Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 6 marca 2006 r.
I SA/Wr 1432/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA-Andrzej Szczerbiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Kopalni Surowców Mineralnych S.A. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. decyzją z dnia (...) nr (...) po rozpoznaniu odwołania Z. Kopalni Surowców Mineralnych S.A. w C. uchyliło na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w całości decyzję Burmistrza Gminy i Miasta L. Ś. z dnia (...) nr (...), określającą podatek od nieruchomości za 2005 r. w wysokości (...) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na merytoryczną kontrolę tej decyzji i wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Nie dokonano bowiem wystarczających ustaleń umożliwiających zaliczenie gruntów wykazanych w złożonej przez stronę deklaracji do poszczególnych stawek podatku w odniesieniu do ich klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków, nie ustalono też, jakie budynki posiada podatnik. Skarżąca Spółka Akcyjna jest właścicielem ponad 400 ha gruntów, w tym także rolnych i leśnych, prowadzi przy tym działalność gospodarczą nie tylko w zakresie kopalnictwa. Z akt sprawy nie wynikało, jakie grunty zostały objęte przez stronę podatkiem od nieruchomości w deklaracji podatkowej i jakie z nich organ pierwszej instancji zakwalifikował do poszczególnych stawek podatku od nieruchomości. Nie można było dokonać prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości bez ustalenia, czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą także na gruntach rolnych, a to z uwagi na treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Przyjęte przez organ pierwszej instancji powierzchnie gruntów nie były zbieżne z wyliczeniem gruntów podlegających podatkowi od nieruchomości na podstawie znajdujących się w aktach sprawy wypisach z ewidencji gruntów.

W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. pełnomocnik Z. Kopalni Surowców Mineralnych S.A. w C. wniosła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez podatnika i pominięcie faktów powszechnie znanych, związanych ze sprawą art. 194 § 3 Ordynacji przez pominięcie dowodów przedłożonych przez podatnika na okoliczność charakteru prowadzonej na spornym gruncie budowy zbiornika wodnego, mającej wpływ na podstawę ustalenia podatku w ramach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucono też naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez pominięcie faktów i dowodów przedłożonych przed podatnika oraz powołanie okoliczności, które w ogóle nie zaistniały, a ponadto art. 233 § 2 i § 3 w związku z art. 230 Ordynacji przez uchylenie decyzji w części niezaskarżonej przez podatnika i nie będącej podstawą decyzji organu pierwszej instancji. Podatnik od 1985 r. realizuje na swoich gruntach budowę zbiornika wodnego retencyjnego, przeciwpowodziowego wraz z przekierowaniem rzeki B. i budową wałów ochronnych, co pominięto całkowicie w wydanej decyzji. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji uznano, iż należy dokonać wymiaru uzupełniającego w zakresie podatku od nieruchomości, w związku z czym organ odwoławczy zamiast uchylać decyzję winien zwrócić sprawę organowi pierwszej instancji w trybie art. 230 § 1 Ordynacji podatkowej. Opisując szeroko historię podjętej w 1985 r. realizacji zbiornika przeciwpowodziowego w porozumieniu z Okręgową Dyrekcją Gospodarki Wodnej we W. podniesiono, że Dyrekcja ta nie wykonała swoich zobowiązań, zawartych w tym porozumieniu, nie zrefundowała inwestorowi kosztów wykupu terenów niezbędnych do budowy zbiornika, podkreślono też, że budowa zbiornika R. ma bardzo duże znaczenie dla gospodarki wodnej rzeki B., dla przeciwdziałaniu skutkom powodzi i ochrony środowiska. Grunty będące w posiadaniu podatnika nie podlegają w części w opisanej sytuacji kwalifikacji jako grunty związane z działalnością gospodarczą, należało też rozważyć charakter prowadzonej inwestycji w świetle ulg przewidzianych w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, a także w świetle przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. -Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229) dotyczących urządzeń wodnych.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Zwrócono uwagę, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji jest w swoim rozstrzygnięciu zgodna z wnioskiem zawartym w odwołaniu strony o takie właśnie rozstrzygnięcie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skoro zarzuty strony skarżącej, podniesione już w odwołaniu, wskazują na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego sprawy i pogląd ten podzielił organ odwoławczy, to prawidłowe było powołanie jako podstawy zaskarżonej decyzji art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, nie zaś art. 230 § 1, który dotyczy dokonania wymiaru uzupełniającego. Podniesiono, że podatnik w swojej deklaracji wskazał dużą część posiadanych gruntów jako grunty pod zbiornikami wodnymi retencyjnymi, mimo iż nie wykazał, ani nie sprawdzano tego w toku postępowania, czy zbiornik taki został wybudowany. Rozstrzygnięcie odwołania w oparciu o art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie wymagało szczegółowego ustosunkowania się do poszczególnych przedstawionych dowodów, a nawet byłoby to przedwczesne, skoro powodem uchylenia decyzji była konieczność ustalenia, jakie grunty i budynki zostały zakwalifikowane do poszczególnych stawek podatkowych i czy podstawą tej oceny były dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, gdy nie prowadzono własnych ustaleń w tym zakresie. Nie można było na tym etapie przesądzać, czy określenie wysokości podatku od nieruchomości powinno być wyższe, w związku z czym nie można było mówić o wymiarze uzupełniającym w rozumieniu art. 230 Ordynacji. Powołanie się w skardze na ewentualne ulgi w podatku rolnym tym bardziej wymaga ustalenia, na jakich gruntach usytuowana jest ich część, deklarowana jako zbiornik wodny. Kwestia pokrycia kosztów tej inwestycji zgodnie z przywołanym porozumieniem z 1985 r. nie jest sprawą podlegająca kompetencji organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną.

Będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, przy czym przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dokładnie w ten sposób postąpiono, wydając zaskarżoną decyzję, przy czym o to właśnie wnosiła również strona skarżąca w swoim odwołaniu, wskazując na liczne braki w gromadzeniu materiału dowodowego. W toku postępowania odwoławczego pogląd ten podzielono stwierdzając, iż niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części dla ustalenia położenia działek, na których skarżący prowadzi swoją działalność gospodarczą oraz działek na których prowadzona ma być inwestycja w postaci budowy zbiornika wodnego, porównanie tych ustaleń z zapisami w ewidencji gruntów i budynków i sformułowanie poprawnych wniosków dotyczących zakwalifikowania tych gruntów i określenia właściwych dla nich stawek podatku od nieruchomości. Strona skarżąca powołuje się na ulgi inwestycyjne w podatku rolnym w związku z prowadzonymi inwestycjami, co sugeruje, że część gruntów jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Do rozstrzygnięcia tych zarzutów brak było materiałów dowodowych w aktach sprawy, w związku z czym należało po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji zwrócić mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, przy czym uzasadnienie decyzji zawiera niezbędne wskazówki w tym zakresie. B. A. w Komentarzu "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005" zwraca uwagę, że istotne braki w postępowaniu dowodowym, wymagające jego przeprowadzenia w znacznej części nie mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy, w związku z czym organ odwoławczy ma w takim przypadku tylko kompetencje kasacyjne (str. 842).

Sąd nie stwierdził naruszenie wskazanych w skardze przepisów. Art. 230 § 1 Ordynacji podatkowej nie mógł mieć zastosowania, nie dotyczy bowiem konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, ale potrzeby dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, natomiast zobowiązanie podatkowe określono w wysokości niższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego.

Dowody wnioskowane przez podatnika mają być zgodnie z zaskarżoną decyzją przeprowadzone właśnie przez organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu, a decyzja je kończąca będzie podlegała normalnemu trybowi odwoławczemu i ewentualnej skardze do sądu.

W opisanej sytuacji z podanych powodów nie stwierdzono, by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych w skardze lub innych obowiązujących przepisów prawa, w związku z czym skargę tę oddalono zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.