Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 2 października 2007 r.
I SA/Wr 1407/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (spr.).

Sędziowie Asesor, WSA: Anetta Chołuj, Ludmiła Jajkiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. przy udziale -- sprawy ze skargi L. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela oraz umorzenie postępowania w sprawie

I.

stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza L. z dnia (...) Nr (...)

II.

przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - na rzecz A. Z. - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 309.80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, w tym 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika wraz z podatkiem VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) oraz 17,00 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi Pana L. T. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie: uchylenia zaskarżonego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela oraz umorzenia postępowania w sprawie.

W stanie faktycznym sprawy - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. (zwany dalej Naczelnikiem US w L.) prowadził postępowanie egzekucyjne dotyczące należności zobowiązanego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w zakresie IV raty za 1996 r. oraz I i II raty za 1997 rok (objętych tytułem wykonawczym nr (...)).

Wnioskiem z dnia (...) r. ((...), prezentata US) L. T. wystąpił do Naczelnika US w L. (jako organu egzekucyjnego) o "wstrzymanie egzekucji komorniczej" - podnosząc, że żądanie wierzyciela (Burmistrza MiG L.) nie ma podstaw prawnych i jest niezgodne z wydanymi przez WSA wyrokami. Zobowiązany oparł swoje żądanie na podstawie prawnej z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) - zwanej dalej: u.p.e.a. Uzupełniając wniosek pismem z (...) r. zobowiązany wnosił o rozpatrzenie podania zgodnie z art. 23 § 3 i art. 59 § 2 u.p.e.a. Pismem z dnia (...) r. Naczelnik US w L. przesłał kopię wniosku zobowiązanego do Burmistrza L. (cyt.) "z prośbą o stanowisko wierzyciela w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego". Poinformował też, że w miesiącu lutym nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do świadczeń zobowiązanego w ZUS.

Postanowieniem z dnia (...) r. (doręczonym (...) r.) - wydanym na podstawie art. 17 i art. 59 u.p.e.a. - Burmistrz MiG L. "odmówił wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego" dotyczącego wnioskowanych należności (objętych tytułem wykonawczym (...)). Potwierdził istnienie i wymagalność egzekwowanej zaległości oraz bezzasadność twierdzeń zobowiązanego podnoszonych we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pomimo braku pouczenia o środkach zaskarżenia, zobowiązany złożył (w dniu (...) r.) skierowane do Naczelnika US w L. pismo - nazwane zażaleniem. Organ ten, za pismem z dnia (...) r. przekazał je - Burmistrzowi MiG L., który podtrzymując stanowisko o "odmowie wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego" przesłał (za pismem z dnia (...) r.) "zażalenie" p. L. T. wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J. G. na podstawie art. 227 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., uznając się za organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia, zwróciło się ((...) r.) do Naczelnika US w L. o informację, kiedy skutecznie doręczono zobowiązanemu tytuł wykonawczy obejmujący zaległości podatkowe za wskazany okres i czy w treści tytułu zawarte zostało pouczenie o możliwości zgłoszenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Z odpowiedzi udzielonej przez Naczelnika US w L. (pismo z dnia (...) r.) wynikało, że zobowiązany otrzymał odpis tytułu wykonawczego o nr (...) (dot. łącznego zobowiązania pieniężnego za okres IV/96, I/97 i II/97) w dniu (...) r. wraz z pouczeniem o możliwości zgłoszenia przewidzianych w art. 27 § 1pkt u.p.e.a. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. - postanowieniem z dnia (...) r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 105 § 1 § k.p.a. oraz art. 33 i art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. - uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia podało, że z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, które w dniu (...) r. zostały przejęte przez komornika sądowego, wydanie w dniu (...) r. przez wierzyciela (Burmistrza L.) stanowiska w sprawie zarzutów - było bezprzedmiotowe. Uzasadniało to w ocenie SKO - uchylenie postanowienia Burmistrza L. i umorzenie postępowania w sprawie cyt. "wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu p. L. T. zakwestionował nr tytułu wykonawczego, na który powołało się SKO w swoim rozstrzygnięciu ((...)), zaś rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sprawie, w której - jak twierdzi - nie składał jakichkolwiek pism - skarżący uznał za naruszenie dwuinstancyjności postępowania.

Odpowiadając na skargę SKO w J. G. wyjaśniło, że w swoim rozstrzygnięciu - omyłkowo powołało nr tytułu wykonawczego ((...) zamiast (...)) lecz zaległości, których dotyczyło postępowanie były skarżącemu znane. W zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia, organ podtrzymał argumentację co do zasadności uchylenia postanowienia Burmistrza L. (w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego umorzenia egzekucji) i umorzenia postępowania w sprawie - uzasadniając to bezprzedmiotowością tego postępowania, wynikającą ze zbiegu egzekucji (administracyjnej i sądowej), jaki nastąpił w (...) r. tj. przed wydaniem w dniu (...) r. postanowienia Burmistrza L. w sprawie "stanowiska wierzyciela co do umorzenia postępowania egzekucyjnego". W konkluzji odpowiedzi na skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. - wnioskowało oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z przyczyn innych niż podniesione w zarzutach skargi.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Rozstrzygnięcie organu administracyjnego jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie rozstrzygnięcia, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie Sąd dostrzegł wady na tyle istotne, że uznał za konieczne wyeliminowanie rozstrzygnięć organów obu instancji z obrotu prawnego - poprzez stwierdzenie ich nieważności.

Na wstępie podkreślić należy, że wszelkie rozstrzygnięcia organów, jako formy władczego działania administracji - muszą być oparte na obowiązującym prawie. Wynika to zarówno z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa", jak i wyrażonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego - zasady praworządności. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu sprawy (patrz: B. Adamiak i J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s.55). Podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie jest możliwe jedynie wówczas, gdy oprócz podmiotu do którego jest ono kierowane, lub który żąda takiego rozstrzygnięcia, istnieje jeszcze przedmiot mieszczący się w granicach kompetencji organu i wynikająca z przepisów podstawa prawna do wydania określonego rodzaju rozstrzygnięcia.

W sprawie będącej przedmiotem sporu - postępowanie zostało wszczęte wnioskiem zobowiązanego, zatem zakres przedmiotowy jego żądania określał granice rozstrzygnięcia organu. Pan L. T. skierował pierwszy wniosek (opatrzony jak należy sądzić omyłkową datą (...) r.), który dotarł do prowadzącego egzekucję Urzędu Skarbowego w L. w dniu (...) r. Żądał w nim wstrzymania egzekucji komorniczej wskazując na podstawę prawną z art. 59 § 1 pkt 2. Nie wskazał wprawdzie nazwy aktu prawnego, lecz organ właściwie odczytał, że chodzi o ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. Ponowił swoje żądanie kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. pismem z (...) r. powołując tym razem jako podstawę prawną swojego żądania - art. 23 § 3 i art. 59 § 2. Tak sformułowane żądania organ egzekucyjny mógł odczytać jedynie jako:

-

wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych (art. 23 § 3 u.p.e.a.), co obligowało organ prowadzący egzekucję do przekazania go do rozpatrzenia organowi wyższego stopnia (tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej - jako sprawującemu nadzór nad egzekucją administracyjną), lub

-

wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego - oparty na przesłance z art. 59 § 1 pkt 2 lub art. 59 § 2 u.p.e.a. Do rozpatrzenia tego wniosku - właściwy był organ egzekucyjny do którego wniosek został skierowany.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., uznał się wprawdzie za organ właściwy do rozpatrzenia żądania umorzenia postępowania na podstawie art. 59 u.p.e.a., jednak nadał sprawie bieg nie przewidziany w ustawie, w wyniku którego zostały wydane rozstrzygnięcia organów samorządowych - będące obecnie przedmiotem rozpatrywanej przez WSA skargi. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., zamiast w zakresie przysługujących organowi egzekucyjnego kompetencji - samodzielnie rozważyć czy w sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a. (w tym w szczególności te na które wskazywał zobowiązany tj. z art. 59 § 1 pkt 2 lub art. 59 § 2 u.p.e.a.) i wydać na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. postanowienie o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, to z nieujawnionych w aktach przyczyn - powołując się w piśmie z dnia (...) r. ((...)), jedynie ogólnie na art. 59 u.p.e.a. - przesłał wnioski zobowiązanego do Burmistrza L. z "prośbą o stanowisko wierzyciela w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego".

W wyniku tego "incydentalnego" postępowania - określonego jako "stanowisko wierzyciela w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego" - zapadły rozstrzygnięcia, które są obecnie przedmiotem oceny Sądu w ramach kontroli legalności działania administracji.

Sąd uznał za konieczne stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji, gdyż postanowienia te wydane zostały bez podstawy prawnej. Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nie przewidują w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. - zajmowania przez wierzyciela stanowiska. Z brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli wystąpi któraś z ustawowych przesłanek, taksatywnie wymienionych w § 1 - organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne. Wierzycielowi w ramach tego postępowania przysługują jedynie uprawnienia określone w art. 59 § 1 pkt 8 lub pkt 9 u.p.e.a. Oznacza to, że jeżeli wierzyciel wystąpi z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9), lub gdy wierzyciel nie wystąpi przed upływem 12 miesięcy o podjęcie postępowania egzekucyjnego zawieszonego wcześniej na jego żądanie (pkt 8), to organ egzekucyjny umorzy postępowanie, wydając stosowne postanowienie (art. 59 § 3 u.p.e.a.). Arbitralne brzmienie art. 59 § 1 u.p.e.a. uzależnia rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego - jedynie od zaistnienia ustawowo określonych przesłanek, nie zaś od wyrażonego w jakiejkolwiek formie - stanowiska wierzyciela.

Jedynym trybem przewidzianym w ww. ustawie, w którym wypowiedź wierzyciela mogła przybrać formę postanowienia (z trybem zaskarżenia zażaleniem), było postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne określone art. 33 u.p.e.a. Tylko w ramach tego postępowania, organ egzekucyjny przesyła zarzuty do wierzyciela i wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów dopiero po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela - art. 34 § 1 - § 4 u.p.e.a. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, jeżeli uzna zarzuty za uzasadnione - wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a.).

Rozstrzygnięcia będące przedmiotem oceny Sądu nie były jednak wydane w ramach opisanego ostatnio trybu - zarzutów na postępowanie egzekucyjne (z art. 33 i art. 34 u.p.e.a.), ale przedmiotem wszczętego wnioskiem zobowiązanego postępowania - było umorzenie postępowania egzekucyjnego, co obligowało organy do stosowania procedur określonych w art. 59 u.p.e.a. Skoro rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego wydawane w tym trybie, nie jest uzależnione od zajęcia stanowiska przez wierzyciela, to pozbawiona podstaw prawnych była prośba Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o zajęcie przez wierzyciela (Burmistrza L.) "stanowiska w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego" (zawarta w piśmie z (...) r.).

Niezależnie od uchybień, które były przyczyną wszczęcia tego "incydentalnego" i nie przewidzianego prawem trybu, organy na każdym etapie postępowania powinny przestrzegać swoich kompetencji i każde z podejmowanych rozstrzygnięć musi mieć swoje źródło w prawie. Zasadniczą kwestią, jaka determinuje wszelkie działania organu, musi być między innymi - jasność co do przedmiotu postępowania i kompetencji danego organu do podejmowania rozstrzygnięć w określonym zakresie.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że od początku, zarówno organ egzekucyjny, jak i organy samorządowe, nie były do końca przekonane o trybie w jakim działają. Wskazuje na to - pismo organu egzekucyjnego z (...) r. - w którym prośbę o zajęcie przez wierzyciela stanowiska (....), organ egzekucyjny opiera na ogólnie powołanym art. 59 u.p.e.a., bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej aktu, z którego wynikać miałby obowiązek lub uprawnienie do uzyskania takiego stanowiska. Burmistrz L. wypowiedź "w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego" (postanowienie z (...) r.) opiera na art. 17 i art. 59 u.p.e.a. Pomimo konsekwentnego domagania się przez zobowiązanego podjęcia rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny (patrz zażalenie z (...) r.), organ ten kieruje zażalenie zobowiązanego do organów samorządowych. Burmistrz L. zażalone postanowienie (z dnia (...) r.) wydał powołując się na ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co z uwagi na art. 18 u.p.e.a. obligowałoby do konsekwentnego stosowania przepisów proceduralnych z Kodeksu postępowania administracyjnego, tymczasem organ ten przesyłając (przy piśmie z dnia (...)) zażalenie zobowiązanego do SKO - jako organu odwoławczego - powołuje się na art. 227 Ordynacji podatkowej - mimo, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. przyjmuje własną koncepcję załatwienia sprawy - nie zważając na przedmiot postępowania określony wnioskiem zobowiązanego (umorzenie postępowania egzekucyjnego), ani też na powołaną w rozstrzygnięciu Burmistrza L. podstawę prawną - art. 17 i art. 59 u.p.e.a., organ odwoławczy traktuje zażalenie zobowiązanego jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne - na co wskazuje powołanie w podstawie prawnej postanowienia SKO z (...) r. - art. 33 i art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy uchylił (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art. 105 § 1 k.p.a.) zaskarżone postanowienie uznając, że zbieg egzekucji jaki wystąpił w (...) r. - czynił bezprzedmiotowym wydanie (...) r. postanowienia przez Burmistrza L. i z tych powodów umorzył postępowanie w sprawie.

Można by uznać, że wyeliminowanie przez SKO z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie - przywraca harmonię prawną, jednak argumentacja organu odwoławczego w żaden sposób nie oddaje rzeczywistych przyczyn, które obligowały do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć obu instancji i to - w ocenie Sądu orzekającego w sprawie - z uwagi na wadliwość uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Poza wykazanymi już wyżej w uzasadnieniu nieprawidłowościami, jakich dopuścił się zarówno organ egzekucyjny jak i organy administracji samorządowej orzekające w tym "incydentalnym" postępowaniu, zasadniczą przyczyną stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień, było wydanie ich bez podstawy prawnej (przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 145 § 1 pkt 2 u.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym w szczególności przepisy regulujące procedurę umorzenia postępowania egzekucyjnego - nie przewidują wyrażania przez wierzyciela stanowiska w sprawie umorzenia egzekucji na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Należy bowiem podkreślić, że postępowanie zostało wszczęte skierowanym do organu egzekucyjnego - wnioskiem zobowiązanego o umorzenie egzekucji. Organ ten - związany granicami żądania, powinien więc podjąć rozstrzygnięcie (w granicach swoich kompetencji z art. 59 u.p.e.a.), kierując się jedynie ustawowymi przesłankami określonymi w art. 59 § 1 lub § 2 u.p.e.a. Błędne wystąpienie organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska przez wierzyciela - uruchomiło nieznany ustawie tryb nazwany "stanowiskiem wierzyciela w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego". Organ odwoławczy (SKO), próbując znaleźć w przepisach umocowanie do zajęcia przez wierzyciela stanowiska w sprawie, potratował pismo zobowiązanego jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne, stąd w swoim rozstrzygnięciu odwołał się do art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Jakkolwiek więc rozstrzygnięcie organu odwoławczego - uchylające postanowienie Burmistrza L. i umarzające postępowanie w sprawie - eliminowało z obrotu prawnego wydane bez podstawy prawnej rozstrzygnięcie organu I instancji, to z uwagi na towarzyszącą mu argumentację (opartą na zbiegu egzekucji) jest ono nie do zaakceptowania.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, należy jednoznacznie podkreślić, że postanowienie organu I instancji określone jako "stanowisko wierzyciela w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego" - wydane zostało bez podstawy prawnej, rozstrzyga bowiem w przedmiocie, w którym ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje władczego działania organu. Konsekwencją wydania tego rozstrzygnięcia i jego zaskarżenia, było postanowienie organu II instancji, który mimo obowiązku, nie dostrzegł tej rażącej wadliwości, jaką dotknięte było postanowienie organu I instancji. Z tych przyczyn - rozstrzygnięcia organów obu instancji należało uznać za wydane bez podstawy prawnej, co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

O kosztach postępowania, w zakresie pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).