I SA/Wr 511/13 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - OpenLEX

I SA/Wr 511/13 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1650590

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2015 r. I SA/Wr 511/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj.

Sentencja

Wrocław, dnia 23 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia

I.

odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 511/13 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych;

II.

odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 501/14 oddalił zażalenie "A" sp. z o.o. w M. (dalej jako spółka) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt I SA /Wr 511/13, odmawiające przyznania spółce prawa pomocy.

W odpowiedzi na kolejne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wniosła ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu podała, że jej sytuacja majątkowa jest wyjątkowo trudna z uwagi na to, że wszystkie jej rachunki bankowe i przysługujące jej wierzytelności zostały zajęte. Ponadto prowadzone jest przeciwko niej, bezskutecznie wobec braku składników majątkowych, postępowanie egzekucyjne, w którym dochodzone są należności publiczno-prawne na kwotę ponad 5.000.0000 zł Wskazała także, że w 2011 r. doszło do zajęcia przez organy celne jej towaru o wartości co najmniej 300.000 zł.

Końcowo zaznaczyła, że w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517 oraz I SA/Wr 2084-2110/13) zobowiązana jest włącznie do uiszczenia 49.640 zł z tytułu opłat sądowych.

Zgodnie z przedłożonymi wcześniej dokumentami bilansem na dzień 31 grudnia 2013 r. oraz sprawozdaniem na dzień 31 grudnia 2013 r., - spółka osiągnęła w 2013 r. zysk w kwocie 444.147,38 zł przy przychodzie w kwocie 2.158.659,37 zł.

Ponadto przedstawiła sprawozdania na dzień 31 stycznia 2014 r. i 28 lutego 2014 r., w których wykazała przychód netto w kwotach 208.682,06 zł i 249.823,34 zł.

Z kolei w sprawozdaniach na dzień 31 marca 2014 r. i dzień 30 kwietnia 2014 r. przychód netto spółki wyniósł odpowiednio 228.637,81 zł i 201.573,22 zł.

Spółka załączyła także pismo Izby Celnej we W. z dnia 26 marca 2014 r., zawierające zestawienie tytułów egzekucyjnych obciążających spółkę.

Wpis w niniejszej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wynosi 524 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, że spółka skorzystała już w toku niniejszego postępowania z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2014 r. odmówiono jej przyznania prawa pomocy.

Zatem ponowny wniosek w tym zakresie potraktować należy jako wniosek o zmianę tego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. Jednakże warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku. Zmiana prawomocnego orzeczenia musi wiązać się z zmianą okoliczności sprawy, która to zmiana powinna była zaistnieć po tym, jak Sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii, czyli po dniu 2 czerwca 2014 r. Podkreślić należy, że zmiana okoliczności winna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych a ponadto wskazane kwestie muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Jest to niezmiernie istotne, ponieważ zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tak, by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2012 r., I GZ 9/12, LEX 1108666).

Dalej stwierdzić należy, że myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym osobom prawnych i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadających osobowości prawnej, gdy podmioty te wykażą, że nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten musi być odczytywany w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Ponadto ciężar dowodu, co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Powinno się więc sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba wskazać, że ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Mając powyższe na uwadze wniosek spółki należy uznać za niezasadny. Spółka nie wykazała bowiem, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem ustaleń dokonanych postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. tutejszego Sądu i w związku z tym nie była wstanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie. I to nawet przy uwzględnieniu konieczności poniesienia podobnego wydatku jednocześnie w kilku innych sprawach. Wymaga bowiem podkreślenia, że spółka w latach 2010 i 2011 odnotowywała znaczne zyski (według bilansu za 2012 r. zyski z lat poprzednich wyniosły 620.972,10 zł) a dopiero w 2012 r. poniosła stratę, jednakże stosunkowo niewielką w porównaniu do wartość osiągniętego przychodu (ponad 1.600.000 zł). Natomiast za 2013 r. odnotowała z powrotem znaczny zysk w kwocie 444.147,38 zł.

Odnośnie straty za 2012 r. wskazać należy, że jej odnotowanie nie jest jednoznaczne z brakiem środków finansowych - wartości takie jak koszty uzyskania przychodu, dochód lub strata są bowiem powiązane wyłącznie z rozliczeniami w podatku dochodowym i zwykle nie stanowią odzwierciedlenia rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. W niniejszej zaś sprawie, spółce na koniec 2012 r. przysługiwały należności krótkoterminowe w wysokości ponad 1.800.000 zł i co istotne, przewyższały one wartość zobowiązań krótkoterminowych o ponad 600.000 zł.

Co się zaś tyczy prowadzenia postepowań egzekucyjnych, w ramach którego dochodzone maja być zaległości publicznoprawne w kwocie ponad 5.000.000 zł, jak również argument o zajęciu towaru o wartości powyżej 300.000 zł, skarżąca podnosiła już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy przyznania spółce wnioskowanego prawa zostały wyjaśnione w postanowieniu Sądu z dnia 22 września 2014 r.

Wreszcie wskazać trzeba, że według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2013 r. spółka wykazała przychód na poziomie 2.216.908,26 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.772.760, 88 zł.

Wskazane wyżej dane, w ocenie Sądu, potwierdzają, że spółka dysponuje środkami, które może przeznaczyć na uiszczenie należnych kosztów sądowych.

Jak wcześniej wskazano, spółka podała także, że suma wszystkich należnych wpisów od skarg przed sądami administracyjnymi bliska jest kwocie 50.000 zł. Jednakże, kwoty tej nie sposób uznać za znaczną w relacji do zysku spółki w 2013 r.

Reasumując, wskazane w kolejnym wniosku z zakresu prawa pomocy okoliczności nie dają podstaw do przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, co wobec wcześniejszego merytorycznego orzekania w tym przedmiocie przez Sąd, uzasadniało odmowę zmiany tego postanowienia.

Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia.

Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast po myśli art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W sprawie po uprawomocnieniu się postanowienia dnia 22 września 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, skarżąca została (ponownie) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną, orzekając jak w pkt II postanowienia.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi wyznaczony kierowanym do strony skarżącej ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II FZ 617/07, dostępnym w CBOSA). Upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obliguje zaś Sąd do odrzucenia skargi. Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie można zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania.

Po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 22 września 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy i ponownym wezwaniu jej do uiszczenia wpisu, nie uiściła należnej opłaty, lecz złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jak zaś wcześniej wskazano, postępowanie spowodowane kolejnym wnioskiem nie ma jednak wpływu na bieg terminu do opłacenia skargi wyznaczony skierowanym do strony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.