Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1682955

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 13 lutego 2015 r.
I SA/Wr 2455/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Jadwiga Danuta Mróz, Maria Tkacz-Rutkowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.

I.

uchyla skarżoną decyzję;

II.

stwierdza, że ww. decyzja nie podlega wykonaniu;

III.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę (...) (słownie: (...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Przedmiotem skargi A S.A. z/s w W. (dalej: A S.A.) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: Kolegium, SKO) z dnia (...) sierpnia 2014 r. (nr (...)), utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. (dalej: Wójt Gminy) z (...) czerwca 2014 r. (nr (...)), określającą spółce podatek od nieruchomości za 2013 r.

Z akt sprawy wynika, że - ww. decyzją - działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm. - dalej: u.p.o.l.); § 1 uchwały nr XX/104/2012 z dnia 29 października 2012 r. Rady Gminy D. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2013 (Dz. Urz. Woj. D. z 2012 r. Nr 248, poz. 4344); art. 207, art. 210 § 1 i 2 w zw. z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej: O.p.), Wójt Gminy określił spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie (...) zł.

Wójt Gminy wskazał, że - w 2013 r. - A S.A. (jako jej użytkownik wieczysty) zadeklarowały do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako "grunty pozostałe", działkę nr (...) (tereny TK, obręb D.). W dniu 25 października 2013 r., do Urzędu Gminy wpłynęło pismo A S.A. wraz ze skorygowanymi deklaracjami na podatek od nieruchomości za lata 2011 - 2013. Jako uzasadnienie korekty podano, że ww. działka jest przedmiotem umowy z (...) września 2001 r. (nr (...)), zawartej przez A S.A. z B S.A. (dalej: B S.A.), dotyczącej oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych i innych nieruchomości, niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi. W wyniku korekty, w podstawie opodatkowania "gruntów pozostałych", zmniejszono powierzchnię o 70.305 m2. Podkreślono, że ów grunt - do opodatkowania - wykazują B S.A. Organ I instancji nie podzielił poglądu A S.A., że - w odniesieniu do ww. gruntu - podatnikiem podatku od nieruchomości są B S.A. Przyjął, że obowiązek podatkowy na A S.A. nakładają przepisy u.p.o.l. oraz że obowiązku tego - na B S.A. - nie mogą "przekierowywać" przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm. - dalej: ustawa o PKP) oraz postanowienia ww. - czasowej - umowy cywilnoprawnej, której treść - w powiązaniu z uregulowaniami ustawy o PKP - potwierdza, że B S.A. władają sporną nieruchomością jako posiadacz zależny, nie zaś posiadacz samoistny. Podniósł, że z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest użytkownik wieczysty, w sytuacji, gdy nie jest nim ani właściciel, ani posiadacz samoistny. Niezależnie od przyjęcia do opodatkowania działki nr (...), organ stwierdził, że A S.A., jako użytkownik wieczysty, są objęte obowiązkiem podatkowym także z tytułu posiadania działek nr (...), (...), (...), (...) i (...) (grunty pozostałe, tereny TK). Ogólną powierzchnię gruntów do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2013 r., jako gruntów pozostałych (tereny TK), przyjęto w wysokości 281.905 m2, od której to powierzchni podatek wyliczono na kwotę (...) zł. W odwołaniu, A S.A. zarzuciły naruszenie: art. 180, art. 187 i art. 188 O.p. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy; art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy posiadaczem samoistnym działki nr (...) są B S.A. Dowodziły, że - tworzący powierzchnię działki nr (...) - grunt, na mocy ww. umowy, został oddany do korzystania B S.A. Stwierdziły, że to B S.A., jako posiadacz samoistny gruntu, są podatnikiem podatku od nieruchomości. Zauważyły, że B S.A. są jedynym podmiotem, który ma prawo do władania gruntem jak właściciel. Uznały, że B S.A. obciążono odpowiedzialnością za linie kolejowe i związane z nimi nieruchomości. Podniosły, że - na podstawie art. 15 ust. 4a ustawy o PKP - B S.A. objęły zarządzanie liniami kolejowymi i pozostałą infrastrukturą oraz że zarządzanie to nie ogranicza się do używania nieruchomości i pobierania z niej pożytków, lecz zakłada także budowę i utrzymanie infrastruktury kolejowej, składanie - w zakresie ich dotyczącym - oświadczeń woli (udostępnianie tras dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczenie usług z tym związanych, występowanie w charakterze strony wobec osób trzecich). Spełnione zostały zatem wszelkie przesłanki do uznania B S.A. za samoistnego posiadacza gruntu, tj. faktyczne niezależne władztwo nad rzeczą i wola posiadania. A S.A. podkreśliły, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie rozstrzygają o osobie podatnika i że posiadacz samoistny nie musi być ujawniony w tej ewidencji, jak również w księgach wieczystych. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, skarżoną decyzją, SKO decyzję Wójta Gminy utrzymało w mocy. Uzasadniając, powołując art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 u.p.o.l., SKO stwierdziło, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest użytkownik wieczysty bądź posiadacz samoistny gruntów, przy czym ustawodawca przyznał "pierwszeństwo" temu drugiemu. Wskazało, że wobec braku - w u.p.o.l. - definicji posiadania samoistnego, należy posłużyć się definicją tego pojęcia zawartą w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm. - dalej: k.c.). Podało, że - zgodnie z tym przepisem - posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Kolegium przyjęło, że B S.A. nie można przypisać przymiotu posiadacza samoistnego w zakresie władania przez nie spornymi gruntami. Wskazało, że - będące użytkownikiem wieczystym gruntu - A S.A., na podstawie umowy (...) z (...) września 2001 r., oddało do odpłatnego korzystania B S.A. linie kolejowe oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami kolejowymi i że B S.A. stały się posiadaczem składników tworzących te linie, w tym spornej działki nr (...). Dodało, że umowa ta została zawarta w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o PKP, na mocy którego A S.A. zostały zobowiązane do oddania B S.A. - niemających uregulowanego stanu prawnego - gruntów wchodzących w skład linii kolejowych, do nieodpłatnego korzystania na podstawie umowy.

SKO uznało, że już sam fakt, iż podstawą korzystania przez B S.A. ze spornych gruntów jest ww. umowa przesądza, że posiadanie z niej wynikające - samo w sobie - nie jest posiadaniem samoistnym. Ponadto, B S.A. nie znajdują się w sytuacji pozwalającej na korzystanie z rzeczy w taki sposób, w jaki może to czynić właściciel - nie mają możliwości swobodnego i niezależnego korzystania z gruntu, z uwagi na ograniczenia wynikające z umowy. Mianowicie, zgodnie z § 8 ust. 8 umowy, B S.A. mogą zawrzeć z osobą trzecią umowę najmu, dzierżawy i użyczenia, jednak pod warunkiem powiadomienia lub uzyskania zgody A S.A. Zdaniem SKO, władztwo B S.A. nad spornymi gruntami nie jest stanem trwałym, bowiem grunty zostały przekazane B S.A. na 30 lat z możliwością przedłużenia. SKO dodało, że A S.A. mają prawo sprzedaży gruntu oraz prawo ustanowienia na tej nieruchomości hipoteki (za zgodą B S.A.). W ocenie SKO, posiadania samoistnego nie można wywodzić z zakresu zarządzania infrastrukturą kolejową.

Kolegium przyjęło, że - w konsekwencji - to nie B S.A., lecz A S.A., jako użytkownik wieczysty gruntu, są podatnikiem podatku od nieruchomości i że bez znaczenia pozostaje, iż § 8 ust. 1 pkt 8 umowy stanowi inaczej. Odnosząc się do zarzutów odwołania natury procesowej, SKO stwierdziło, że organ I instancji uczynił zadość wszelkim zasadom procesowym, podejmując w toku postępowania wszelkie działania w celu wyjaśnienia i załatwienia sprawy.

W skardze, A S.A. zarzuciły naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1.

art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez nieuczynienie zadość zasadom procesowym wyrażonym w tych przepisach;

2.

art. 3 ust. 3 u.p.o.l. wskutek jego niezastosowania, w sytuacji, kiedy posiadaczem samoistnym opodatkowanych gruntów są B S.A. oraz Gmina D.;

3.

art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i b) u.p.o.l. przez jego niezastosowanie, mimo iż - przekazane do B S.A. - grunty wchodzą w skład infrastruktury kolejowej;

4.

art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. przez pominięcie tych przepisów w sprawie. A S.A. wniosły o uchylenie decyzji SKO i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając, A S.A. wskazały, że - dokonując opodatkowania działki nr (...) - organy całkowicie pominęły - będące w ich posiadaniu - dokumenty, z których wynika, że ww. działka (użytek TK) usytuowana jest na linii kolejowej będącej budowlą, zwolnioną z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1a) i b) u.p.o.l. Spółka uznała, że nawet gdyby przyjąć, że to na A S.A. spoczywa obowiązek w podatku od nieruchomości z tytułu posiadania ww. działki, na której posadowiona jest linia kolejowa, to grunt związany z tą linią nie może stanowić odrębnego przedmiotu opodatkowania i że przedmiotem opodatkowania jest budowla - linia kolejowa, na którą składają się tory kolejowe (...) oraz grunt zajęty pod te tory, a także przyległy pas gruntu oraz budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zauważyła, że - na podstawie ww. umowy - do B S.A. zostały przekazane grunty wraz z infrastrukturą kolejową, co akcentowały B S.A. w piśmie skierowanym do Wójta Gminy. Stwierdziła, że budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej i zajęte pod nie grunty podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

A S.A. zarzuciły, że orzekające w sprawie organy obu instancji przyjęły, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty o łącznej powierzchni 281.905 m2, przy czym - koncentrując się na spornej działce (nr (...)) - zignorowały, że odnośnie pozostałych działek (nr: (...), (...), (...), (...), (...)) podatkiem podatku od nieruchomości nie są A S.A. lecz Gmina D., której - w oparciu o zgodę Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 czerwca 1996 r. - przekazano odcinek linii kolejowej, leżącej na ww. działkach, w skład której wchodziła infrastruktura kolejowa (tory z podkładami, obiekty inżynierskie (mosty, przepusty), linia naziemna na słupach drewnianych, budynki PKP: mieszkalny, stacyjny, pocztowy, gospodarczy), którą użytkuje Gmina. W tym stanie rzeczy, nie można - zdaniem skarżącej - uznać, że od gruntów, na których usytuowane zostały budynki i budowle przekazane Gminie, podatnikiem podatku od nieruchomości jest użytkownik wieczysty gruntu, tj. A S.A. Według strony, przy wydawaniu decyzji wymiarowej, organy podatkowe powinny uwzględnić ww. okoliczności i wziąć wzgląd na fakt, że - zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin (...). Odnośnie naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l., spółka dowodziła jak w odwołaniu. Podała, że B S.A. posiadają władztwo nad zarządzaną infrastrukturą kolejową wraz z gruntami równe prawu własności (posiadanie samoistne) i że potwierdzają to regulacje ustawy o PKP, które stanowiły podstawę umowy z dnia (...) września 2001 r. (nr (...)), wyznaczając jej ramy. Stąd też, przy ustalaniu statusu prawnego posiadacza nieruchomości kolejowych, nie można - według spółki - ograniczać się do analizy treści ww. umowy (wynikającego z niej ograniczenia w korzystaniu z gruntów przez B S.A.), ale jej postanowienia należy interpretować w świetle przepisów ustawy o PKP. W ocenie spółki, po przekazaniu B S.A. działki nr (...), zostały spełnione wszystkie przesłanki do uznania B S.A. za posiadacza samoistnego gruntu. W jej opinii, w odniesieniu do gruntów oddanych do korzystania przez A S.A., na podstawie umowy, podatnikiem podatku od nieruchomości są B S.A.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, dowodząc jak w decyzji. Ponadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i b) u.p.o.l., SKO stwierdziło, że - w sprawie - przewidziane tam zwolnienie nie ma zastosowania. Co się zaś tyczy innych - niż działka nr (...) - przyjętych do opodatkowania działek (nr: (...), (...), (...), (...), (...)), Kolegium zauważyło, że - w korekcie deklaracji - to sama spółka wykazała je jako podlegające opodatkowaniu i że nic nie wskazuje na to, że działki te oraz usadowione na nich budynki były zajęte na potrzeby Urzędu Gminy D. Dodało, że argument ten został podniesiony dopiero na etapie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - pod względem jej zgodności z prawem - Sąd uznał, że skarga winna być uwzględniona, albowiem decyzja ta narusza przepisy prawa procesowego w znaczeniu jw.

Zgodnie z treścią art. 127 O.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Z powyższego wynika, że organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może zatem ograniczać się do kontroli decyzji organu I instancji i odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.

Sąd stwierdza, że - w niniejszej sprawie - orzekając jako organ odwoławczy, Kolegium naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego w sposób nakazujący uchylenie zaskarżonej decyzji.

W decyzji organu podatkowego I instancji przyjęto do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2013 r., jako grunty pozostałe, powierzchnię 281.905 m2, na którą - poza działką gruntu nr (...) - składały się także inne działki (tereny TK): nr (...) (położona w obrębie wsi G.), nr (...) (położona w obrębie wsi R.), nr (...) (położona w obrębie wsi R.), nr (...) (położona w obrębie wsi D.) i nr (...) (położona w obrębie wsi D.), które - według organu I instancji - były w posiadaniu A S.A., jako użytkownika wieczystego.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, co potwierdza treść zaskarżonej decyzji, SKO w ogóle nie odniosło się do opodatkowania ww. pięciu działek, rozstrzygając i argumentując tylko w zakresie spornej działki nr (...), co jest niedopuszczalne w świetle zasady dwuinstancyjności opodatkowania podatkowego.

Powyższego nie zmienia (nie tłumaczy) fakt, że to sama strona wykazała ww. działki do opodatkowania i że sposób ich opodatkowania, jako gruntów pozostałych, jest zbieżny z wykazanym przez stronę w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości.

Bez znaczenia pozostaje także, że zarzutów odnośnie opodatkowania tychże działek strona nie podnosiła w postępowaniu odwoławczym i że po raz pierwszy zarzut w tym zakresie sformułowała w skardze. Przypomnieć bowiem trzeba, że wymiar podatku od nieruchomości za 2013 r. dotyczył wszystkich ww. działek (nieruchomości), co wynika z decyzji organu I instancji a co organ odwoławczy winien uwzględnić rozpatrując sprawę w trybie instancyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy powinien zatem uwzględnić wskazania Sądu, tj. dokonać ponownego - tym razem całościowego - rozliczenia spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. Czyniąc to, organ winien ocenić

- w kontekście ewentualnego wpływu na ten wymiar - argumenty podniesione w skardze, odnośnie użytkowania ww. pozostałych działek wraz z budynkami (budowlami) na nich usadowionymi przez Gminę D. (w zakresie ustalenia, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz ewentualnego zastosowania art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l.).

Sąd zauważa, że stwierdzonych wyżej uchybień nie "naprawia" (bez względu na jej wartość faktyczno-prawną), jako oczywiście spóźniona, argumentacja organu odwoławczego zawarta w odpowiedzi na skargę strony.

Odnośnie działki nr (...), zauważyć trzeba, że została ona przekazana B S.A. na podstawie umowy z (...) września 2001 r. (nr (...)), dotyczącej oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych i innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi.

Zdaniem Sądu, w sprawie pominięto całkowicie okoliczność, że grunt ten jest usytuowany na linii kolejowej nr (...) relacji H.-O. i zabudowany infrastrukturą kolejową, co wymagało zastanowienia, czy ów grunt należało opodatkować odrębnie, jako grunt (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), czy też, jako budowlę, także podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), a jeżeli jako budowlę, to kto jest z tego tytułu podatnikiem - A S.A., czy B S.A. Powyższe ma znaczenie w sprawie, ponieważ - definiując w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. pojęcie budowli (obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego) - ustawodawca odsyła do przepisów prawa budowlanego, które pod pojęciem obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane - tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) rozumie "budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi". W dalszej części tego aktu podano, co trzeba rozumieć pod pojęciem budowli (art. 3 pkt 3). Zgodnie z tą definicją, pod pojęciem budowli rozumieć należy "..każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". W ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 z późn. zm.), w art. 4 pkt 2, ustawodawca zdefiniował linie kolejowe jako "droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami".

Analiza ww. przepisów pozwala stwierdzić, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest budowla - linia kolejowa, na którą składają się tory kolejowe, nawierzchnia kolejowa, podtorze, budowle inżynierskie oraz grunt zajęty pod te tory czy nawierzchnię, a także przyległy pas gruntu oraz budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy obowiązany jest odnieść się również do ww. kwestii, tj. ocenić, czy w sprawie mamy do czynienia z gruntem, jako samoistnym przedmiotem opodatkowania, czy też z gruntem tworzącym odrębny przedmiot opodatkowania, czyli budowlę, oraz na kim, jako podatniku podatku od nieruchomości, spoczywa ewentualny obowiązek podatkowy z tytułu dysponowania taką budowlą. Powtórnie załatwiając sprawę, organ powinien także wziąć wzgląd na potencjalne (dotyczące budowli) zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., o którym traktuje m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2014 r. (II FSK 2945/12; publ.: CBOSA). Sąd stwierdza, że wyrażone w sprawie - dopiero w odpowiedzi na skargę-stanowisko SKO w analizowanej kwestii (pomijając ocenę jego prawidłowości) jest spóźnione.

Powyższe stanowi, że w sprawie nie podjęto wszelkich niezbędnych działań mających na celu należyte załatwienie sprawy. Sąd uznał, że w sprawie dopuszczono się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 127a w konsekwencji także art. 121 § 1 i art. 120 O.p. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że korzystając ze spornej działki nr (...), na podstawie cywilnoprawnej - czasowej - umowy, B S.A. nie mogą być uznane za posiadacza samoistnego tej działki. Słusznie przyjmuje SKO, że B S.A. nie mają możliwości swobodnego i niezależnego korzystania z gruntu, z uwagi na ograniczenia wynikające z umowy. I tak, zgodnie z § 8 ust. 8 umowy, B S.A. mogą zawrzeć z osobą trzecią umowę najmu, dzierżawy i użyczenia, jednak pod warunkiem powiadomienia lub uzyskania zgody A S.A. Władztwo B S.A. nad spornym gruntem nie jest także stanem trwałym, bowiem grunt został przekazany B S.A. na lat 30 z możliwością przedłużenia. Ponadto, A S.A. mają prawo sprzedaży gruntu oraz prawo ustanowienia na nim hipoteki (za zgodą B S.A.). Trafnie przyjmuje SKO, że posiadania samoistnego nie można wywodzić z zakresu zarządzania infrastrukturą kolejową.

Z tych względów, stwierdzając naruszenie ww. przepisów procesowych, Sąd uchylił skarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia treść art. 152 u.p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. Na zasądzoną przez Sąd kwotę kosztów ((...) zł) składają się: wartość uiszczonego przez stronę wpisu sądowego od skargi ((...) zł), koszty zastępstwa prawnego świadczonego przez doradcę podatkowego ((...) zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.