Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1612658

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 października 2014 r.
I SA/Wa 2907/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Aneta Żak (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W związku z wniesieniem skargi przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...), reprezentowaną przez L.C., na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z (...) sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. We wniosku o prawo pomocy wskazano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi (...), w bilansie za rok 2013 r. wykazano stratę w wysokości (...), Spółka nie posiada rachunku bankowego i ze względu na brak jakichkolwiek środków od (...) października 2012 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jedynym majątkiem Spółki jest bezskutecznie egzekwowana od 7 lat wierzytelność od A.S. w kwocie (...) oraz ujęta w aktywach wnioskodawcy jako należność dochodzona na drodze sądowej wierzytelność od syndyka masy upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości o bezpodstawne wzbogacenie w kwocie (...) z tytułu wydania nieruchomości upadłości. W odniesieniu do wierzytelności dochodzonej od A.S. wskazano, że postępowanie egzekucyjne w tej sprawie było dwukrotnie umarzane, zaś obecnie jest zawieszone. W odniesieniu do wierzytelności dochodzonej od (...) Sp. z o.o. wnioskodawca wskazał, że powództwo w tej sprawie zostało oddalone przez sądy I i II instancji. W latach 2013-2014 Spółka nie uzyskała żadnego przychodu z działalności gospodarczej, gdyż brak aktywów (poza ww. wierzytelnością), uniemożliwiał prowadzenie Spółce jakiejkolwiek działalności. W celu potwierdzenia powyższych okoliczności strona przedłożyła bilans za 2013 r., rachunek zysków i strat za okres od (...) stycznia 2013 r. do (...) grudnia 2013 r., postanowienie komornika sądowego z (...) czerwca 2011 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zawiadomienie o bezskuteczności egzekucji z (...) sierpnia 2012 r., odpis skrócony zgodny A.S., protokół wydania nieruchomości masie upadłości w dniu (...) października 2012 r., pozew Spółki o zapłatę kwoty (...) wraz z wyrokami: Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...) marca 2014 r., oraz Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (...) lipca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano ponadto, ze Spółka nie dysponuje środkami na zgłoszenie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości, tj. (...) - zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Brak możliwości zgłoszenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości sprawia, że obecny zarząd Spółki zmierza do jej likwidacji na gruncie przepisów kodeksu spółek handlowych przez ściągnięcie odszkodowania od Wojewody (...) i spłaceniu zobowiązań wnioskodawcy w całości, a następnie rozwiązanie i wykreślenie Spółki z Rejestru Przedsiębiorców KRS.

Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego przepisu wskazuje, iż prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego też udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu i oceny jej możliwości finansowych.

Zakresem wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka objęła zwolnienie od kosztów sądowych, zatem sytuacja majątkowa wnioskodawcy podlega ocenie w zakresie możliwości uiszczenia wpisu od skargi ustanowionego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) w wysokości 100 zł oraz innych potencjalnych kosztów opłat sądowych, które w rozpoznawanej sprawie nie przekroczą każdorazowo kwoty wpisu od skargi.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględnienie wniosku osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez podmiot wnioskujący o udzielenie tej pomocy nie tylko braku adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także tego, że podmiot ten podjął wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., I FZ 267/11). W rozpoznawanej sprawie Spółka wykazała, że podjęte przez nią kroki zmierzające do egzekucji należności w kwocie (...) okazały się bezskuteczne, a ponadto, że bezskutecznie dochodziła na drodze sądowej wierzytelności w kwocie (...). Należy jednak zauważyć, że zaprzestanie prowadzenia działalności prowadzące do nieposiadania przez Spółkę środków pozwalających na legalne jej funkcjonowanie powinno prowadzić do likwidacji tego podmiotu. Zgodnie z art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 z późn. zm.), przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika rozumiana jako niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W odniesieniu do skarżącej Spółki nie zainicjowano postępowania upadłościowego bądź naprawczego, nie można zatem mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności pomimo tego, iż strona wskazuje, że strata wykazana za rok 2012 w wysokości (...) na dzień (...).12.2013 r. powiększyła się do kwoty (...). W świetle ugruntowanego orzecznictwa, strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Organ sądowy rozpoznający złożony wniosek nie uwzględnił argumentów skarżącej odnoszących się do braku możliwości skutecznego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak środków do uiszczenia kwoty (...) od wniosku wszczynającego postępowanie upadłościowe. Deklarowany brak środków na poniesienie opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości nie uniemożliwia skutecznego wszczęcia tego postępowania, gdyż w świetle obowiązujących przepisów, w postępowaniu upadłościowym mają zastosowanie reguły ogólne wynikające z ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.), przewidujące zwolnienie od kosztów sądowych dla przedsiębiorców będących osobami fizycznymi (art. 102) lub osobą prawną (art. 103).

Na ocenę możliwości ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie pozostaje bez wpływu okoliczność, iż w okresie, w którym skarżąca Spółka deklarowała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, tj. w roku 2013, korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowym dotyczącym wierzytelności dochodzonej od Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w (...). Z powołanych względów należało przyjąć, że skarżąca nie wykazała, ze uiszczenie obecnie wpisu od skargi w wysokości 100 zł, czy ewentualnych innych kosztów sądowych, przekracza jej możliwości finansowe. Uwzględnienie złożonego wniosku skutkowałoby udzieleniem wsparcia ze środków Skarbu Państwa podmiotowi, który uczestnicząc w obrocie prawnym, w sposób sprzeczny z gospodarczym celem powołania osoby prawnej w formie spółki kapitałowej, przerzuca ciężar swojego funkcjonowania na inne podmioty.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.