I SA/Wa 2396/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3180990

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r. I SA/Wa 2396/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.).

Sędziowie WSA: Bożena Marciniak, Mariola Kowalska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Miasta (...), R. Ł., E. Ł., M. Ł., E. S. i M. S. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia (...) września 2019 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji ((...))

1. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne;

2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomośći warszawskich na rzecz skarżącego Miasta (...) kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomośći warszawskich na rzecz skarżących R. Ł., E. Ł., M. Ł. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomośći warszawskich na rzecz skarżącej E. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

5. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomośći warszawskich na rzecz skarżącego M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

I.1. Decyzją z (...) lutego 2010 r. nr (...) Prezydent (...) (Prezydent), po rozpatrzeniu wniosku z (...) lutego 1949 r. złożonego przez adwokata M. G., pełnomocnika J. L. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. (...), ozn. nr hip. (...), ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego (...), części zabudowanego gruntu o powierzchni (...) m2 oznaczonego jako działka nr (...) w obrębie (...), uregulowanego w księdze wieczystej (...), położonego przy ul. (...), na rzecz R. L. do (...), części, E. L. do (...),części i M. L. do (...), części (decyzja reprywatyzacyjna).

Decyzją tą Prezydent odmówił jednocześnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na tym gruncie do udziału wynoszącego (...), oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr (...), nr (...), mr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) i nr (...).

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Prezydent wskazał m.in. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm., dalej "dekret (...)).

1.2. W dniu (...) marca 2011 r. (...) (Miasto) przekazało R. L., E. L. i M. L. (Beneficjentki) niesprzedaną część budynku przy ul. (...). Następnie, (...) marca 2011 r. Miasto zawarło z Beneficjentkami, reprezentowanymi przez M. S., notarialną umowę o oddanie w użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego (...), zabudowanej działki gruntu nr (...), a także działek gruntu nr (...),(...) i (...) z obrębu (...), wpisaną do Repertorium A pod numerem (...).

1.3. W dniu (...) marca 2013 r. Beneficjentki, reprezentowane przez M. S., zawarły z M. S. i E. S., będącymi małżonkami, notarialną umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego do (...) części na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) w obrębie ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności położonego na działce budynku do części (...) oraz prawa własności nieruchomości na działkach nr (...),(...) i (...) z obrębu (...) leżących przy ul. (...). Umowa ta była odpłatna. M. S. i E. S. kupili wyżej opisane prawa do nieruchomości na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

1.4. W wyniku notarialnej umowy majątkowej małżeńskiej M. S. i E. S. ustanawiającej rozdzielność majątkową z dnia (...) lutego 2017 r. oraz notarialnej umowy częściowego podziału majątku wspólnego zawartej przez M. S. i E.S. w dniu (...) lipca 2018 r. jedynym użytkownikiem wieczystym gruntu nr (...) z obrębu ewidencyjnego (...) w zakresie, w jakim nie został oddany w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali wyodrębnionych w budynku na nim położonym, oraz właścicielem gruntów nr (...),(...) i (...) z obrębu (...) stał się M. S. i E. S. przysługiwało roszczenie o zwrotne przeniesienie tych praw.

2.1. Postanowieniem z (...) marca 2019 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości (...) (dalej: "Komisja"), działając na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (...), wydanych z naruszeniem prawa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2267; dalej: "ustawa z 9 marca 2017 r."), wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie decyzji Prezydenta (...) z (...) lutego 2010 r. nr (...) dotyczącej nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) z obrębu (...), dla której Sąd Rejonowy dla (...) w (...) VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), oznaczonej dawnym numerem hipotecznym (...) i decyzji Prezydenta (...) z (...) kwietnia 2010 r. nr (...) dotyczącej nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), stanowiącej działki ewidencyjne nr (...),(...) i (...) z obrębu (...), dla której Sąd Rejonowy dla (...) w (...) VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), oznaczonej dawnym numerem hipotecznym (...).

Postanowienie Komisji zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu (...) marca 2019 r.

2.2. Decyzją z (...) września 2019 r. Komisja uchyliła decyzję Prezydenta z (...) lutego 2010 r. nr (...) i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r.

2.2.3. W toku postępowania Komisja ustaliła, ze nieruchomość (...) położona przy ul. (...) obejmuje cztery działki ewidencyjne o numerach (...),(...),(...) i (...) z obrębu (...). Powyższe grunty są położone na dawnej nieruchomości oznaczonej numerem księgi hipotecznej (...).

Nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr (...) obejmuje powierzchnię (...) m2. Na nieruchomości tej położony jest 4-kondygnacyjny budynek mieszkalny z poddaszem użytkowym. W budynku znajduje się (...) lokali mieszkalnych, z czego (...) lokali mieszkalnych zostało wyodrębnionych.

Nieruchomość stanowiąca grunty wokół budynku przy ul. (...) obejmuje działki nr (...),(...) i (...) z obrębu ewidencyjnego nr (...). Sąd Rejonowy dla (...) w (...) VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dla niej księgę wieczystą nr (...).

2.2.4. W zakresie osoby właściciela dekretowego Komisja ustaliła, że na wniosek J. L. z (...) lutego 1939 r. w księdze hipotecznej nr (...) zaprojektowano, wpis o założeniu tej księgi dla nieruchomości o łącznej powierzchni (...) m2. We wniosku tym zawarto również projekt wpisu w Dziale II, zgodnie z którym własność nieruchomości przypisuje się J. L. jako właścicielowi nieruchomości, która uregulowana jest w księdze hipotecznej nr (...), z której to nieruchomości została wyodrębniona nieruchomość obejmująca działkę nr (...).

Postanowieniem z (...) lutego 1939 r. Sąd Okręgowy w (...) Wydział Hipoteczny Miejski zawiesił wniosek nr (...) z księgi hipotecznej nr (...) do czasu zatwierdzenia wniosku nr (...) z księgi hipotecznej nieruchomości nr (...) w (...).

W księdze hipotecznej brak jest informacji o zatwierdzeniu wniosku nr (...) z księgi hipotecznej nr (...). W zaświadczeniu Sądu Okręgowego w (...) Wydziału Hipotecznego z dnia (...) września 1947 r. i w zaświadczeniu Sądu Rejonowego dla (...) w (...) X Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia (...) października 2007 r., poświadczające stan prawny wynikający z treści księgi hipotecznej nr (...), nie stwierdzono zatwierdzenia wniosku nr (...) z księgi hipotecznej nr (...) ani wniosku nr (...) z księgi hipotecznej nr (...).

W toku postępowania przed Prezydentem do akt sprawy złożony został odpis postanowienia Sądu Okręgowego w (...) Wydziału Hipotecznego Miejskiego z (...) lutego 1941 r., zgodnie z którym zatwierdzono wniosek nr (...), a wobec żądania wyrażonego w tym wniosku, zatwierdzono również wnioski nr (...) i (...), wskutek czego treści na stronach (...)-(...) (do działu I) i (...) projektowane do wykazu hipotecznego wpisano wraz z zastrzeżeniami z aktu nr 4 w Dziale II, z aktów nr (...), (...) i (...) w kolumnie głównej Działu III pod numerami (...), (...) i (...) oraz z wniosku nr (...) w kolumnie zlewkowej numery (...) i (...). Beneficjentki w piśmie z (...) listopada 2009 r. wyjaśniły, że postanowienie to stanowi odpis z księgi hipotecznej nr (...). W sentencji postanowienia nie oznaczono numeru księgi hipotecznej. Postanowienie to zostało sporządzone w związku z wnioskiem J. L. z (...) lutego 1941 r. o zatwierdzenie szeregu wniosków w związku z uregulowaniem statusu prawnego wyodrębnionej nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) uregulowanej w księdze hipotecznej nr (...).

2.2.5. W grudniu 1947 r. J. L., zamieszkały w tym czasie we (...), złożył wniosek o przywrócenie posiadania nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) oznaczonej numerem hipotecznym (...), jako że jest jej właścicielem, który utracił jej posiadanie w związku z wybuchem II wojny światowej w dniu 1 września 1939 r.

Postanowieniem z (...) lutego 1948 r. Sąd Grodzki w (...) I Oddział Cywilny w sprawie o sygn. (...) przywrócił J. L. posiadanie nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) oznaczonej numerem hipotecznym (...), wskazując, że J. L. jest właścicielem tej nieruchomości. Sąd Okręgowy w (...) po rozpoznaniu zażalenia Skarbu Państwa postanowieniem z (...) maja 1948 r. sygn. (...) zatwierdził postanowienie Sądu Grodzkiego w (...).

2.2.6. Komisja wskazała następnie, że postanowieniem z (...) września 1994 r. Sąd Rejonowy dla (...) w (...) III Wydział Cywilny w sprawie o sygn. (...) stwierdził, że spadek po J. L., zmarłym (...) sierpnia 1958 r., nabył brat L. L. w całości. Postanowieniem z (...) lipca 2007 r. Sąd Rejonowy dla (...) w (...) VI Wydział Cywilny w sprawie o sygn. (...) stwierdził, że spadek po L. L., zmarłym (...) stycznia 1996 r., nabyły córki R. L., E. L. i M. L. w udziale po 1/3 części spadku każda z nich.

2.2.7. Komisja ustaliła również, że Gmina (...) objęła w posiadanie nieruchomość przy ul. (...) w dniu ogłoszenia przez Zarząd Miejski (...), to jest (...) sierpnia 1948 r., kiedy został wydany Dziennik Urzędowy Nr (...) Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta (...).

Komisja wskazała następnie, że w aktach Urzędu (...) dotyczących nieruchomości położonej przy ul. (...) nie znajduje się wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu.

W rejestrze wniosków dekretowych, zarchiwizowanym w (...) Urzędzie Wojewódzkim w (...), pod numerem (...) zarejestrowano wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu w dacie oznaczonej jako "(...) II" przez adwokata M. G., pełnomocnika J. L., dotyczącego nieruchomości oznaczonej jako "(...)". Wykonanie wpisu nastąpiło (...) czerwca 1949 r. Na tej samej stronie w podobny sposób oznaczono również inne wnioski złożone przez tę samą osobę w tym samym terminie a dotyczące innych nieruchomości (...), to jest nr (...) - nieruchomość oznaczona jako (...)(...),(...),(...) i (...), nr (...) - nieruchomość oznaczona jako (...)(...) i al. (...) hip. (...), nr (...) - nieruchomość oznaczona jako (...),(...) i (...) hip. (...), nr (...) - nieruchomość oznaczona jako (...),(...),(...), Al. (...) hip. (...).

Do akt Urzędu (...) dotyczących nieruchomości położonej przy ul. (...) dołączono kserokopię wniosku nadanego przez adwokata M. G., będącego pełnomocnikiem J. L., listem poleconym (...) lutego 1949 r. o przyznanie, na zasadzie art. 7 dekretu (...), prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...),(...) i (...), oznaczonej numerem hipotecznym (...). Na dole tego wniosku sporządzono adnotację: "Nadano wspólnym listem poleconym dla spraw dot. nier. hip. Nr. (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...), dn. (...).11.49 r. w Urz. Poczt. (...), za Nr. nad. (...).". Wniosek ten wpłynął do Zarządu Miejskiego (...) (...) lutego 1949 r.

Pismem z (...) stycznia 1963 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej (...) Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej zwróciło się do Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) Wydziału Gospodarki Terenami z zapytaniem o prawo własności nieruchomości przy ul. (...) w rozumieniu dekretu.

Pismem z (...) lutego 1963 r. Oddział Rejestracji Nieruchomości Państwowych stwierdził, iż w spisach spraw i w kartotece nie odnotowano orzeczeń ani innych akt.

Pismem z (...) lutego 1963 r. Prezydium Rady Narodowej (...) poinformowało Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej (...) Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej, że nieruchomość położona przy ul. (...) przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu (...) wobec niezłożenia w obowiązującym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu.

Treść pisma Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) Wydziału Gospodarki Terenami z (...) lutego 1963 r. została potwierdzona w:

1) piśmie Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) z (...) lipca 1963 r., w którym to piśmie stwierdzono, że wobec braku złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej orzeczenie administracyjne dot. odmowy nie może być wydane,

2) piśmie Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) Wydziału Gospodarki Terenami z (...) sierpnia 1963 r.

Pismem z (...) lipca 1963 r. lokatorzy budynku przy ul. (...) skierowali do Przewodniczącego Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej (...) wniosek o jak najszybsze zbadanie możliwości upaństwowienia budynku mieszkalnego przy ul. (...). W piśmie tym lokatorzy wskazali, że od zakończenia II wojny światowej nie mają żadnej informacji o miejscu pobytu właściciela nieruchomości, a ponadto, że prowadzona w jego imieniu administracja budynkiem jest niekorzystna dla lokatorów, jako że skutkuje wyższymi opłatami za ogrzewanie niż w budynkach administrowanych przez miasto, a ponadto budynek w obecnym stanie wymaga gruntownego remontu, jako że grozi katastrofą budowlaną w związku z popękaniem stropów i ścianek działowych.

Pismem z (...) września 1963 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) Wydział Gospodarki Terenami, działając na podstawie art. 8 dekretu, stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na terenie nieruchomości przy ul. (...) przeszły na własność Skarbu Państwa wobec niezłożenia przez uprawnione osoby wniosku o przyznanie prawa własności czasowej zgodnie z wymogiem art. 7 dekretu (...).

W odpowiedzi na powyższe pismo (...) października 1963 r. zarządca nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) I. K. złożyła w Prezydium Rady Narodowej (...) Wydziale Gospodarki Terenowej pismo nazwane jako "Odwołanie" i oznaczone numerem (...). W piśmie tym oświadczyła, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony, przy czym trudno jest go odnaleźć, jako że został złożony przez poprzedniego administratora, który zmarł w 1953 r., a wcześniej przekazał nowemu zarządcy jedynie najważniejsze dokumenty. W związku z powyższym złożyła wniosek o wstrzymanie decyzji przejęcia nieruchomości przy ul. (...) na rzecz Państwa i wyznaczenie terminu na odszukanie i przedstawienie dowodu na złożenie ww. wniosku.

Pismem z (...) października 1963 r. udzielono I. K. odpowiedzi, że nie ma możliwości wstrzymania przejęcia nieruchomości przy ul. (...) w administrację państwową, jako że według akt miejskich wniosek o przyznanie prawa własności czasowej na tej nieruchomości nie został złożony.

W dniu (...) października 1963 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta (...) złożyło wniosek o wpisanie w księdze hipotecznej nr (...) prawa własności Skarbu Państwa na nieruchomości przy ul. (...).

Postanowieniem z (...) października 1963 r. nr (...) Sąd Powiatowy dla (...) w (...) III Wydział Ksiąg Publicznych wpisał w księdze hipotecznej nr (...) prawo własności nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) na rzecz Skarbu Państwa.

Po wpisaniu w księdze hipotecznej nr (...) prawa własności Skarbu Państwa informacja o braku złożenia wniosku dekretowego przez dotychczasowego właściciela nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) pojawia się w (...) pismach znajdujących się w aktach Urzędu Miasta (...) wydanych od (...) kwietnia 1980 r. do (...) października 2003 r.

Pismem z (...) lipca 2007 r. (...) Urząd Wojewódzki w (...) Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości poinformował Urząd (...), że w rejestrze wniosków dekretowych istnieją 2 zapisy dot. złożenia w trybie art. 7 ust. 1 dekretu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na nieruchomości przy ul. (...). W piśmie tym zwrócono uwagę, że z analizy tego rejestru wynika, że wnioski te złożyli "adw. G. pełn. L." oraz "J. L.". Na końcu pisma zawarto klauzulę, że rejestr wniosków dekretowych ma wyłącznie charakter pomocniczy i nie stanowi wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt złożenia bądź niezłożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...).

Pismem z (...) sierpnia 2007 r. Urząd Miasta (...) Biuro Gospodarki Nieruchomościami wskazał, że z dokumentów zawartych w aktach miejskich dot. nieruchomości położonej przy ul. (...) wynika, że osoba uprawniona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa własności zgodnie z art. 7 dekretu (...). W piśmie tym przywołano również treść pisma (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości z (...) lipca 2007 r. jak również wyjaśniono, że akta własnościowe dot. ul. (...) pozostają w Dziale Nieruchomości Dekretowych Miasta (...) celem zbadania zasadności powyższych wniosków.

W piśmie z (...) września 2007 r. (skierowanym do Sądu Rejonowego dla (...) w (...) X Wydziału Ksiąg Wieczystych) Urząd Miasta (...) po raz pierwszy wskazał, że toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. (...) złożonego w trybie dekretu (...).

Podobne sformułowania zostały następnie zawarte w pismach Urzędu Miasta Stołecznego (...) Biura Gospodarki Nieruchomościami Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych skierowanych (...) maja 2008 r. do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy (...) oraz do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy (...) tego samego Urzędu, a także w piśmie skierowanym (...) stycznia 2009 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy (...) tego samego Urzędu.

2.2.8. W toku postępowania określonego jako postępowanie w przedmiocie wniosku J. L. o ustanowienie prawa własności czasowej na nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) Beneficjentki reprezentował M. S. na mocy pełnomocnictwa udzielonego (...) lipca 2007 r.

Zwrócił się on (...) października 2007 r. do Urzędu Dzielnicy (...) o możliwość wglądu do akt nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), w związku z czym miał on możliwość przejrzenia tych akt (...) listopada 2007 r. Następnie, (...) grudnia 2007 r. M. S. zwrócił się do Urzędu Dzielnicy (...) o wydanie poświadczonych za zgodność z oryginałami wszystkich kart teczki własnościowej nieruchomości przy ul. (...). Wniosek M. S. z (...) grudnia 2007 r. został zrealizowany (...) grudnia 2007 r. M.S. zeznał, że wówczas dokładnie przeanalizował te akta.

W wyniku analizy wyżej wskazanych akt własnościowych M. S. stwierdził, że są one wybrakowane, jako że nie ma w nich żadnych akt z lat 40 i 50 XX w., w tym wniosku złożonego w trybie dekretu przez adwokata M. G. pełnomocnika J. L.

Wobec dokonania opisanej wyżej analizy akt, 21 grudnia 2007 r. M. S. wystąpił do (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Gruntami o wydanie zaświadczenia z kancelaryjnego rejestru wniosków dekretowych, że taki wniosek został złożony dla nieruchomości przy ul. (...). W odpowiedzi na to pismo (...) Urząd Wojewódzki w (...) pismem z (...) stycznia 2008 r. poinformował, że w kancelaryjnym rejestrze złożonych wniosków dekretowych istnieją zapisy pod numerami (...) dotyczące złożenia wniosków w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) w stosunku do 10 nieruchomości przez adwokata M. G. pełnomocnika J. L. Wśród tych nieruchomości wymieniono pod numerem (...) nieruchomość oznaczoną jako ul. (...). Na końcu pisma z (...) stycznia 2008 r. zawarto klauzulę o treści: "Tut. Wydział zaznacza, że podstawowym źródłem informacji w sprawie złożenia wniosku są akta własnościowe. Posiadane rejestry mają jedynie charakter pomocniczy i nie stanowią wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt złożenia, bądź też nie złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 w/cyt. dekretu.".

Po otrzymaniu pisma z (...) stycznia 2008 r. M. S. ocenił, że zapis w rejestrze kancelaryjnym jest dowodem na prawidłowe i skuteczne złożenie wniosku dekretowego w rozumieniu art. 75 § 1 i 2 k.p.a., a ponadto złożenie wniosku przez J. L. potwierdza także fakt, że pozostałe wnioski nadane wspólnym listem poleconym znajdują się w teczkach własnościowych poszczególnych spraw w Urzędzie Miasta (...). W związku z powyższym M. S. nie szukał samego dokumentu, w tym nie próbował odnaleźć dawnego zarządcy nieruchomości I. K.

M. S. (...) stycznia 2008 r. ustanowił pełnomocnika substytucyjnego m.in. w postępowaniu w przedmiocie wniosku J. L. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) w osobie M. K. Od momentu otrzymania pełnomocnictwa substytucyjnego M. K., zgodnie z ustaleniami dokonanymi z M. S., samodzielnie określał kierunek działań prawnych niezbędnych do prawidłowego prowadzenia postępowania celem doprowadzenia do przyznania Beneficjentkom prawa własności czasowej na wyżej wskazanej nieruchomości. Natomiast M. S. od tego momentu był regularnie informowany o przebiegu postępowania.

Pismem z (...) lipca 2008 r. M. K., działając jako pełnomocnik substytucyjny następców prawnych J. L., wezwał Prezydenta do natychmiastowego rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej na gruncie przy ul. (...) Jest to jedyne pismo procesowe zawierające wnioski stron w postępowaniu określanym jako postępowanie w przedmiocie wniosku J. L. z (...) lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej na nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...).

Komisja ustaliła również, że (...) stycznia 2008 r. Beneficjentki, reprezentowane przez M. K., złożyły wniosek o przyznanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.; dalej: u.g.n.) odszkodowania pieniężnego za grunt nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) uregulowanej wcześniej w księdze hipotecznej nr (...),(...) o powierzchni (...) m2. W uzasadnieniu wniosku wskazały, że nieruchomość ta spełnia warunki określone w art. 215 ust. 2 u.g.n., a jednocześnie nigdy do niej nie toczyło się postępowanie na podstawie dekretu (...).

Zgodnie z zeznaniami M. S. wszczęcie postępowania o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w (...) przy ul. (...) w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. miało na celu zachowanie i dochodzenie wszelkich możliwych praw do tej nieruchomości

2.2.9. Komisja ustaliła również, że w budynku posadowionym na działce nr (...), przy ul. (...) doszło w 1998 r. do ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży siedmiu lokali mieszkalnych wraz z odpowiednim udziałem w częściach wspólnych budynku oraz w prawie użytkowania wieczystego na gruncie pod budynkiem. Na skutek wniosków Beneficjentek, trzy decyzje na podstawie których doszło do ustanowienia odrębnej własności lokali uznane zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) (Kolegium) za wydane z naruszeniem prawa.

Beneficjentki wystąpiły również z powództwem o zapłatę za lokale wyodrębnione w drodze umów cywilnoprawnych. Miasto wnosiło o oddalenie tych powództw powołując się m.in. na to, że dokumenty znajdujące w aktach własnościowych nieruchomości (...) położonej przy ul. (...) nie udowadniają złożenia przez J. L. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na tej nieruchomości, nie można jednoznacznie ustalić, czy J. L., wpisany jako właściciel w księdze hipotecznej nr (...), to ta sama osoba, co pojawiający się potem w postępowaniu rozpoznawczym J. L., a Miasto nie może ponosić odpowiedzialności za naruszenia związane z przewlekłym prowadzeniem postępowania reprywatyzacyjnego, jako że z akt własnościowych nieruchomości warszawskiej przy ul. (...) wynika, że postępowanie takie, wobec braku wniosku dekretowego, nigdy się nie toczyło.

Beneficjentki wystąpiły również o zapłatę w stosunku do Skarbu Państwa z tytułu utraty lokali nr (...), nr (...) i nr (...) w budynku przy ul. (...) wyodrębnionych i sprzedanych na mocy decyzji administracyjnych wydanych przez jednolite organy władzy państwowej występujące na gruncie cywilnoprawnym jako Skarb Państwa.

2.2.10. Prezydent wnioskiem z (...) czerwca 2017 r. wystąpił do Kolegium o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z (...) lutego 2010 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym zwłaszcza art. 7 dekretu, jako że decyzja ta została wydana pomimo niezłożenia przez dotychczasowego właściciela nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) wniosku dekretowego. Prezydent podniósł również, że nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego w zakresie ustalenia istnienia wniosku dekretowego.

Postanowieniem z (...) kwietnia 2019 r. Kolegium zawiesiło postępowanie w związku z wszczęciem przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich postępowania rozpoznawczego o sygn. (...).

Wnioskiem z (...) maja 2018 r. Prezydent wystąpił do Kolegium o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z (...) kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym zwłaszcza art. 7 dekretu, jako że decyzja ta została wydana pomimo niezłożenia przez dotychczasowego właściciela nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) wniosku dekretowego. Prezydent podniósł również, że nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego w zakresie ustalenia istnienia wniosku dekretowego.

Postanowieniem z (...) kwietnia 2019 r. Kolegium zawiesiło postępowanie w związku z wszczęciem przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich postępowania rozpoznawczego o sygn. (...).

2.2.11. Komisja ustaliła również, że wobec lokatorów budynku przy ul. (...) nie toczyły się postępowania eksmisyjne ani pozaprawne czynności mające na celu wymuszenie na lokatorach wyprowadzkę, w tym nie stosowano w związku z tym wobec lokatorów gróźb ani przemocy. W budynku przy ul. (...) nie było interwencji Policji dotyczących naruszania praw lokatorów. Nie toczyły się również żadne postępowania przed organami ścigania w związku z podejrzeniem popełnienia czynów karalnych wobec lokatorów tego budynku. W budynku były prowadzone remonty, które nie utrudniały życia mieszkańców. Stan budynku nie powodował potrzeby skierowania zgłoszeń do inspekcji budowlanej bądź sanitarnej.

2.2.13. Podsumowując swoje ustalenia Komisja wskazała, że wszystkie dokumenty przekazane przez organy państwowe, jako dokumenty urzędowe, co do których brak było przesłanek, iż są nieprawdziwe albo zawierają błędy, a ponadto co do których stwierdzono, że wynikający z nich stan faktyczny jest spójny i logiczny, Komisja uznała za wiarygodne w całości. Komisja uznała również za w pełni wiarygodny dowód z zeznań świadka K. K., jako że wypowiedź świadka jest logiczna i prezentuje stan faktyczny stanowiący spójną całość, a jednocześnie brak jest przesłanek wynikających z innych dowodów na podważenie wiarygodności świadka. Dowód z przesłuchania strony M. S. Komisja uznała za wiarygodny w zakresie w jakim zeznania te nie stoją w sprzeczności z dokumentami urzędowymi, w związku z czym Komisja uznała te zeznania za niewiarygodne w zakresie twierdzeń, iż M. S. jest pełnomocnikiem R. L., E. L. i M. L. od (...) grudnia 2005 r., podczas gdy ze sporządzonego przed notariuszem pełnomocnictwa wynika, że zostało ono udzielone (...) lipca 2007 r. Komisja nie dała również wiary twierdzeniom M. S., iż postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) Wydziału Hipotecznego Miejskiego z dnia (...) lutego 1941 r. został zatwierdzony wniosek nr (...) z księgi hipotecznej nr (...), podczas gdy z odpisu tego postanowienia wynika, że ani w nim, ani w powiązanym z nim wniosku nr (...) nie ma żadnego odniesienia do tej księgi hipotecznej, a jest jedynie odniesienie do księgi hipotecznej nr (...).

2.2.3. Komisja wyjaśniła następnie, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, pomimo braku ustalenia złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu przez dotychczasowego właściciela.

Wyjaśniając powyższe ustalenie Komisja wskazała, że w aktach Urzędu Miasta (...) dotyczących nieruchomości położonej przy ul. (...) nie znajduje się wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...).

Komisja stwierdziła również, że w toku postępowania reprywatyzacyjnego, zakończonego decyzją z (...) lutego 2010 r. nie został zgromadzony materiał dowodowy, który pozwala na ustalenie istnienia wniosku dekretowego.

Komisja podkreśliła, że stwierdzenie to jest tożsame ze stanowiskiem Prezydenta, którym (...) czerwca 2017 r. złożył do Kolegium wniosek o stwierdzenie nieważności swojej decyzji reprywatyzacyjnej. We wniosku tym Prezydent zawarł następujące stwierdzenie: "W niniejszej sprawie Prezydent (...) nie dokonał sprawdzenia czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony i czy został złożony w terminie.".

Komisja zacytowała następnie obszerne fragmenty tegoż wniosku, w którym Prezydent wskazał, że rejestr wniosków dekretowych ma charakter jedynie pomocniczy i nie stanowi wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt złożenia, bądź też nie złożenia wniosku w trybie art. 7 ww. dekretu (...). Prezydent wyjaśnił również we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej że wpisy w rejestrze wniosków dekretowych budzą kolejne wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione przez organ wydający zaskarżone rozstrzygnięcie. Mianowicie w rejestrze:

1. nie jest wpisany numer hipoteczny nieruchomości której dotyczy,

2. brak jest daty rocznej złożenia wniosku,

3. znajduje się jedynie adres nieruchomości - (...),

4. występuje niezgodność zarówno nazwiska właściciela nieruchomości, jak i pełnomocnika działającego w jego imieniu.

Prezydent wyjaśnił, że uznał zapis w rejestrze wniosków dekretowych w stosunku do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) bez oznaczenia hipotecznego, jako wniosek dotyczący nieruchomości aktualnie oznaczonej numerem (...), pochodzącej z księgi hipotecznej nr (...). W jego ocenie ustalenie to było błędne, ponieważ z karty Rejestracji Nieruchomości sporządzonej (...) listopada 1948 r. wynika, że nieruchomość położona przy ul. (...) pod numerem policyjnym (...) pochodzi z księgi hipotecznej (...) - nieruchomości sąsiedniej wobec nieruchomości hipotecznej (...) (dowód nr (...)). Na zmianę numeracji nieruchomości w okresie od 1948 r. do 1963 r. może wskazywać także różnica w kubaturze budynku. Zgodnie z ww. kartą Rejestracji Nieruchomości kubatura budynku oznaczonego numerem (...) wynosiła (...) m2, natomiast zgodnie z pismem Prezydium Rady Narodowej z (...) czerwca 1963 r. kubatura budynku oznaczonego numerem (...) w 1963 r. wynosiła (...) m2.

Komisja wyjaśniła, że powyższe stanowisko uznaje za uzasadnione i zgodne z jej własnymi ustaleniami.

Komisja podkreśliła, że oprócz powyższych naruszeń przepisów postępowania dowodowego, wynikających wprost ze stwierdzeń Prezydenta, zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wskazanie innych wątpliwości co do faktów określających sytuację prawną i faktyczną nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), wynikających z nienależytego przeprowadzenia postępowania dowodowego i niepodjęcia czynności mających na celu rozstrzygnięcie wątpliwości, które pojawiają przy analizie zgromadzonego przez Prezydenta materiału dowodowego zgodnie z zasadami prawidłowego i logicznego rozumowania.

Po pierwsze, z materiału dowodowego zgromadzonego przez Prezydenta nie można wywnioskować o stanie dokumentacji dot. nieruchomości przy ul. (...) gromadzonej przez zarządców nieruchomości. Jednocześnie, z pisma zarządcy budynku przy ul. (...) I. K. z (...) października 1963 r., dołączonego do akt własnościowych nieruchomości przy ul. (...), wprost wynika, że dokumentacja zarządców może zawierać dokumenty dot. złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego dot. tej nieruchomości. Prezydent nie podjął żadnych czynności celem weryfikacji tej informacji, pomimo że pismo to stanowi jedyny dokument zgromadzony w materiale dowodowym świadczący o możliwości, po weryfikacji jego prawidłowości w oparciu o odpowiednie czynności, istnienia dokumentów bezpośrednio potwierdzających złożenie wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu (...), przez osobę posiadającą prawa do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...).

Komisja podkreśliła, że Beneficjentki (...) stycznia 2008 r. złożyły wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. W uzasadnieniu tego wniosku wyżej stwierdziły m.in., że w odniesieniu do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) nigdy nie toczyło się postępowanie administracyjne na podstawie przepisów dekretu. Wnioskiem, jaki powstaje z takiego stwierdzenia w oparciu o zasady zwykłego rozumowania, jest uznanie, że na dzień złożenia wniosku o odszkodowanie (t.j. (...) stycznia 2008 r.) następcy prawni przedwojennego właściciela uznawali, że wniosek dot. nieruchomości przy ul. (...) nie został złożony. Zdaniem Komisji, stwierdzenie przez potencjalne Beneficjentki decyzji reprywatyzacyjnej, że wg nich wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) nie został złożony, jest okolicznością, która, wobec braków bezpośredniego dowodu na złożenie takiego wniosku w postaci jego fizycznej obecności w aktach własnościowych, w sposób oczywisty podważa wiarygodność dowodów mogących pośrednio świadczyć o złożeniu takiego wniosku, jako że zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż wnioskodawca lub jego następcy prawni powinni w pierwszej kolejności mieć wiedzę i dowody (a także przedstawić je organowi administracji publicznej) dotyczące złożenia wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne (tu wniosku w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu), a zdecydowane twierdzenia przeciwne wręcz uwiarygadniają tezę, że wniosek nie został złożony, a dekretowa sprawa administracyjna nigdy nie powstała.

Zdaniem Komisji, przytoczone wyżej okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że Prezydent nie zgromadził materiału dowodowego, jak również nie przeprowadził wszystkich czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie wszystkich okoliczności sprawy, w związku z czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. A zatem, przy wydaniu przez Prezydenta decyzji reprywatyzacyjnej doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Komisja uznała, że wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie ww. przepisów postępowania nastąpiło w zakresie, w jakim nie przeprowadzono prawidłowo czynności i postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia faktu złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 2 dekretu (...) mogło nastąpić tylko w wyniku rozpatrzenia wniosku, co wprost wynika z tego przepisu. A zatem. Prezydent nie mógł orzec o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu (...) z urzędu. Co więcej, zgodnie z brzmieniem art. 61 § 2 k.p.a., i jego znaczeniem wynikającym z orzeczeń sądów administracyjnych, bez wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie powstaje dekretowa sprawa administracyjna, którą organ (Prezydent) mógłby rozstrzygnąć. A zatem w sprawie naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie tylko miało wpływ na wynik sprawy, ale miało również wpływ na ustalenie istnienia sprawy administracyjnej, a dalej na ustalenie, czy Prezydent winien wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy czy też zakończyć postępowanie w inny sposób.

Komisja wskazała, że żaden z dowodów zgromadzonych przez Prezydenta nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że co do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) został złożony wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...).

W konsekwencji Komisja uznała, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy pierwotny właściciel złożył wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego co do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), która to okoliczność, w świetle art. 7 ust. 2 dekretu (...) oraz art. 61 § 2 k.p.a., jest niezbędna dla ustalenia, czy sprawa administracyjna w ogóle powstała. W ocenie Komisji oznacza to, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. Komisja stwierdza również, że zakres sprawy wymagający wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, wobec powyższego uznała, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

2.2.4. Komisja uznała również, że w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.

Wyjaśniła, że z jej ustaleń wynika, że na podstawie notarialnej umowy z dnia (...) marca 2013 r., Beneficjentki decyzji reprywatyzacyjnej sprzedały na rzecz M. S. i E. S. przysługujące im prawo własności gruntów stanowiących działki ewidencyjne nr (...),(...) i (...) w obrębie (...) (działki dookoła budynku przy ul. (...)). M. S. i E. S. nabyli powyższe prawa do nieruchomości przy ul. (...) na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej. M. S. i E. S. nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją reprywatyzacyjną i beneficjentami tej decyzji, a zatem byli osobami trzecimi, dotychczas niezwiązanymi stosunkiem prawnym z nieruchomością położoną w (...) przy ul. (...). M. S., w związku z treścią notarialnych umów z (...) lutego 2017 r. i (...) lipca 2018 r. dokonał podziału majątku z żoną E. S. i obecnie jest jedynym właścicielem gruntów znajdujących się dookoła budynku przy ul. (...).

A zatem, odnośnie niezabudowanej nieruchomości przy ul. (...) powstał stan prawny, w którym prawo własności trwale przeszło na rzecz osoby trzeciej. Prawo to nabyte zostało odpłatnie.

Analizując, czy M. S. i E. S., nabywając wyżej wskazane prawa do niezabudowanej nieruchomości przy ul. (...), działali w dobrej czy złej wierze Komisja powołała się na art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. zgodnie z którym w złej wierze jest ten, kto w chwili dokonania czynności z osobą, o której mowa w ust. 1, wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć o okolicznościach, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Komisja wyjaśniła, że w świetle przywołanych wyżej przepisów zobowiązana była do zbadania czy M.S. i E. S. wiedzieli lub z łatwością mogli się dowiedzieć, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zatem była opatrzona wadą, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r.

Komisja wskazała, że w jej ocenie nie ma wątpliwości, że M. S. wiedział o tym, że Prezydent wydając decyzję reprywatyzacyjną nie przeprowadził wszystkich czynności i nie zgromadził pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy odnośnie nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) został złożony wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu.

Przede wszystkim, M. S. reprezentował w postępowaniu zakończonym ww. decyzją następców prawnych pierwotnego właściciela - R. L., E. L. i M. L. M.S. sam zeznał, że w związku z tym zapoznawał się z aktami własnościowymi tej nieruchomości, w tym prosił o wydanie ich kserokopii, aby mógł je dokładnie przeanalizować. Dalej M. S. wskazał, że miał pełną świadomość, iż w aktach własnościowych fizycznie nie ma wniosku dekretowego. Ponadto M. S., składając zeznania, stwierdził również, że otrzymał pismo z (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) z (...) stycznia 2008 r., w którym określono, że rejestr wniosków dekretowych nie jest wystarczającym dowodem na stwierdzenie, że wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu został rzeczywiście złożony. Zapoznając się z aktami własnościowymi nieruchomości przy ul. (...) M. S. mógł swobodnie dowiedzieć się o treści pisma (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) z (...) lipca 2007 r. skierowanym do Urzędu Miasta (...), którego treść zawierała podobną klauzulę, jak pismo skierowane do M. S. (...) stycznia 2008 r. M. S. zeznał również, że znane mu jest pismo zarządcy z (...) października 1963 r., a zatem znany był mu fakt, że w toku postępowania toczącego się przed Prezydentem (...) została ujawniona okoliczność, iż możliwe jest, iż dawni zarządcy budynku przy ul. (...) posiadają dokumenty związane ze złożeniem wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) dot. tej nieruchomości.

W ocenie Komisji przy wiedzy o braku fizycznej obecności wniosku dekretowego oraz o informacjach przekazywanych przez (...) Urząd Wojewódzki w (...), każdy, kto postępuje zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, winien wyciągnąć wniosek, że przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu znalezienie i przeanalizowanie dokumentów, które mogą wnieść dodatkowe informacje o okolicznościach stosowania przepisów dekretu w stosunku do nieruchomości, są istotne dla prawidłowego załatwienia sprawy. A zatem, także M. S., w wyniku zwykłego postępowania zgodnie z zasadami logiki, pozyskując wiedzę o treści pisma I. K. z (...) października 1963 r., powinien mieć świadomość, że brak podjęcia przez Prezydenta Miasta (...) czynności dowodowych celem pozyskania i analizy przytoczonych w nim pism, jest istotnym naruszeniem zasad postępowania dowodowego. Oprócz powyższego Komisja zwróciła uwagę także na fakt, że M. S. wyraźnie wskazał w swoich zeznaniach, że wiedział o wszystkich czynnościach związanych podejmowanych przez M. K., jako pełnomocnika substytucyjnego Beneficjentek. A zatem, M. S. musiał znać treść wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, w tym stwierdzenie w nim zawarte, iż w stosunku do tej nieruchomości nie toczyło się postępowanie na podstawie przepisów dekretu (...). Sam M. S. zeznał zresztą również, że z jego wiedzy wynika, iż złożenie tego wniosku miało służyć dochodzeniu wszelkich możliwych praw do nieruchomości. Nie pozostawia zatem wątpliwości fakt, iż M. S. był świadomy, iż akta administracyjne związane z postępowaniem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości na zasadach art. 7 dekretu (...), nie stanowią wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego stwierdzić, że w stosunku do tej nieruchomości został złożony wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...). Jednocześnie M. S., jak sam zeznał, miał również pełną świadomość o dalszych czynnościach podejmowanych w postępowaniu, a zatem musiał wiedzieć, albo przynajmniej, jako pełnomocnik stron postępowania, powinien i mógł łatwo się dowiedzieć, że po 29 stycznia 2008 r. nie zgromadzono materiału dowodowego ani nie przeprowadzono innych czynności, które pozwalałaby na uprawdopodobnienie w większym stopniu faktu złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, a zatem że nie ma obiektywnych podstaw do rozwiania wątpliwości w tym zakresie, które miały same strony postępowania. Powyższe pozwalało stwierdzić w ocenie Komisji, że M.S. wiedział o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, a w związku z tym nabył prawa do nieruchomości w złej wierze.

Komisja wskazała, że E. S. w dniu zawarcia umowy z (...) marca 2013 r., była w związku małżeńskim z M. S., w którym ustanowiony był ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Zgodnie z poglądem wyrażonym w nauce prawa, odnośnie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, w przypadku nabycia praw do nieruchomości w ramach wspólnego majątku małżonków, zła wiara jednego z małżonków wyłącza rękojmię wiary publicznej w stosunku do obu małżonków, albowiem nie można oddzielić tej rękojmi, gdy oboje małżonkowie nabywają całe prawo, (por.: B. Jelonek-Jarco, Komentarz do art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (w:) Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu wieczystoksięgowym. Komentarz, red. J. Pisuliński, LEX) W opinii Komisji, zasada ta winna również odnosić się do dobrej i złej wiary przy przenoszeniu praw do nieruchomości objętych dekretem. Przy wprowadzaniu praw do nieruchomości do wspólnego majątku małżonków, oboje małżonkowie nabywają całe prawo, a zatem w całości również obciąża ich nabycie prawa przyznanego w wyniku wadliwej decyzji administracyjnej.

W końcu Komisja stwierdziła, że stwierdzenie, iż przy zawarciu umowy z (...) marca 2013 r. M. S. i E. S. działali w złej wierze, pozwala jednocześnie uznać, że oboje pozostawali również w złej wierze przy zawieraniu umów rozdzielających ich majątek.

Podsumowując powyższe, w ocenie Komisji każdorazowe przeniesienie praw do przedmiotowej nieruchomości ustanowionych na mocy decyzji reprywatyzacyjnej, na rzecz osób trzecich nastąpiło przy złej wierze nabywców.

2.2.5. Wskazując okoliczności, które Prezydent powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja wyjaśniła, że przede wszystkim winny zostać przeprowadzone odpowiednie czynności celem ustalenia, czy wniosek w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu (...) został rzeczywiście złożony, w tym w szczególności Prezydent winien zweryfikować, czy w aktach prowadzonych przez Urząd Miasta (...) fizycznie znajduje się taki wniosek, wyjaśnić wątpliwości związane z treścią dokumentów urzędowych, na które sam zwracał uwagę we wniosku o stwierdzenie nieważności reprywatyzacyjnej, a także wziąć pod uwagę informacje wynikające z pisma I. K. z (...) października 1963 r. oraz twierdzenia Beneficjentek decyzji z wniosku z (...) stycznia 2008 r. o ustanowienie odszkodowania za nieruchomość położoną w (...) przy ul. (...) złożonego w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. Rozważania w powyższym zakresie powinny znaleźć również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a.

W przypadku ustalenia, że w przedmiocie nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) dotychczasowy właściciel J. L. złożył wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...), Komisja wskazała że Prezydent będzie również zobowiązany ustalić, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki dekretowe, a zatem przede wszystkim, czy dotychczasowy właściciel posiadał nieruchomość (art. 7 ust. 1 dekretu (...)), jak również ponownie przeanalizować możliwość pogodzenia sposobu korzystania z nieruchomości przez beneficjentów decyzji z przeznaczeniem nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 2 dekretu (...)). Ponadto, wobec faktu, iż niniejsza decyzja została wydana po wejściu w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271) Prezydent powinien również zbadać, czy nie występuje przesłanka negatywna do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w rozumieniu art. 214a u.g.n.

3. Na decyzję Komisji skargi do tutejszego sądu wniosły Beneficjentki, M.S. i E. S. Miasto wniosło skargę na uzasadnienie decyzji.

3.1. Beneficjentki w swojej skardze zarzuciły Komisji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie i naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez uchylenie w całości decyzji reprywatyzacyjnej w następstwie błędnego, bezzasadnego i naruszającego art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. uznania, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż rzekomo w toku postępowania reprywatyzacyjnego, zakończonego wydaniem przez Prezydenta decyzji reprywatyzacyjnej, nie został zgromadzony materiał dowodowy, który pozwalał na ustalenie istnienia wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...), podczas gdy z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości położonej przy ul. (...) został skutecznie złożony, zwłaszcza że został on ujawniony pod numerem (...) w rejestrze wniosków dekretowych zarchiwizowanym w (...) Urzędzie Wojewódzkim, w związku z czym, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 9 marca 2017 r., w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja powinna była wydać decyzję utrzymującą decyzję reprywatyzacyjną w mocy, gdyż brak było przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej;

2. art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez uchylenie w całości decyzji reprywatyzacyjnej w następstwie błędnego, bezzasadnego i naruszającego art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. uznania, iż na podstawie treści wniosku Beneficjentek z (...) stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. (...) w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n., Beneficjentki uznawały, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. (...) nie został nigdy złożony;

podczas gdy, z treści wniosku z dnia (...) stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. wyraźnie i jednoznacznie wynika, iż twierdzenie Beneficjentek, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nigdy nie toczyło się postępowania administracyjne na podstawie dekretu (...) oparte jest wyłącznie o treść pisma PRN w (...) Wydziału Gospodarki Terenami z dnia (...) lipca 1963 r. w którym wskazano, iż wniosek dekretowy nie został złożony, a zatem Komisja w sposób nieuprawniony dokonała interpretacji treści wniosku z (...) stycznia 2008 r. przypisując mu znaczenie w przeciwne od jego treści, bowiem z treści wniosku wynika, iż stanowisko Beneficjentek oparte jest wyłącznie na piśmie PRN z dnia (...) lipca 1963 r. i nie stanowi oświadczenia Beneficjentek co do skuteczności złożenia wniosku dekretowego

3. art. 29 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez uchylenie w całości decyzji reprywatyzacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi mimo braku wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zwłaszcza że Komisja nie wskazała Prezydentowi żadnych nowych okoliczności, które powinien wziąć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. takich które nie wynikają wprost z zebranego przez ten organ materiału dowodowego oraz które nie zostały ustalone i poddane merytorycznej ocenie w toku postępowania reprywatyzacyjnego, w związku z czym ewentualne ponowne rozpatrzenie sprawy może polegać wyłącznie na przeprowadzeniu przez Prezydenta analizy już zgromadzonego i wszechstronnie zbadanego materiału dowodowego, ergo prowadzić do tych samych co uprzednio wniosków.

4. art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 2 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez uchylenie w całości decyzji reprywatyzacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi m wskutek błędnego i niczym niepopartego uznania, że decyzja reprywatyzacyjna nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy decyzja reprywatyzacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne wobec:

a. zawarcia (...) marca 2013 r. umowy sprzedaży na podstawie której Beneficjentki sprzedały M. S. i E. S. do majątku wspólnego, prawo użytkowania wieczystego do (...) części nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) z obrębu (...) wraz z prawem własności położonego na działce budynku do części (...) oraz prawa własności nieruchomości stanowiącej działki nr (...),(...), i (...) z obrębu (...) leżących przy ul. (...);

b. zawarcia (...) lutego 2017 r. umowy majątkowej małżeńskiej (Rep. (...) nr (...)) M. S. i E. S. ustanawiającej rozdzielność majątkową;

c. zawarcia (...) lipca 2018 r. przez M. S. i E. S. umowy częściowego podziału majątku wspólnego (Rep. (...) nr (...)) na skutek której jedynym użytkownikiem wieczystym gruntu stanowiącego działkę nr (...) z obrębu (...), w zakresie w jakim nie został oddany w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali wyodrębnionych w budynku na nim położonych oraz właścicielem gruntów stanowiących działki nr (...),(...) i (...) z obrębu (...) jest M. S., natomiast E. S. przysługuje roszczenie o zwrotne przeniesienie tych praw;

d. przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tychże gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 916) przysługującego M. S. prawa użytkowa wieczystego do (...) części nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) z obrębu (...) w prawo własności (...) części nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) z obrębu (...) e. wpisu na podstawie postanowienia Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym dla (...) w (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. w dziale IV księgi wieczystej nr (...) prowadzonej dla nieruchomości przy ul. (...) stanowiącej działkę nr (...) z obrębu (...) hipoteki umownej łącznej na kwotę (...) zł;

w konsekwencji czego Komisja bezpodstawnie uchyliła decyzję reprywatyzacyjną, bowiem nawet gdyby decyzja reprywatyzacyjna wydana została z naruszenie prawa, wobec zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych Komisja winna zastosować art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.,

5. art. 2 pkt 4 w zw. z art. 41a ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez ich zastosowanie tj. poprzez ocenę:

a. nieodwracalnych skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnej przy uwzględnieniu definicji legalnej nieodwracalnych skutków prawnych zawartej w art. 2 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych, który wszedł w życie w dniu 5 maja 2017 r.1;

b. złej wiary nabywcy przy uwzględnieniu definicji legalnej złej wiary zawartej art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. który wszedł w życie w dniu 14 marca 2019 r., podczas gdy do oceny decyzji reprywatyzacyjnej, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz, nie mogą zastosowania przepisy prawa materialnego tj. art. 2 pkt 4 jak i art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., które weszły w życie po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, a tym samym ocena nieodwracanych skutków prawnych wywołanych przez decyzję reprywatyzacyjną nie może zostać dokonana na podstawie art. 2 pkt 4 jak i art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., w szczególności, zaś irrelewantna dla oceny nieodwracanych skutków prawnych decyzji pozostaje dobra bądź zła wiara nabywcy.

6. art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4 b w zw. z art. 29 ust. 2 oraz art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie bezzasadnego zapatrywania prawnego oraz wskazania Komisji dalszego postępowania dotyczące konieczności zbadania przesłanki "posiadania nieruchomości przez dawnego właściciela" w dacie złożenia wniosku dekretowego podczas gdy przesłanka "posiadania nieruchomości przez dawnego właściciela" została wprowadzona na podstawie nowelizacji z dnia z dnia 26 stycznia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 431), która weszła w życie w dniu 14 marca 2018 r., a zatem nie może dotyczyć stanów prawnych powstałych przed tą datą a zatem nie może dotyczyć oceny prawnej przesłanki "posiadania nieruchomości przez dawnego właściciela" w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu (...), jak również bezzasadne uznanie, iż rzekome formalne uchybienie braku zbadania przez Prezydenta przesłanki "posiadania nieruchomości przed dawnego właściciela" może stanowić podstawę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej, pomimo iż taki zarzut formalny godzi w trwałość decyzji administracyjnych na podstawie 16 § 1 k.p.a. i nie stanowi podstawy do jej uchylenia,

7. art. 7 ust. 1 dekretu (...) poprzez jego błędną wykładnie polegające na uznaniu, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent powinien zbadać czy dawny właściciel posiadał nieruchomość, podczas gdy obowiązek ustalenia przesłanki posiadania nie zachodził w przypadku złożenia wniosku dekretowego przez dotychczasowego właściciela - tak jak w niniejszej sprawie, w której wniosek złożył J. L. (dawny właściciel) zastępowany przez adwokata M. G.;

W związku z powyższymi zarzutami Beneficjentki wniosły na podstawie 145 § 1 pkt 1a i c) p.p.s.a. o uchylenie przez Sąd decyzji Komisji w całości oraz umorzenie postępowania w całości; względnie na podstawie 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a. uchylenie przez Sąd decyzji Komisji w całości oraz przekazanie sprawy Komisji do ponownego rozpoznania oraz o zwrot na podstawie art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3.2. E. S. (Skarżąca) w swojej skardze podniosła zarzut naruszenia:

1. art. 2 pkt 4 oraz art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez ocenę przesłanki zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych na podstawie przepisów tejże ustawy, podczas gdy weszły one w życie po wydaniu przez Prezydenta decyzji reprywatyzacyjnej jak również po zawarciu umów, których przedmiotem były nieruchomości objęte decyzją reprywatyzacyjną, w sytuacji, w której, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz, przepisy te nie powinny mieć zastosowania, a w konsekwencji ocena czy nieodwracalne skutki zaistniały powinna być dokonana na podstawie art. 156 § 2 k.p.a.;

2. obrazę art. 29 ust. 4 zw. z art. 2 pkt 4 i z art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. polegającą na:

1) bezzasadnym przyjęciu, że przeniesienie udziałów w prawie użytkowania wieczystego do (...) części nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) z obrębu (...) wraz z prawem własności położonego na działce budynku do części (...) ("Nieruchomość 1") oraz prawem własności nieruchomości stanowiącej działki nr (...),(...), i (...) z obrębu (...) ("Nieruchomość 2") leżących przy ul. (...) w (...) na osobę trzecią, tj. na rzecz M. S. i Skarżącą nie skutkowało wywołaniem przez decyzje reprywatyzacyjne nieodwracalnych skutków prawnych, w sytuacji, w której ustalenie Komisji, że nabywcy byli w zlej wierze jest nietrafne, ponieważ w dacie nabycia nieruchomości w obrocie prawnym pozostawały ostateczne wydane przez Prezydenta nr (...) i nr (...) które zostały wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy dostępny M. S., jako pełnomocnikowi spadkobierców byłych właścicieli, i w których organ administracji dokonał oceny zgromadzonych dowodów zgodnie z treścią art. 80 k.p.a., stwierdzając, że wnioski dekretowe zostały złożone, a zatem - wbrew stanowisku Komisji - nie było żadnych podstaw, aby M. S., a tym bardziej Skarżąca, przy zawieraniu powyższych umów wiedzieli, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania;

2) bezzasadnym przyjęciu, że umowa ustanowienia rozdzielności majątkowej z dnia (...) lutego 2017 r. (Rep. (...)) oraz umowa z dnia (...) lipca 2018 r. w przedmiocie częściowego podziału majątku wspólnego i ustanowienia hipoteki (Rep. (...)) nie skutkowały wywołaniem przez nieodwracalnych skutków prawnych, w sytuacji, w której ustalenie, że Skarżąca w dacie zawierania tej umowy pozostała w złej wierze jest nietrafne, gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w żaden sposób nie wynika, aby miała ona jaką wiedzę aby przy zawieraniu decyzji reprywatyzacyjnych doszło do naruszenia przepisów postępowania a zatem w momencie zawierania tej umowy pozostawała w dobrej wierze;

3. obrazę art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. polegającą na wadliwej wykładni tego przepisu, zasadzającej się na przyjęciu, że skoro nieruchomość wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków to ewentualna zła wiara M. S. skutkuje automatyczną złą wiarą Skarżącej przy zawarciu kolejnych umów, w sytuacji w której zła wiara jako stan mentalny polegający na wiedzy danego podmiotu lub nieusprawiedliwionej niewiedzy co do istnienia określonego stanu prawnego powinna być oceniana indywidualnie w odniesieniu do każdego z małżonków, a okoliczność złej wiary jednego z małżonków w momencie nabycia nieruchomości do majątku wspólnego nie przekłada się automatycznie na złą wiarę drugiego z małżonków przy zawieraniu kolejnych umów dotyczących nieruchomości.

Ze względu na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie o Komisji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

3.3. M. S. (Skarżący) zarzucił decyzji Komisji obrazę następujących przepisów:

1) art. 30 ust. 4a ustawy z 9 marca 2017 r. polegające na przyjęciu, że uchybienie przepisów postępowania, które stwierdzono w decyzji Komisji, tj. art. 7 i 77 k.p.a. potencjalnie może być kwalifikowane jako "inne naruszenie przepisów postępowania", o którym mowa w przedmiotowym przepisie, a w konsekwencji, że nawet potencjalnie może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji;

2) art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., polegającą na zakwestionowaniu prawidłowości ustalenia Prezydenta, zawartego w decyzji reprywatyzacyjnej, że wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości został złożony, pomimo braku jakichkolwiek podstaw do takiego ustalenia, a w szczególności, pomimo że:

a) okoliczność, iż wniosek dekretowy został złożony (w terminie) wynika z dokumentu urzędowego, jakim jest rejestr wniosków prowadzony przez (...) Urząd Wojewódzki, a domniemanie prawdziwości faktów wynikających z takiego dokumentu (art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r.) nie zostało w postępowaniu przed Komisją obalone żadnym przeciwdowodem (art. 76 § 3 k.p.a.);

b) fakty ustalone w decyzji reprywatyzacyjnej i nie kwestionowane przez Komisję, pozwalają, w świetle zasad doświadczania życiowego, jednoznacznie stwierdzić, że wniosek dekretowy został złożony, a zasugerowana w decyzji Komisji możliwość poczynienia przeciwnego ustalenia wykraczała poza granicę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.);

c) przedmiotowe ustalenie zostało dokonane wskutek błędnego przyjęcia przez Komisję, że jedynym dowodem, w oparciu o który mogłoby zostać ustalone, że wnioski dekretowe zostały złożone byłaby obecność wniosku w aktach postępowania dekretowego, jako "bezpośredniego" dowodu złożenia wniosku, który to pogląd stanowi przejaw formalnej teorii dowodowej, przez co rażąco narusza art. 75 § 1 k.p.a. oraz zasadę swobodnej obecny dowodów (art. 80 k.p.a.);

d) rozstrzygnięcie zawarte w Komisji stanowi przerzucenie na stronę postępowania konsekwencji braków w aktach postępowania administracyjnego (dekretowego), przez co jaskrawo narusza zasadę zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.);

e) przyjęcie przez Komisję, że stan wiedzy spadkobierców byłych właścicieli z daty składania przez nich wniosku o odszkodowanie za utracone nieruchomości, tj. w roku 2008, majakiekolwiek znaczenie dla oceny, czy ich poprzednicy prawni złożyli wnioski dekretowe, zwłaszcza w sytuacji, w której ich pełnomocnik we wniosku przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 1 u.g.n. nie oświadczył, że wnioski takie nie zostały złożone, ale że w sprawie nieruchomości "nie toczyło się postępowanie administracyjne na podstawie przepisów dekretu", przez co należy rozumieć brak rozpoznania wniosków, nie zaś że nie zostały one złożone;

3) art. 30 ust. 4a ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na przyjęciu, że możliwość dokonania przez organ administracji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy odmiennych ustaleń faktycznych, niż zostały poczynione, jest wystarczająca do uznania, iż doszło do naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., podczas, gdy o naruszeniu przedmiotowych przepisów można by mówić jedynie wówczas, gdyby przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do przekroczenia granic swobody organu w ocenie dowodów, czego Komisja w nie wykazała;

4) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3) tejże ustawy, polegającą na uznaniu, że brak w aktach postępowania wniosku dekretowego skutkuje naruszeniem przepisów postępowania przez decyzję reprywatyzacyjną, podczas gdy, orzekając w innej sprawie, w której również brak taki wystąpił, tj. w sprawie zakończonej decyzją Komisji nr (...) z (...) stycznia 2019 r. Komisja nie uznała tej okoliczności za podstawę wzruszenia decyzji reprywatyzacyjnej, podczas gdy, zgodnie z art. 8 k.p.a. - również i przed wprowadzeniem do niego § 2, wyłączonego wprawdzie z mocy art. 38 ust. 1 Ustawy, lecz z innych przyczyn, niż występujące w niniejszej sprawie - odstąpienie przez organ administracji bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników;

5) art. 29 ust. 1 pkt 3) ustawy z 9 marca 2017 r. oraz art. 138 § 2 zd. 2. k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., polegającą na ustaleniu przez Komisję, że okoliczność złożenia wniosków dekretowych wymaga wyjaśnienia, podczas gdy nie tylko została ona wystarczająca wyjaśniona, ale również w sytuacji, gdy wytyczne Komisji odnośnie dalszego toku postępowania, w sposób oczywisty nie stwarzają szans na pozyskanie nowych dowodów dotyczących okoliczność złożenia wniosków dekretowych;

6) art. 29 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 2 pkt 4) i z art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., polegającą n; przyjęciu, że przeniesienie udziałów w prawie użytkowania wieczystego i własność nieruchomości, których dotyczyły decyzje reprywatyzacyjne na osobę trzecią, tj. na rzecz Skarżącego i E. S.nie skutkowały wywołaniem przez decyzje reprywatyzacyjne nieodwracalnych skutków prawnych podczas gdy ustalenie, że nabywcy byli w złej wierze jest oczywiście wadliwe, jako że w dacie nabycia nieruchomości w obrocie pozostały ostateczne decyzje reprywatyzacyjne (wobec których nie dotyczyło się postępowanie sądowoadministracyjne, ani postępowanie administracyjne w trybach nadzwyczajnych), które zostały wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy dostępny Skarżącemu, jako pełnomocnikowi spadkobierców byłych właścicieli, i w których organ administracji dokonał oceny zgromadzonych dowodów, stwierdzając, że wniosek dekretowy został złożony, a zatem - wbrew stanowisku Komisji - nie były żadnych podstaw, aby uznać Skarżącego, a tym bardziej E. S. za działających w złej wierze, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, skutkując uchyleniem decyzji reprywatyzacyjnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie do Komisji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3.4. Miasto zaskarżyło uzasadnienie decyzji podnosząc zarzut naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu (...) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy z 9 marca 2017 r., poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w pkt (...). (str. (...)-(...)) w zakresie: "(...) Prezydent Miasta (...) będzie również zobowiązany ustalić, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki dekretowe, a zatem przede wszystkim, czy dotychczasowy właściciel posiadał nieruchomość (art. 7 ust. 1 dekretu), jak również ponownie przeanalizować możliwość pogodzenia sposobu korzystania z nieruchomości przez beneficjentów decyzji z przeznaczeniem nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 2 dekretu). "; podczas gdy: (a) spełnienie przesłanki posiadania nieruchomości (...) przez dotychczasowego właściciela nieruchomości (...) nie stanowi warunku sine qua non przyznania prawa użytkowania wieczystego, jak to bezzasadnie przyjęła Komisja; (b) prawidłowa wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu, zgodna z jednolitą linią orzeczniczą prezentowaną od początku obowiązywania dekretu do dnia dzisiejszego przez organy dekretowe i sądy administracyjne, znajdująca także potwierdzenie w doktrynie prawa, wskazuje, że przesłanka posiadania nieruchomości nie dotyczyła byłych właścicieli nieruchomości (stąd nie była badana przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych składanych przez właścicieli); (c) jedynym kryterium oceny zasadności wniosków było spełnienie przesłanki zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), określonej w art. 7 ust. 2 dekretu.

Miasto wniosło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej i na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3.5. W odpowiedziach na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie.

3.6. Postanowieniem z (...) stycznia 2020 r. sąd połączył sprawy będące następstwem wniesienia powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Zarządzeniem z 13 sierpnia 2020 r. Przewodnicząca wydziału uznała, że zaistniały podstawy do rozpoznania przedmiotowej sprawy w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej "ustawa covidowa") poinformowała o powyższym strony postępowania i wskazała, że mogą w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia przedstawić ewentualne dodatkowe stanowisko w sprawie.

Pismem z (...) września 2020 r. Komisja wniosła o reasumpcję zarządzenia Przewodniczącej wydziału oraz przedstawiła dodatkową argumentację w sprawie.

Pismami z (...) września 2020 r. Skarżąca i Skarżący podtrzymali skargę. Skarżący przedstawił dodatkowe uzasadnienie swojego stanowiska.

Miłośnicy Krajobrazu - Stowarzyszenie Właścicieli Lokali pismem z (...) września 2020 r. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze organizacji społecznej. Postanowieniem z (...) września 2020 r. sąd dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

4. Skargi są zasadne, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

4.1. W pierwszej kolejności należało odnieść się do podnoszonych przez Skarżącego argumentów dotyczących możliwości uchylenia przez Komisję decyzji z powodu stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

Jako podstawę swojej decyzji Komisja powołała art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. Przepis ten pozwala na uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej jeżeli stwierdzono m.in. inne, niż przywołane we wcześniejszych punktach art. 30 ust. 1 ustawy, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawy uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej zawarte w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. są zbliżone w treści do podstaw uchylenia decyzji wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Zatem przesłanki wskazane w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. funkcjonowały w systemie prawnym przed datą uchwalenia ustawy z 9 marca 2017 r. i pozwalały na eliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych, dotkniętych określonymi wadami.

Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny następuje w wyniku skargi strony, wniesionej w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Ustawa z 9 marca 2017 r. pozwala tymczasem na usunięcie z obrotu prawnego decyzji, która uzyskała przymiot ostateczności i od wydania której mogło upłynąć wiele lat.

Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Taką ustawą szczególną jest właśnie ustawa z 9 marca 2017 r.

Skarżący podkreślał, że pod pojęciem naruszenia przepisów postępowania o jakim mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. rozumieć należy kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby stanowić podstawę stosowania nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji stosowanych w k.p.a. Okoliczności takie jak ewentualny brak wniosku dekretowego Skarżący uznał natomiast za przesłankę nie pozwalającą na eliminowanie z obrotu decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu (...).

Argument ten jest w ocenie sądu niezasadny. Przesłankę, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. oceniać należy w świetle okoliczności każdej konkretnej sprawy.

4.2. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy Komisja prawidłowo oceniła zebrany w sprawie materiał dowodowy uznając, że istnieją wątpliwości co do faktu złożenia wniosku dekretowego.

W aktach administracyjnych na podstawie których orzekała Komisja znajduje się pismo Urzędu Wojewódzkiego z których wynika, że zarejestrowanych zostało 10 wniosków wysłanych przez adw. G. działającego w imieniu J. L. Jak wynika z tego pisma, wnioski rejestrowane były pod nr od (...) do nr (...).

W aktach sprawy znajduje się również karta z rejestru wniosków, na której w pozycjach od (...) do (...) odnotowane są wnioski "adw. G. M. pełn. L. J." dotyczące kolejno nieruchomości przy ul. (...)(...),(...),(...),(...), (...) i ul. (...) hip. (...),(...),(...) i (...) hip. (...),(...),(...),(...),(...) Al. (...) hip. (...).

Do akt złożona została również poświadczona za zgodność kopia wniosku dekretowego złożonego przez adw. G. a dotyczącego nieruchomości przy ul. (...),(...) i (...) opatrzonego prezentatą Zarządu Miejskiego w (...), z której wynika, że został on złożony (...) lutego 1949 r. i zrejestrowany pod nr (...). Na wniosku tym znajduje się również adnotacja o wezwaniu strony do uiszczenia opłaty w dniu (...) czerwca 1949 r. Z rejestru wniosków wynika, że w tej dacie wystosowana została przez urząd korespondencja do nadawcy wniosków. Sąd wskazuje w tym miejscu, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Komisji (str. 13 uzasadnienia) w ocenie organu owa adnotacja oznacza "wykonanie wpisu". W ocenie sądu, zestawienie treści wpisów w rejestrze wniosków z adnotacjami znajdującymi się na wniosku wynika, że w tej dacie wystosowano wezwanie do uiszczenia opłaty od wniosków.

Zestawienie powyższych danych pozwalało na ustalenie, że adw. G. złożył w imieniu J. L. wnioski o przyznanie prawa własności czasowej do konkretnych nieruchomości (...).

Rzeczywiście, w aktach prowadzonych dla nieruchomości przy ul. (...) brak jest owego wniosku dekretowego.

Należy jednak zwrócić uwagę, że w aktach tych znajdują się dokumenty powstałe dopiero w 1963 r. i w latach następnych Wynika z nich również, że do tej daty nieruchomość nie została fizycznie przejęta przez Państwo, zarządzana była przez zarządcę wyznaczonego przez właściciela. Świadczy o tym treść pisma lokatorów kamienicy przy ul. (...) z (...) lipca 1963 r.

Sąd nie podziela stanowiska Komisji (stanowiącego w tym zakresie powtórzenie argumentacji Prezydenta zawartej we wniosku do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej), że wniosek dotyczący nieruchomości przy ul. (...) mógł dotyczyć innej nieruchomości hipotecznej niż nieruchomość objęta księgą (...), to jest nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) na co wskazywać miała różnica w kubaturze budynków wykazana w karcie rejestracji nieruchomości oraz w piśmie Prezydium Rady Narodowej z (...) czerwca 1963 r.

Ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Komisji nie kwestionowano tożsamości budynku, którego dotyczy postępowanie, to jest budynku oznaczonego obecnie nr (...). Co istotne, również w toku postępowania podziałowego prowadzonego przed Prezydentem (decyzja z (...) lipca 2009 r. nr (...)) przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej nie było wątpliwości, że nieruchomość objęta księgą wieczystą (...) to nieruchomość, na której posadowiony jest budynek oznaczony obecnie nr (...). Również sama Komisja ustaliła, że nieruchomość (...) położona przy ul. (...) obejmuje cztery działki ewidencyjne o numerach (...),(...),(...) i (...) z obrębu (...). Powyższe grunty są położone na dawnej nieruchomości oznaczonej numerem księgi hipotecznej (...). Okolicznością niesporną jest fakt położenia budynku na działce nr (...).

Niezrozumiałe są również argumenty Komisji dotyczące różnicy w nazwisku adwokata i jego mocodawcy. W piśmie Wojewody (...) z (...) stycznia 2008 r. wskazano, że w kancelaryjnym rejestrze złożonych wniosków dekretowych istnieją zapisy dotyczące złożenia (...) lutego 1949 r. wniosków w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) W rejestrze wniosków odnotowanych zostało 10 wniosków adw. G. działającego w imieniu J. L. Jedynie w piśmie (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) z (...) lipca 2007 r. wskazano, że w rejestrze wniosków dekretowych istnieją dwa zapisy dotyczące złożenia w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości przy u. (...) ozn. nr hip. (...) "przez adw. G. pełn. L. (pisownia zachowana w rejestrze) oraz przez L. J.." W aktach administracyjnych zgromadzonych przez Prezydenta i przez Komisję nie ma jednak żadnego dokumentu źródłowego potwierdzającego powyższą rozbieżność w pisowni nazwiska adwokata i jego mocodawcy. Również znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kopia rejestru wniosków nie pozwala na postawienie takiej tezy. Z zapisów na niej zawartych wynika, że wnioski składane były przez adw. G.

Komisja powoływała się również na datowaną na 1963 r. korespondencję dotyczącą Nieruchomości z 1963 r., jako na dowód potwierdzający fakt niezłożenia wniosku.

Odnosząc się do tego stanowiska zwrócić należy uwagę, że akta własnościowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości zaczynają się od tych właśnie pism. Oznacza to zatem, że wcześniejsze akta zostały zniszczone lub zagubione. W tej sytuacji okoliczność, że z pism z lat 60-tych wynika, iż wniosek dekretowy nie został złożony należy oceniać w świetle zapisów w rejestrze wniosków oraz przy uwzględnieniu pozostałych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w tym w szczególności przy uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do innej nieruchomości będącej własnością J. L. złożonego przez jego pełnomocnika, adw. G. Dopiero dokonanie takiej oceny stanowi działanie zgodne z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i pozwala na poczynienie ustaleń co do faktu złożenia wniosku dekretowego.

Przeprowadzenie takiej analizy pozwala na uznanie, że wniosek dekretowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości został złożony (...) lutego 1949 r.

Również fakt wskazania przez pełnomocnika Beneficjentek we wniosku o przyznanie odszkodowania, że nie dotyczyło się postępowanie dekretowe nie może przesądzać o fakcie niezłożenia wniosku dekretowego. Przeczą bowiem temu zapisu w rejestrze wniosków, których wiarygodność nie została podważona w toku postępowania prowadzonego przez Komisję.

W świetle powyższych okoliczności i ustaleń, w tym poczynionych przez samą Komisję, jak również w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy że brak było podstaw do uchylania decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 4a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał bowiem na przyjęcie, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. (...) złożony został przez adw. G. działającego w imieniu J. L. (...) lutego 1949 r.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Beneficjentki oraz Skarżący podnosili w swoich skargach, że w sprawie dotyczącej nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) Komisja uznała, że rejestr wniosków jest dowodem potwierdzającym fakt złożenia wniosku dekretowego.

Treść decyzji wydanej przez Komisję w sprawie nieruchomości położonej przy ul. (...) w (...) sąd uznał za fakt powszechnie znany, jest ona bowiem dostępna w wersji zanonimizowanej na stronie internetowej Komisji. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że odnotowanie w rejestrze wniosków złożenia wniosku dekretowego jest wystarczające dla przyjęcia jego złożenia i istnienia.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie Komisja powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych. Aczkolwiek sygnatury tych orzeczeń zostały zanonimizowane to jednak sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że orzeczenia te to wyrok tutejszego sądu z 26 maja 2015 r. I SA/Wa 136/15, od którego skarga kasacyjna oddalona została wyrokiem NSA z 10 listopada 2016 r. I OSK 2709/15 czyli orzeczenia powołane w skardze Beneficjentek.

Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że jak wynika z analizy orzeczeń sądowych dotyczących spraw dekretowych, wielokrotnie organy administracji i sądy odwoływały się do rejestru wniosków. Przykładowo wskazać można na wyrok tutejszego sądu z 22 listopad 2007 r. I SA/Wa 1074/07, w którym sąd nakazał ocenę, czy wniosek dekretowy został złożony m.in. w świetle informacji o rejestrze wniosków. Podobnie w wyroku z 29 października 2007 r. I SA/Wa 1283/07 sąd uznał, że organ prawidłowo wykonał poprzednie zalecenia sądu i ustalił fakt złożenia wniosku m.in. na podstawie adnotacji w rejestrze wniosku.

W wyroku z 2 października 2006 r. I SA/Wa 582/06 sąd nakazał organowi dokładne sprawdzenie, czy nie został złożony wniosek w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, a to w związku z podnoszoną w toku postępowania okolicznością, że wniosek taki został złożony. Sąd wyjaśnił, że w tym celu należy się zwrócić do organu prowadzącego rejestr wniosków dekretowych.

Jeżeli sądy odmawiały uznania danych zawartych w rejestrze wniosków za potwierdzające fakt złożenia wniosku dekretowego szczegółowo wyjaśniały przyczyny swojego stanowiska. I tak w wyroku z 10 września 2015 r. I SA/Wa 46/15 sąd wyjaśnił, że wiarygodnym dowodem świadczącym o złożeniu wniosku o przyznanie własności czasowej nie mógł być fragment z rejestru wniosków dekretowych. Jak bowiem wynikało z fragmentu tego rejestru nieruchomość została dopisana pomiędzy konkretnymi pozycjami rejestru. W dopisku tym widniała również adnotacja o odmowie przyznania prawa własności czasowej, co sugerowało, że zapis ten powstał po (...) maja 1950 r. i nie miał charakteru informacji o złożeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do spornego gruntu, ale informacji naniesionej dla potrzeb organu, że w stosunku do tegoż gruntu wydano odmowę przyznania prawa własności czasowej.

Podobnie w wyroku z 7 maja 2007 r. I SA/Wa 413/07 sąd szczegółowo przeanalizował, dlaczego w realiach owej sprawy rejestr wniosków nie mógł być dowodem na złożenie wniosku. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, zapis w rejestrze mający potwierdzać fakt złożenia wniosku "został dokonany poza tą liczbą porządkową, "wciśnięty" pomiędzy dwie kolejne pozycje".

W wyroku z 29 września 2005 r. I SA/Wa 1382/04 opisując stan faktyczny sąd wskazał, że Kolegium wystąpiło do Wojewody dysponującego rejestrem wniosków o sprawdzenie czy i w jakiej dacie został złożony wniosek dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia (...) października 2003 r. Wojewoda poinformował, że w rejestrze wniosków dekretowych istnieje zapis o złożeniu w trybie art. 7 ust. 1 dekretu (...) wniosku o przyznanie własności czasowej do gruntu przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny. Dopiero wobec takich ustaleń, a w szczególności wobec braku wniosku w aktach własnościowych oraz wobec niepotwierdzenia złożenia wniosku przez osoby uprawnione w ustalonym terminie przyjęto, iż w tejże sprawie nastąpiło zaniechanie osób uprawnionych. Sąd rozpoznający sprawę przypomina w tym miejscu, że niesporne w orzecznictwie sądowym jest, że wnioski dekretowe składane przez Okręgowe Urzędy Likwidacyjne nie były uznawane za wnioski złożone przez osoby uprawnione.

W niniejszej sprawie Komisja nie wyjaśniła z jakich przyczyn odstąpiła od stanowiska wyrażonego wcześniej w sprawie dotyczącej nieruchomości przy ul (...). Oczywiście, w owej sprawie z prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych wynikało, że fakt złożenia wniosków potwierdzony jest zapisami w rejestrze wniosków. Jak jednak wskazują przywołane wyżej uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych, dla uznania, że adnotacja zawarta w rejestrze wniosków nie potwierdza jego złożenia konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie przyczyn takiego stanowiska z powołaniem się na konkretne okoliczności faktyczne sprawy.

Istnienia takich okoliczności w niniejszej sprawie Komisja nie wykazała, Nie stwierdza ich również sąd rozpoznający sprawę. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych Prezydent mógł poczynić ustalenia co do złożenia wniosku dekretowego na podstawie rejestru wniosków. W konsekwencji brak jest podstaw do czynienia mu zarzutu naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji, brak było podstaw do uchylenia z tego powodu decyzji reprywatyzacyjnej. Skutkuje to uznaniem, że również w tym zakresie decyzja Komisji narusza art. 30 ust. 1 pkt 4a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4.3. Komisja uznała, że pomimo zawarcia umowy z (...) marca 2013 r. pomiędzy Beneficjentkami a Skarżącym w sprawie nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych z uwagi na pozostawanie przez Skarżącego w złej wierze.

Komisja upatrywała złej wiary Skarżącego w posiadaniu przez niego informacji, że wniosek nie znajduje się w aktach rejestrowych a zgodnie z pismem Urzędu Wojewódzkiego dane zawarte w rejestrze wniosków mają charakter jedynie pomocniczy. W konsekwencji Komisja uznała, że Skarżący powinien był wiedzieć, że decyzja reprywatyzacyjna jest nieprawidłowa.

Sąd powyższego stanowiska Komisji nie podziela.

Jak wynika z orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych w punkcie 4.2. niniejszego uzasadniania, w praktyce organów administracji jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych w tym w orzecznictwie poprzedzającym datę wydania decyzji reprywatyzacyjnej dopuszczano ustalenie na podstawie rejestru wniosków faktu złożenia wniosku dekretowego.

W takiej sytuacji brak jest podstaw do stawiania Skarżącemu zarzutu działania w złej wierze. Skarżący nie miał żadnych podstaw do przypuszczania, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonana przez organ administracji w decyzji z 2010 r., która to decyzja następnie stała się podstawą do zawarcia umowy notarialnej ustanawiającej prawa użytkowania wieczystego do gruntu, przekształcenia owego prawa w prawo własności i wpisu do księgi wieczystej, zostanie zakwestionowana przez organ powołany na mocy ustawy, która weszła w życie blisko 7 lat po wydaniu decyzji. Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby przyjęcie, że adresaci decyzji administracyjnych, jak również osoby dokonujące z nimi czynności prawnych i nabywające prawa w tym prawo własności do nieruchomości nigdy nie będą mogli być pewni, że decyzja administracyjna będąca następnie podstawą obrotu prawnego w zakresie nieruchomości nie zostanie zakwestionowana.

Z tego też powodu przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. dotyczące pojęcia złej wiary winny być wykładane ściśle tak by nie podważyć stabilności i pewności obrotu prawnego będącego następstwem decyzji administracyjnych. Odmienne działanie może doprowadzić do podważenia zaufania do Państwa i stanowionego przez nie prawa.

4.4. Komisja uchylając decyzję Prezydenta nakazała zbadanie, czy właściciel nieruchomości posiadał ją.

Jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie tutejszego sądu w sprawach ze skarg na decyzje Komisji, z istoty prawa własności wynika, że właściciel zawsze legitymuje się posiadaniem. Podkreślano również, że nie można posiadania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu (...) utożsamiać z efektywnym władaniem nieruchomością, wystarczająca jest sama potencjalna możliwość posiadania nieruchomości przez właściciela.

Wskazywano również, a sąd podgląd ten w pełni podziela i przyjmuje za własny, że wprowadzenie przesłanki posiadania w art. 7 dekretu (...) dotyczyło wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela. Dotyczyło to tzw. spadkobierców nieporządkowych czy osób uzyskujących zapis ogólny. Osoby te zobowiązane były do uzyskania orzeczenia sądu o wprowadzeniu w posiadanie, stosownie do art. 724 kodeksu Napoleona. Podobny pogląd wyrażony został w wyrokach I SA/WA 2146/18 i I SA/WA 2145/18 z 22 maja 2019 r. I SA/Wa 1712/18 i I SA/WA 1724/18 z 6 sierpnia 2019 r., I SA/Wa 1422/18 z 19 września 2019 r., I SA/WA 898/18 z 22 października 2019 r.

Sąd wskazuje dodatkowo, że jak wynika zarówno z akt administracyjnych zgromadzonych przez Komisję jak i z poczynionych przez nią ustaleń faktycznych, J. L. pomimo przebywania we (...) wystąpił o przywrócenie posiadania nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...). Posiadanie to zostało mu przywrócone postanowieniem Sądu Grodzkiego w (...) z (...) lutego 1948 r., zatwierdzonym postanowieniem z (...) maja 1948 r. Sądu Okręgowego w (...). Dodatkowo, jak wynika z akt sprawy zarząd nieruchomością co najmniej do 1963 r. sprawowany był w imieniu właściciela przez kolejnych zarządców.

4.5. Na koniec zauważyć należy, że mimo iż Miasto zaskarżyło tylko uzasadnienie decyzji Komisji, to uwzględnienie pozostałych skarg musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

4.6. Podsumowując sąd wskazuje, że w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Komisji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Decyzja Komisja narusza bowiem przepisy postępowania to jest przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to naruszenie uznane zostało przez sąd za mające istotny wpływ na wynik spraw. Naruszenie to polegało na wadliwej ocenie, że wniosek dekretowy do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) nie został złożony, podczas gdy w ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza jego złożenie.

Komisja naruszyła również art. 2 pkt 4 i z art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez błędną wykładnię W ocenie sądu, w sytuacji w której zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych jak i praktyka organów administracji pozwalała na dokonywanie ustaleń co do złożenia wniosku dekretowego na podstawie rejestru wniosków nie można przypisać złej wiary podmiotowi nabywającemu prawo użytkowania wieczystego powstałe na skutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej w której ustalenia co do złożenia wniosku poczynione zostały właśnie na podstawie rejestru wniosków.

Poczynienie powyższych ustaleń obligowało sąd do umorzenia postępowania administracyjnego przed Komisją na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Skoro okoliczności uznane za podstawę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej nie zaistniały, postępowanie przed Komisją się bezprzedmiotowe.

4.7. Komisja oponowała przeciwko rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Podkreślała, że przyjęte przez Przewodniczącą wydziału stanowisko jest wprost sprzeczne z zasadną jawności postępowań sądowych przewidzianą w Konstytucji (art. 45 ust. 1) w Konwencji o ochronie praw człowieka (art. 6) i w art. 90 p.p.s.a.

Odnosząc się do tego stanowiska sąd wykazuje, że w przypadku wojewódzkich sądów administracyjnych ustawodawca pozostawił przewodniczącym decyzję, czy w ich ocenie zachodzą podstawy do rozpoznania sprawy w trybie wskazanym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie sprawy w tym trybie przez sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest uzależnione od zgody stron.

Niniejsza skarga obejmuje trzy skargi, występuje w niej pięć osób fizycznych, Miasto reprezentowane przez fachowego pełnomocnika oraz Komisja i Stowarzyszenie. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że organ na rozprawie reprezentowany jest z reguły przez fachowego pełnomocnika oraz dwóch pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości. Oznaczało to zatem możliwość przebywania na sali sądowej, nawet kilkunastu osób przez okres kilku godzin, co w znaczny sposób zwiększyłoby ryzyko zakażenia.

Jedyną stroną postępowania, która kwestionowała skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej była Komisja. Kwestionowany przez ten organ przepis wprowadzony został ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wnioskodawcą tego projektu ustawy była Rada Ministrów. Kwestionowanie przez organ administracji zgodności z Konstytucją oraz Konwencją Praw Człowieka zapisów ustawy zaproponowanej przez rząd oznacza wewnętrzną sprzeczność działania organów władzy wykonawczej w państwie.

W konsekwencji, sad rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.