Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3099545

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 29 czerwca 2020 r.
I SA/Wa 862/20
Ustalanie przez organ administracji prowadzący postępowanie pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska.

Sędziowie WSA: Gabriela Nowak Łukasz Trochym (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z (...) lutego 2020 r. nr (...), po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Prezydenta (...) z (...) grudnia 2019 r. nr (...) odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko - P. J. w okresie od (...) lipca 2019 r. do (...) maja 2021 r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu (...) sierpnia 2018 r. M. J. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko - P. J.

W toku postępowania administracyjnego, M. J. - wezwany przez organ I instancji do uzupełnienia wniosku - oświadczył, że miejscem zamieszkania małoletniego syna - P. J. jest miejsce zamieszkania jego matki A. J. oraz, że faktyczna opieka nad dzieckiem jest sprawowana naprzemiennie. Ponadto, M. J. wyjaśnił, że małoletni P. J. pozostaje na jego utrzymaniu w każdy dzień kiedy syn przebywa u niego, a w pozostałe dni kiedy syn przebywa u swojego matki, M. J. utrzymuję syna płacą zasądzone przez Sąd alimenty. Wnioskodawca załączył również do akt sprawy wyrok Sądu Okręgowego (...) w (...) z (...) lutego 2019 r., sygn. akt: (...), z którego wynikało, że związek małżeński wnioskodawcy z A.J. został rozwiązany przez rozwód oraz, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dzieckiem - P.J. powierzono obojgu rodzicom, jak też to, Sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka w każdorazowym miejscu zamieszkania matki A. J., zakres kontaktów ojca z synem oraz wysokość zasądzonych na rzecz dziecka alimentów. Sąd ustalił przy tym, że M. J. będzie utrzymywał osobiste kontakty z synem w następujący sposób: spędzi z nim każdy drugi i czwarty weekend miesiąca począwszy od piątku, kiedy odbierze syna z przedszkola lub innej placówki do niedzieli do godz. (...), kiedy odwiezie syna do jego miejsca zamieszkania; będzie się nim spotykał także w każdą środę kiedy odbierze syna z przedszkola lub innej placówki i odwiezie syna do miejsca jego zamieszkania na godz. (...); w przypadku gdy środa lub piątek, kiedy przypadają spotkania syna z ojcem będzie wolna od zajęć ojciec będzie odbierał dziecko z jego miejsca zamieszkania o godz. (...); ojciec będzie odbierał syna z przedszkola lub innej placówki po zakończeniu zajęć obowiązkowych; naprzemiennie w lata parzyste będzie spędzał czas z dzieckiem od (...) grudnia od godz. (...) do (...) grudnia do godz. (...); naprzemiennie w lata parzyste będzie spędzał czas z dzieckiem od Wielkiej Soboty od godz. (...) do Poniedziałku Wielkanocnego do godz. (...); spędzi z dzieckiem okres od (...) lipca od godz. (...) do (...) lipca do godz. (...) oraz od (...) sierpnia od godz. (...) do (...) sierpnia do godz. (...); spędzi z dzieckiem pierwszy tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godz. (...) do niedzieli do godz. (...).

W niniejszej sprawie organ I instancji wystąpił następnie z wnioskiem do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Z treści raportu sporządzonego przez pracownika socjalnego wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką A. M., córką J.J. oraz synem - P. J., nad którym rodzice sprawują opiekę naprzemienną. W ww. raporcie wskazano ponadto, że P. J. przebywa u M. J. w każdy drugi i czwarty weekend od piątku do niedzieli oraz w każdą środę, naprzemiennie połowę ferii i wakacji oraz świąt jak też, że płaci na syna alimenty w kwocie (...) złotych oraz w czasie kontaktów z nim sprawuję na synem kompleksową opiekę oraz utrzymuje go w tym czasie. P. J. ma do dyspozycji także swój pokój. Natomiast, jedyny plan wychowawczy opisany jest w wyroku rozwodowym z (...) lutego 2019 r.

Prezydent (...) stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem sytuacji, o której mowa w art. 5 ust. 2a, czyli przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, a kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Oceniając całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ I instancji doszedł do przekonania, że brak jest w aktach sprawy orzeczenia sądu, z którego wynikałoby, że wnioskodawca sprawuję nad małoletnim synem opiekę naprzemienną. Organ wyjaśnił przy tym, że ustalony w niniejszej sprawie zakres kontaktów wnioskodawcy z synem, jak też fakt opłacania alimentów, nie świadczy jeszcze o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad synem. Taki sposób sprawowania opieki, zdaniem organu I instancji, musi jasno wynikać z orzeczenia sądu, co wynika wprost z brzmienia art. 5 ust. 2a ww. ustawy oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie muszą być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1177).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. J. kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji.

Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wskazało, że zarówno przepisy art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2019 r., wyraźnie odnoszą się do opieki naprzemiennej wykonywanej zgodnie z orzeczeniem sądu w sposób porównywalny oraz powtarzających się okresach. Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z art. 22 cytowanej powyżej ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

W realiach wydanego przez Sąd Okręgowy (...) w (...) wyroku rozwodowego, jak też ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, Kolegium stwierdziło zatem, że faktyczną opiekę nad P. J. sprawuję jego matka. Wyrazem tego przekonania Kolegium jest okoliczność, że Sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka w każdorazowym miejscu zamieszkania matki oraz zobowiązał ojca dziecka do płacenia alimentów na dziecko do rąk matki. W ocenie Kolegium, powyższej oceny nie może zmienić również fakt, że Sąd szeroko ustalił zakres kontaktów wnioskodawcy z synem. Jednak te fakty nie upoważniają wnioskodawcy do wywodzenia, że wobec syna - P. J. sprawuję on opiekę równorzędną jak matka dziecka, co można by utożsamiać z opieką naprzemienną.

Z tych względów Kolegium uznało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w świetle wskazanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, w szczególności przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z (...) lutego 2020 r. nr (...) wywiódł M.J. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji M. J. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1 i art. 80. Art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że z orzeczenia Sądu Okręgowego (...) w (...) Wydział (...) z (...) lutego 2019 r. (prawomocnego z dniem (...) kwietnia 2019 r.), sygn. akt: (...) nie wynika, aby P. J. był pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców, podczas gdy treść wyroku jednoznacznie świadczy o tym, że rodzice sprawują nad dzieckiem pieczę w wymiarze porównywalnym i powtarzającym się;

jak też zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

naruszenie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dla celów skorzystania z instytucji opisanej we wskazanym przepisie konieczne jest umieszczenie w orzeczeniu sądowym sformułowania "naprzemiennie", podczas gdy już sam fakt sprawowania opieki przez każdego z rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach świadczy o jej naprzemiennym charakterze;

naruszenie § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie muszą być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego poprzez jego błędną interpretację skutkującą uznaniem, że orzeczenie sądu ustanawia pieczę naprzemienną jedynie, gdy w takim orzeczeniu zastosowano sformułowanie "ustala się, że piecza nad dzieckiem sprawowana będzie naprzemiennie", podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem wystarczające jest wskazanie, że piecza sprawowana jest w porównywalnych i powtarzających się okresach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z (...) lutego 2020 r. przeprowadzona przez sąd orzekający w niniejszej sprawie wykazała, że ww. decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawą podjętych przez organy rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 z późn. zm.), dalej jako "u.p.p.", która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.p. określa, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a. Z kolei art. 5 ust. 2a u.p.p. stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości (...) zł miesięcznie na dziecko (art. 5 ust. 1 u.p.p.). Natomiast z art. 22 u.p.p. wynika, że "W przypadku zbiegu prawa rodziców, (...) do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, (...) który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, (...) świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, (...) drugi rodzic, (...) złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego (...)."

Ponadto, stosowanie do brzmienia § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie muszą być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1177), dalej jako "rozporządzenie z dnia 18 czerwca 2019 r.", ustalając prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia się również odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego (...) w (...) z (...) lutego 2019 r., sygn. akt: (...), związek małżeński M. J. z A. J. został rozwiązany przez rozwód, jak też to, że Sąd ustalił zakres kontaktów M. J. z synem w określony sposób. Zgodnie z powyższym orzeczeniem Sądu, każde z rodziców ma uprawnienie do samodzielnego upoważnienia innych osób do odbierania i zaprowadzania dziecka do przedszkola i innych placówek edukacyjnych, natomiast kosztami utrzymania dziecka Sąd obciążył oboje rodziców, ustalając udział M. J. w tych kosztach na kwotę (...) zł. Ponadto, Sąd w wydanym orzeczeniu ustalił, że bez obecności matki dziecka M. J. będzie mógł utrzymywać osobiste kontakty z dzieckiem poza jego miejscem zamieszkania w taki sposób, że ojciec spędzi z nim każdy drugi i czwarty weekend miesiąca począwszy od piątku, kiedy odbierze syna z przedszkola lub innej placówki do niedzieli do godz. (...), kiedy odwiezie syna do jego miejsca zamieszkania; będzie się nim spotykał także w każdą środę kiedy odbierze syna z przedszkola lub innej placówki i odwiezie syna do miejsca jego zamieszkania na godz. (...); w przypadku gdy środa lub piątek, kiedy przypadają spotkania syna z ojcem będzie wolna od zajęć ojciec będzie odbierał dziecko z jego miejsca zamieszkania o godz. (...); ojciec będzie odbierał syna z przedszkola lub innej placówki po zakończeniu zajęć obowiązkowych; naprzemiennie w lata parzyste będzie spędzał czas z dzieckiem od (...) grudnia od godz. (...) do (...) grudnia do godz. (...); naprzemiennie w lata parzyste będzie spędzał czas z dzieckiem od Wielkiej Soboty od godz. (...) do Poniedziałku Wielkanocnego do godz. (...); spędzi z dzieckiem okres od (...) lipca od godz. (...) do (...) lipca do godz. (...) oraz od (...) sierpnia od godz. (...) do (...) sierpnia do godz. (...); spędzi z dzieckiem pierwszy tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godz. (...) do niedzieli do godz. (...).

Sporne w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy M. J. sprawuje opiekę naprzemienną nad swoim małoletnim synem - P. J., co w światle przepisu art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2a u.p.p., uprawniało by M. J. do uzyskania prawa do części świadczenia wychowawczego, w sytuacji gdy ubiegają się o nie obydwoje rodzice, którzy są rozwiedzeni.

Instytucja "opieki naprzemiennej" do polskiego porządku prawnego wprowadzona została przez ustawodawcę mocą ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1062), która weszła w życie 29 sierpnia 2015 r. Na gruncie powyższych regulacji, jak i przepisów u.p.p., pojęcie "opieki naprzemiennej" nie zostało jednak zdefiniowane.

Stosownie do treści art. 58 § 1 i 1a ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 z późn. zm.) dalej jako "k.r.o.", w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Ustalenie zatem przez sąd pieczy naprzemiennej nad dzieckiem jest możliwe zarówno w przypadku porozumienia rozwodzących się małżonków (tzw. planu wychowawczego), jak i wtedy gdy nie ma takiego porozumienia.

Pomimo tego, iż w przepisach k.r.o. brak jest wyraźnej podstawy prawnej uprawniającej sąd do takiego regulowania sposobu wykonywania przez rozwiedzionych rodziców opieki nad dzieckiem, to jednak zdaniem Sądu, należy mieć na uwadze także brzmienie przepisów art. 59822 oraz art. 7562 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 z późn. zm.), które to przepisy posługują się pojęciem "orzeczenie, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach".

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuję się przy tym, który to pogląd akceptuje również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że "opiekę naprzemienną" należy wiązać z sytuacją, w której rodzice żyjący w rozłączeniu, w separacji lub będący po rozwodzie sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, w mniej więcej równych, powtarzających się, następujących po sobie okresach, i że obojgu rodzicom pozostawiono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Dla uznania opieki naprzemiennej konieczne jest zatem ustalenie względnie równego, proporcjonalnego podziału opieki nad dzieckiem (por. wyroki WSA w Kielcach: z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 275/17, z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 18/17, wyrok WSA we Wrocławiu z 13 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 63/17, wyrok WSA w Gdańsku z 18 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 295/17 - wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Jak wskazał z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, opiekę naprzemienną w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci konstytuują trzy elementy:

1) rodzice dziecka powinni być rozwiedzeni, w separacji lub żyć w rozłączeniu;

2) w przedmiocie opieki winno zapaść orzeczenie sądu;

3) opieka nim orzeczona winna cechować się naprzemiennością (wyrok NSA z 26 lutego 2019 r.

sygn. akt I OSK 878/17, CBOSA).

Organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie stanęły na stanowisku, że M. J. nie przysługuje świadczenie wychowawcze na dziecko - P. J., z uwagi na to, że nie sprawuję on opieki naprzemiennej nad małoletnim synem. Organy wywiodły taki wniosek z faktu, że jak wskazano w wyroku rozwodowym, miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego matki, a pobyt dzieci u skarżącego nie został uregulowany orzeczeniem sądu w formie opieki naprzemiennej. Ponadto organy uznały, że o ile może uznać kontakty skarżącego z synem jako powtarzające się to nie można już uznać jako porównywalne.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zaprezentowany przez organy obu instancji pogląd jest prawidłowy.

Należy bowiem zważyć, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego (...) w (...) z (...) lutego 2019 r., sygn. akt: (...), kontakty skarżącego z synem zostały ujęte w sztywne ramy czasowe. Skarżący ma prawo do kontaktów z synem tylko w środę oraz drugi i trzeci weekend miesiąca, jak też w ściśle określonych okresach wakacji, ferii oraz świąt. Z kolei opieka matki nad dzieckiem nie doznaje takich ograniczeń i obejmuję cały pozostały czas opieki nad dzieckiem w miesiącu. Mówiąc innymi słowy, wymiar czasu pozostawania dziecka pod opieką każdego z rodziców różni się od siebie znacząco i nie sposób uznać, że odpowiada stosunkowi 50/50. Sposób spędzania przez skarżącego czasu z synem jest zatem rezultatem ustalonego w wyroku rozwodowym sposobu kontaktów z dzieckiem, a nie wyrazem sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej wyrażającej się chociażbym w tym, że dziecko będzie spędzać tyle samo czasu z każdym z rodziców. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie przedstawił żadnego orzeczenia sądu powszechnego, z którego wynikałoby, że sprawuje nad synem opiekę naprzemienną. Poza wskazanym już wyrokiem rozwodowym z (...) lutego 2019 r. nie istnieję między rodzicami inny plan wychowawczy. Sposób kontaktów skarżącego z synem potwierdzają również wnioski płynące z rodzinnego wywiadu środowiskowego.

W ocenie Sądu, wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy świadczą niezbicie, że skarżący opiekuję się synem w zakresie czasowym o wiele mniejszych niż matka dziecka, co wynika chociażby z faktu, że stałym miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego matki. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że chociaż opieka skarżącego odbywa się w powtarzalnych okresach to jednak nie niesie za sobą elementu porównywalności z opieką matki dziecka, która sprawuję pieczę nad synem w zdecydowanie większym zakresie czasowym niż skarżący.

Ponadto sądy administracyjne zaprezentowały pogląd, który popiera również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Okoliczność ta powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia. Brak jest przy tym jakiegokolwiek uprawnienia po stronie organów administracji publicznej, realizujących zadania w zakresie świadczeń wychowawczych, do badania faktu istnienia opieki naprzemiennej w ramach ustaleń w drodze wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.p. Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą więc być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tejże opieki okoliczności indywidualnej sprawy i z uwzględnieniem dobra dziecka jako wartości dominującej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 923/17, LEX nr 2400815, wyrok WSA w Łodzi z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 971/19, CBOSA, ja też wyroki NSA: z 17 stycznia 2018 r.,

I OSK 1674/17, LEX nr 2468105, z 11 kwietnia 2018 r. sygn. I OSK 2088/17, z 22 marca 2018 r. sygn. I OSK 2302/17, z 4 października 2017 r., sygn. I OSK 788/17, z 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1046/17, CBOSA).

Tym samym nie mogą zostać uwzględnione zarzuty podniesione w skardze, które koncentrują się na wykazaniu, że skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad synem.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie sprawuję naprzemiennej opieki nad małoletnim synem - P. J., ponieważ nie wynika to z treści wyroku rozwodowego. Z powyższych względów niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5 ust. 2a u.p.p. oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2019 r.

Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Trafnie uznały, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż syn M. J. - P. J. znajduje się pod opieką naprzemienną obojga rozwiedzionych rodziców. W konsekwencji powyższego podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie przyznania M. J. świadczenia wychowawczego na ww. dziecko. Z kolei, stanowisko organów przedstawione w uzasadnieniu obu decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów i dowodów, na których organy się oparły, oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających w sprawie zastosowanie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.