Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1786203

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 listopada 2014 r.
I SA/Wa 3067/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) nr (...) w przedmiocie: odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: I. przyznać A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 17 listopada 2014 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości (...) złotych netto miesięcznie.

Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania o powierzchni (...) m 2 nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych.

W załączniku Nr 1 do nadesłanego formularza stanowiącym uzasadnienie złożonego wniosku wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych z uwagi na trwające od 2001 r. liczne postępowania administracyjno - sądowo-prokuratorskie dotyczące przeprowadzonej reprywatyzacji cegielni J. K. w (...), które wyczerpały zasoby finansowe oraz siły fizyczne zarówno jego, jak i żony. Wnioskodawca dodał, że ponoszone przez niego koszty już w chwili obecnej zagrażają egzystencji z uwagi na posiadane od wielu lat przez niego oraz żonę poważne przewlekłe schorzenia.

Z załącznika nr II stanowiącego zestawienie miesięcznych dochód netto i niezbędnych kosztów stałych ponoszonych przez wnioskodawcę wynika, że na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania w tym czynsz, gaz, telefon stacjonarny internet, telefon komórkowy, gaz, energię elektryczną, dwa abonamenty miesięczne na bilety MZK wnioskodawca przeznacza kwotę o łącznej wysokości (...) złotych.

Wnioskodawca oświadczył, że na leczenie i zakup lekarstw dla siebie oraz żony przeznacza kwotę w wysokości około (...) zł miesięcznie, która jest szacunkową średnią miesięczną. Wnioskodawca wskazał że, na stałe koszty związane z eksploatacją komputera i drukarko-kopiarki ponoszone w związku z opracowywaniem pism, wniosków, odwołań do sądów i urzędów oraz opłaty pocztowe związane z wysyłką listów poleconych przeznacza kwotę w wysokości około (...) zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że na bieżące utrzymanie dwóch osób, w tym zakup żywności, środków czystości i ewentualne naprawy sprzętu AGD pozostaje kwota w wysokości (...) zł. Wnioskodawca dołączył do wniosku kserokopię wyników badań, skierowań do poradni specjalistycznych, jak również kserokopię faktur na potwierdzenie ponoszonych miesięcznych wydatków.

Uzasadnienie prawne

W niniejszej sprawie zważono, co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).

Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.

Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca wraz z żoną posiada bowiem stały, dochód miesięczny w wysokości (...) zł.

W aktualnej sytuacji procesowej w jakiej znajduje się wnioskodawca koszty sądowe obejmują wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 200,00 zł. Mając na uwadze wysokość wpisu sądowego uznano, że poniesienie jednorazowo tego wydatku mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego żony. Z tego względu, a także celem zapewnienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa do Sądu przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi wynoszącego w sprawie 200,00 złotych.

Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanego stałego dochodu i ponoszonych wydatkach miesięcznych nie będzie w stanie ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie i w tym zakresie wniosek oddalono.

Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, takie jak wpis od skargi kasacyjnej, czy zażalenia, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku lub inne mogą się w sprawie pojawić, bądź też nie wystąpić w ogóle, co zależy od działań i wniosków samego wnioskodawcy. Ponadto w sytuacji konieczności poniesienia jakiegokolwiek ewentualnego pozostałego koszty sądowego jego wysokość będzie o połowę niższa od wysokości wpisu sądowego i wynosić będzie 100,00 zł.

Stwierdzono zatem, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był ona w stanie choćby w części partycypować w kosztach sądowych związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem. Podkreślić należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania siebie i rodziny.

W ocenie orzekającego wnioskodawca posiada zdolność zaoszczędzenia środków pieniężnych. Świadczy o tym ponoszenie ciężaru utrzymania telefonu komórkowego, który nie należy do przedmiotów niezbędnych dla utrzymania koniecznego osoby fizycznej. Związane z tym wydatki w skali miesiąca wynoszą ok. (...) zł. Ponadto, wnioskodawca ponosi opłaty związane z posiadaniem telefonu stacjonarnego wynoszące miesięcznie około (...) zł. Jak oświadczył wnioskodawca podana przez niego wysokość ponoszonych kosztów związanych z leczeniem i zakupem lekarstw dla siebie oraz żony jest szacunkową średnią miesięczną, a zatem wysokość tego wydatku może być inna w każdym miesiącu, także niższa. Wskazać należy, że także wysokość kosztów związanych z eksploatacją drukarko-kopiarki oraz zakupem materiałów biurowych i opłatami pocztowymi ponoszonymi w związku z wysyłką listów poleconych do urzędów i sądów może być także w każdym miesiącu inna, także niższa niż podana kwota.

Z powyższych względów, uznano, że ewentualne pozostałe koszty sądowe jeśli pojawią się w sprawie wnioskodawca będzie w stanie ponieść samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.