Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72539

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu
z dnia 4 lutego 2000 r.
I SA/Wr 580/98

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we W., po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2000 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego A. J. A. spółki z o.o. w R. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia 29 stycznia 1998 r. Nr [...] i [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1994 r.:

oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W toku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. stwierdzono, że podatnik odliczył od podatku należnego podatek naliczony przy zakupie:

1) usług telekomunikacyjnych według faktury VAT nr [...] z dnia 27 grudnia 1994 r. wystawionej na nazwisko A. J. (nr telefonu…) a nie na skarżącą spółkę, tj. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A. J. A. - spółka z o.o. w R.;

2) parafiny w ilości 68,76 tony wg faktury VAT nr [...] z dnia 31 grudnia 1994 r., który to zakup spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Łączna kwota podatku naliczonego z ww. faktur to 14.113,80 zł po denominacji. Ponieważ strona skarżąca posiada własny numer telefonu uznano, że wydatku usług telekomunikacyjnych nie można uznać za koszty uzyskania przychodu. Stwierdzono również, że dostawa 68,76 ton parafiny faktycznie nie nastąpiła w grudniu 1994 r., a zatem nie uznano wydatku za koszt uzyskania przychodu. W związku z powyższym Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 26 sierpnia 1997 r. określił podatnikowi wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym do rozliczenia w miesiącu następnym oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia tej nadwyżki, tj. w wysokości 4.247,70 zł powołał się organ na art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Od powyższej decyzji podatnik odwołał się do Izby Skarbowej we W. podnosząc zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 25 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy. Nie zgadza się odwołująca spółka z interpretacją dokonaną przez Urząd Skarbowy jakoby dostawa parafiny, której dotyczy sporna faktura nastąpiła dopiero w styczniu 1995 r. Zdaniem spółki nie można odnieść się wyłącznie do faktu wystawienia faktury w dniu 31 grudnia 1994 r. wyciągając z tego błędny wniosek, iż jest to jednoznaczne z dostawą (wydaniem) tego materiału produkcyjnego w dniu wystawienia faktury. Z oświadczenia dostawcy parafiny - firmy E. - zdaniem odwołującego się - wynika, że parafina dostarczana była sukcesywnie przez cały grudzień 1994 r. i systematycznie wykorzystywana do produkcji zniczy.

Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia 29 stycznia 1998 r. uchyliła zaskarżoną decyzję w części i ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.234,10 zł, w pozostałym zakresie utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.

W efekcie Izba Skarbowa w myśl art. 25 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatku VAT (w brzmieniu obowiązującym w 1994 r.) nie uznała prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego z przedmiotowych faktur, ze względu na fakt, iż faktury te były wystawione niezgodnie z art. 32 ust. 1 tejże ustawy. I tak faktura dotycząca usług telekomunikacyjnych nie była wystawiona na podatnika tylko na osobę fizyczną będącą jednym z udziałowców spółki, faktura zaś dotycząca sprzedaży parafiny zdaniem Izby Skarbowej dotyczyła sprzedaży, która nie miała miejsca.

Zgodnie z fakturą VAT nr [...] z dnia 31 grudnia 1994 r. wystawioną przez Przedsiębiorstwo Handlowe E. podatnik dnia 31 grudnia 1994 r. zaksięgował w koszty uzyskania przychodu wydatek na zakup parafiny w ilości 68,76 tony. W spisie z natury na dzień 31 grudnia 1994 r. spółka wykazała zapas parafiny w ilości 13,483 tony, bez uwzględnienia dostawy z dnia 31 grudnia 1994 r. Kontrola u dostawcy przedmiotowej parafiny dla strony skarżącej wykazała, iż dostawa tej parafiny z Ukrainy do firmy E. nastąpiła dopiero w styczniu 1995 r.

Odnośnie pisma dostawy z dnia 20 lutego 1996 r. skierowanego do strony skarżącej informującego, iż ww. parafinę dostawca pożyczał aby wywiązać się z kontraktu uznał organ za informację niewiarygodną, gdyż dostawca nie wskazał źródła nabycia parafiny, jak również brak jest odzwierciedlenia tego faktu w ewidencji księgowej. Zarzut podatnika, że parafina dostarczana była sukcesywnie przez cały grudzień 1994 r. uznał organ odwoławczy za bezzasadny wobec braku dowodów na istnienie takich dostaw. Powołał się nadto organ odwoławczy na § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 39, poz. 176 z późn. zm.), z którego to przepisu wynika, że sprzedawca obowiązany jest wystawić faktury nie wcześniej niż w dniu wydania towaru i nie później niż w terminie 7 dni od dnia wydania towaru, jednakże nie później niż w ostatnim dniu miesiąca, w którym wydano towar lub wykonano usługę.

W przedmiotowej sprawie sprzedawca wystawił fakturę w dniu 31 grudnia 1994 r. nie dokonując jednak do tego czasu sprzedaży, która wynika z jej treści. Skoro zatem w miesiącu grudniu 1994 r. firma E. nie dokonała dostawy (wydania) parafiny dla strony skarżącej, gdyż w rzeczywistości sprzedaż nie miała miejsca uznać należy zdaniem organu odwoławczego, iż w miesiącu grudniu 1994 r. nabywca nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej ten zakup.

Powołał się ponadto organ odwoławczy na art. 25 ust. 1 pkt 4a ustawy VAT, w myśl którego między innymi obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32., tj. faktury która stwierdza dokonanie sprzedaży, która nie miała miejsca.

Decyzja Izby Skarbowej została przez podatnika zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona skarżąca zarzuca, iż fakt wystawienia w dniu 31 grudnia 1994 r. faktury dokumentującej zakup parafiny do produkcji zniczy nie jest jednoznaczny z dostawą (wydaniem) tego materiału produkcyjnego w tym dniu. Nadto zarzucił, iż nie ujawnienie przez dostawcę źródeł otrzymania parafiny nie może powodować negatywnych konsekwencji dla skarżącej spółki.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uchylenie bowiem decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) nie można odliczyć podatku naliczonego w przypadku nabycia przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszy poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zdaniem Sądu prawidłowo organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodu kwoty 639,491.000 zł wydanej na kupno 68,76 ton parafiny dokumentowanej fakturą VAT nr [...] zaksięgowanej w dniu 31 grudnia 1994 r. Z zebranego bowiem w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu 31 grudnia 1994 r. nie doszło faktycznie do sprzedaży przedmiotowej parafiny. W remanencie sporządzonym na dzień 31 grudnia 1994 r. podatnik wykazał zapas tylko 13,483 ton tego surowca. Nie wyjaśnił zaś co stało się z różnicą pomiędzy ponad 68 tonami parafiny, która rzekomo miała być dostarczona w dniu 31 grudnia 1994 r. a zapasem, który na koniec tego dnia wyniósł nieco ponad 13 ton. Strona skarżąca wyjaśniając, że tą dużą partię parafiny otrzymała wcześniej w mniejszych partiach sama podważała rzetelność faktury nr [...] z dnia 31 grudnia 1994 r. O fikcyjności spornej faktury świadczy nadto, iż Przedsiębiorstwo E., które miało być dostawcą dla strony skarżącej spornej parafiny w miesiącu gruntu 1994r, samo otrzymało ją od dostawcy z Ukrainy dopiero w styczniu 1995 r. Zdaniem Sądu zasadnie organy podatkowe odmówiły wiarygodności oświadczenia jakie złożył właściciel E. - M. D. Gdyby faktycznie przedmiotowa parafina była przez E. pożyczana od innych kontrahentów to z pewnością M. D. podałby bliższe dane tych kontrahentów, aby umożliwić organom podatkowym sprawdzenie prawdziwości tejże informacji. Niezależnie od tego w przedsiębiorstwie E. winny znajdować się na powyższą okoliczność stosowne dokumenty księgowe. Zgodzić należy się z podatnikiem, iż przedmiotem oceny organów podatkowych jest prawidłowość rozliczenia się strony skarżącej z należności podatkowych a nie E., ale niewątpliwie brak dowodów księgowych potwierdzających "zaciąganie pożyczek parafiny" przez firmę E. rzutuje na ocenę wiarygodności stanowiska podatnika co do kwestii, iż otrzymywał przedmiotową parafinę sukcesywnie partiami w miesiącu grudniu 1994 r. Zwrócić należy uwagę, iż fakt dostawy parafiny partiami winien mieć również odzwierciedlenie w dokumentacji księgowej podatnika, a takowej brak. Wszystkie te okoliczności do których w sposób szczegółowy organy podatkowe ustosunkowały się świadczą o fikcyjności transakcji wynikającej z faktury nr [...]. Podobne stanowisko do przyjętego wyżej, zostało w sprawie I SA/Wr 201/97, gdzie wyrokiem z dnia 12 grudnia 1997 r. oddalona została skarga podatnika na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 1996 r. dotyczącej określenia wysokości podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994.

Dodać należy, że posiadane faktury na zakup parafiny, nie jest jednoznaczne z otrzymaniem i zużyciem surowca do produkcji. Przedstawione przez podatnika normy zużycia nie są wiarygodnymi, gdyż prowadzony przez spółkę sposób ewidencji i rozliczeń produkcji do wysokości planowanych norm bez ustaleń faktycznego zużycia surowców w ciągu roku nie może być wiarygodnym dowodem w rozliczeniu surowca zużytego, gdyż każde nawet stosunkowo niewielkie odchylenie od normy przy tak dużej produkcji jaką spółka prowadziła może powodować oszczędność surowca, a ustalenie wysokości norm należało do kompetencji spółki.

Powołać się należy nadto na art. 32 ust. 1 o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. w przypadku sprzedawcy - podatnicy z zastrzeżeniem ust. 2 obowiązani byli wystawić fakturę lub rachunek uproszczony stwierdzający w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Natomiast stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 4a tejże ustawy w przypadku nabywcy - obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32. Z powyższych uregulowań wynika między innymi, że podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej sprzecznie z art. 32 ust. 1 ustawy VAT, tj. w sytuacji gdy faktura stwierdza dokonanie sprzedaży, która nie miała miejsca. W tej sytuacji nie można zgodzić się z podatnikiem, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 25 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji gdy zgodnie z jego treścią zakwestionował prawo nabywcy do odliczenia podatku naliczonego z faktury stwierdzającej dokonanie sprzedaży, która nie miała w rzeczywistości miejsca.

Reasumując zatem skoro podnoszone w skardze zarzuty okazały się chybione należało skargę jako bezzasadną zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.