polskiej swoim doświadczeniem w zakresie nadzoru i organizacji pracy przy realizacji prac izolacyjnych. Na podstawie kart roboczo-godzin Petera E. oraz wydatków ponoszonych przez spółkę na zakwaterowanie (zgodnie z umową) ustalono, że usługa inżynieryjna w zakresie zatrudnienia niemieckiego pracownika wykonana była na terenie Polski. Należność za usługi inżynieringu, w tym koszty kierownika budowy (wg faktur), przekazywane były na rachunek bankowy niemieckiej firmy.

Zdaniem organów podatkowych usługa świadczona przez podmiot zagraniczny polegająca na udostępnieniu niemieckiego pracownika na budowę Elektrowni Opole jako "kierownika budowy" jest niczym innym jak usługą importową inżynieringu.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu tymże podatkiem podlega import towarów i usług, gdzie przez import usług rozumie się usługi świadczone na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, za których wykonanie należność jest przekazywana osobie lub jednostce mającej siedzibę bądź miejsce zamieszkania za granicą.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, spółka zatrudniła pracownika niemieckiej firmy jako kierownika budowy elektrowni, a należność za tę usługę przekazywała jednostce mającej siedzibę za granicą, dlatego też zdaniem organów podatkowych w świetle powołanego wyżej przepisu dokonała importu usługi, od której to usługi winna odprowadzić do budżetu państwa podatek VAT. Skoro powyższego podatku podatnik wbrew przepisowi art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie uregulował, to tym samym naruszył również art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, gdyż nie ewidencjonując i nie opodatkowując wyżej opisanej usługi naruszył obowiązki wynikające z art. 27 ust. 4 powołanej ustawy w zakresie przedmiotu i podstawy opodatkowania, a w każdym przypadku wystąpienie różnic między kwotami występującymi w ewidencji a kosztami wynikającymi z rzeczywiście dokonanych czynności powoduje ustalenie dodatkowego zobowiązania.

Wobec powyższego Izba Skarbowa w O. decyzją z dnia 12 lutego 1998 r. nr (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia 28 października 1997 r. nr (...) określającą podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 1996 r. do 30 czerwca 1996 r. w poszczególnych miesiącach:

- styczeń - 113 718,00 zł,

- kwiecień - 530 766,00 zł,

- maj - 142 135,00 zł,

- czerwiec - 140 585,00 zł

oraz prawidłową wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w poszczególnych miesiącach:

- luty - 14 786,00 zł,

- marzec - 78 390,00 zł,

jak również powyższą decyzją ustalono wysokość dodatkowego zobowiązania w wysokości 30% kwoty zaniżenia zobowiązania i zawyżenia zwrotu, tj. w kwocie 11 346,00 zł.

Powyższą decyzję podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług przez błędne przyjęcie, iż skarżąca dokonała importu usługi inżynieringu. Skarżąca stoi na stanowisku, że nie zawarła żadnego kontraktu, którego wyłącznym celem byłoby świadczenie usług na terenie kraju przez zagranicznego fachowca.

W celu realizacji kontraktu spółka musiała zakupić za granicą stosowne urządzenia, których warunkiem sprzedaży była kontrola przez zagranicznego fachowca. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do wyodrębnienia z przedstawionych kontraktów czynności tych fachowców i zakwalifikowania ich jako odrębnego samodzielnego importu usług. Skarżąca obciążyła zleceniodawcę firmę z siedzibą w Niemczech całością wartości kontraktu, w tym również kosztami nadzoru wykonywanymi przez wskazanego specjalistę zagranicznego. Skarżąca zarzuciła, iż jedynie dla celów rachunkowych wyodrębniła spośród innych faktur te, które dotyczyły prac specjalisty. Rozliczenie w powyższej sprawie traktowano jako część całego kontraktu eksportowego, wobec czego nie naliczono już od tego fragmentu podatku VAT.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uchylenie bowiem decyzji względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy (art. 22 pkt 1 ust. 1 i pkt 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 8 stycznia 1993 r. - Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) opodatkowaniu podlega import towarów i usług. Z kolei art. 4 pkt 5 powołanej wyżej ustawy podaje definicję importu usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Przez import usług w myśl powyższej regulacji rozumie się usługi spełniające łącznie następujące warunki: usługa świadczona jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, należność za usługi przekazywana jest osobie lub jednostce mającej siedzibę bądź miejsce zamieszkania za granicą. Usługobiorca krajowy jako odbiorca usługi zagranicznej będzie zatem podlegał opodatkowaniu VAT od importowanych usług, jeżeli spełnione zostaną następujące warunki:

- usługa jest świadczona na terytorium naszego kraju,

- należność za wykonaną usługę jest przekazywana podmiotowi zagranicznemu (mającemu siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą),

- VAT nie jest pobrany od podatnika określonego w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy,

- usługa nie jest przedmiotowo zwolniona od VAT (chodzi o załącznik nr 2 do ustawy).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo organy podatkowe przyjęły, iż strona skarżąca była usługobiorcą usługi zagranicznej, tzw. inżynieringu. Skoro zatrudniła pracownika niemieckiej firmy, który swoje obowiązki wykonywał w Polsce, a należność za tę usługę strona skarżąca przekazała jednostce mającej siedzibę za granicą, to w świetle przytoczonych wyżej przepisów dokonała importu usługi.

Jak to trafnie wywodzą organy podatkowe, obciążenie obowiązkiem podatkowym w przypadku importu usług polskich usługobiorców jest konsekwencją zasady terytorialności opodatkowania. W tym bowiem przypadku nie może być opodatkowany usługodawca - jak w każdym innym przypadku podatku od towarów i usług - ze względu na to, że jest on podmiotem mającym miejsce zamieszkania i siedzibę za granicą. Można zatem albo stosować zwolnienie z opodatkowania usług pochodzących z importu, albo też obciążyć podatkiem drugą stronę czynności obrotu prawnego, to jest usługobiorcę. Prawodawca wybrał drugie rozwiązanie, motywując tę konstrukcję koniecznością stworzenia jednakowych warunków konstrukcji rynkowej dla usług świadczonych przez polskie i zagraniczne podmioty gospodarcze (patrz R. Mastalski, Prawo podatkowe II. Część szczególna, Warszawa 1996, str. 167). W rozpatrywanym przypadku mamy więc do czynienia z jednej strony z importem usługi z Niemiec, a z drugiej strony ze sprzedażą usługi na terytorium Polski dla firmy będącej generalnym wykonawcą inwestycji. A zatem prawidłowo strona skarżąca od wartości sprzedaży wykonanej przez siebie usługi (w której mieści się usługa importowa) zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług naliczyła i odprowadziła należny podatek VAT.

W niniejszej sprawie, skoro przedmiotowa kwota z tytułu importu usługi nie została ujęta w prowadzonej przez skarżącą spółkę ewidencji, na skutek czego doszło do wadliwego sporządzenia deklaracji podatkowej, to tym samym zachodziły podstawy do zastosowania sankcji podatkowej przewidzianej w art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT.

Biorąc pod uwagę okoliczności wyżej wymienione, sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji oddalił skargę jako nieuzasadnioną i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.