Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1806135

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 marca 2013 r.
I SA/Wa 2189/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.).

Sędziowie WSA: Elżbieta Lenart Iwona Maciejuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2012 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. H. opiekuna prawnego M. H., decyzją z dnia (...) września 2012 r., nr (...) w pkt 1 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) kwietnia 2012 r. orzekającą o ustaleniu od dnia 1 kwietnia 2012 r. miesięcznej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. (...) w wysokości (...) zł oraz w pkt 2 usunęło rygor natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Dyrektor (...) Centrum Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Starosty Powiatu (...), decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2001 r. skierował M. H. do Domu Pomocy Społecznej przy ul. (...) w W. na pobyt stały i ustalił decyzją miesięczną opłatę za pobyt w wysokości (...) zł ((...)).

Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. w zakresie odpłatności za pobyt. Organ ustalił odpłatność do wysokości (...) zł miesięcznie, na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966).

W dniu 26 marca 2012 r. zawiadomiono opiekuna prawnego M. H. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w ww. placówce. W zawiadomieniu wskazano przyczynę wszczęcia postępowania, tj. zmianę sytuacji dochodowej strony.

Podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód M. H. stanowi od (...) marca 2012 r. (...) w wysokości (...) zł.

Decyzją Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) kwietnia 2012 r. ustalono, że od dnia 1 kwietnia 2012 r. miesięczna odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. (...) wynosi (...) zł. W uzasadnieniu wskazano, ze kwota ta jest równa pełnemu miesięcznemu kosztowi utrzymania w domu pomocy społecznej, nie więcej jednak niż do 70% uzyskiwanego dochodu. Organ podniósł, że wymieniony Dom Pomocy Społecznej osiągnął wymagany przepisami standard i decyzją Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) września 2007 r. uzyskał zezwolenie na prowadzenie placówki na czas nieokreślony. Skoro dochód M. H. stanowi renta rodzinna w wysokości (...) zł, 70% tego dochodu to suma (...) zł, W związku z tym tyle wynosi odpłatność za pobyt w przedmiotowej placówce.

Od decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r. W. H., opiekun prawny strony złożył w terminie odwołanie. W odwołaniu powołał się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2011 r., nr (...) uchylającą decyzję Prezydenta W., w której stwierdzono wygaszenie decyzji nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. Odwołujący się uważa, że w takiej sytuacji decyzja ta obowiązuje i niedopuszczalne jest wydanie nowej w tym samym przedmiocie. Odwołujący się powołał się również na pismo Kolegium z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), w którym stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. Wskazał, że w postępowaniu nie udowodniono osiągnięcia wymaganych standardów przez DPS przy ul. (...). Wskazał naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., ponieważ nie wiadomo, dlaczego właśnie w tym momencie podwyższono opłatę. Jego zdaniem nie wzięto też pod uwagę szeregu okoliczności, takich jak fakt udziału ojca M. H. w budowie i tworzeniu tego domu, konieczność przeznaczania znacznych kwot na leczenie i rehabilitację podopiecznej. W. H. wniósł także o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, podkreślając, że opłata powinna nadal wynosić (...)% kryterium dochodowego, które nie uległo zmianie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) września 2012 r., nr (...) w pkt 1 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) kwietnia 2012 r. orzekającą o ustaleniu od dnia 1 kwietnia 2012 r. miesięcznej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. (...) w wysokości (...) zł oraz w pkt 2 usunęło rygor natychmiastowej wykonalności tej decyzji. W uzasadnieniu kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom obowiązującego prawa. Kolegium wskazało, że M. H. skierowana została do Domu Pomocy Społecznej w listopadzie 2001 r. oraz została zobowiązana do opłacania pobytu w tej placówce. Wysokość opłaty ustalono zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), który stanowił, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, z zastrzeżeniem ust. 2g i 2 h według następujących zasad. Miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby pełnoletniej posiadającej dochód ustala się w wysokości 200% kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1, opłata ta nie może być jednak wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej Natomiast ust. 3 tego unormowania stanowił, że opłata, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż do 70% dochodu osoby lub na osobę w rodzinie, po osiągnięciu przez dom pomocy społecznej standardu, zgodnie z art. 20 ust. 2. Zgodnie z tym przepisem domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, są obowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do 2006 r. Zatem, zgodnie z powyższymi regulacjami, opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wynosiła 200% kryterium dochodowego, ale jeżeli dochód uzyskiwany przez pensjonariusza był niższy od tej kwoty, to wówczas odpłatność nie mogła przekroczyć 70% ustalonego dochodu. Ustawodawca jednak zastrzegł, że zasady te obowiązują do czasu spełnienia przez placówkę wymaganych standardów. Po uzyskaniu stosownego zezwolenia obowiązywać miał tylko jeden sposób obliczania odpłatności, tzn. opłata miała wynosić 70% uzyskiwanego przez mieszkańca domu dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że art. 87 ust. 8. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi, że osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r. ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach. Sformułowanie: "na dotychczasowych zasadach" oznacza, że do określania wysokości opłaty za pobyt w DPS stosowane są zasady sformułowane w art. 35 ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu z dnia 1 stycznia 2004 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że według brzmienia art. 35 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej osobami zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej byli kolejno: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (ust. 2). M. H. nie ma małżonka, ani zstępnych, rodzice jej nie żyją, zatem do wnoszenia opłaty zobowiązana jest ona sama jako mieszkaniec domu. Opłata ta powinna wynosić tyle, ile wynosi rzeczywisty koszt pobytu pani H. w DPS, ale nie może być wyższa, niż 70% jej dochodu (ust. 3 pkt 1), przy czym opłata ta podnoszona jest do kwoty pełnego kosztu utrzymania po osiągnięciu przez dom pomocy społecznej określonego standardu. Opisany stan prawny obowiązywał do czasu wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593), czyli do 1 maja 2004 r. Wówczas utraciła moc ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r., zaś zgodnie z art. 149 ust. 1 nowej ustawy, z dniem wejścia w życie ustawy wygasały decyzje wydane na podstawie dawnej ustawy, z wyjątkiem decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzji o umieszczeniu w takiej placówce wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 3). Oznacza to, że z dniem 1 maja 2004 r. z mocy prawa wygasły decyzje, którymi ustalono odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej według zasad ustanowionych przepisami ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., zatem również decyzja z dnia 15 listopada 2001 r., którą ustalono skarżącej odpłatność w wysokości 70% dochodu.

Zdaniem Kolegium opłatę tę nieprawidłowo zmieniono decyzją z dnia (...) listopada 2006 r., ustalając odpłatność w wysokości (...) zł. Nieprawidłowość ta polegała na ustaleniu opłaty decyzją zmieniającą decyzję z 2001 r., choć w tym zakresie decyzja z 2001 r. już wygasła. Wobec wskazanej wadliwości i jednocześnie wobec odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej, po uzyskaniu informacji o zmianie wysokości dochodu podopiecznej, organ pierwszej instancji zasadnie wszczął postępowanie w trybie art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w stosunku do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. decyzje zmieniające decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje starosta właściwy ze względu na położenie domu. Zatem w obecnym stanie prawnym z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej skarżąca zobowiązana jest do wnoszenia opłaty w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania pensjonariusza, nie więcej jednak niż 70% uzyskiwanego dochodu. Koszt utrzymania jednego mieszkańca w domu pomocy społecznej przy ul. (...) w W. wynosi (...) zł. Wynika to z zarządzenia Nr (...) Prezydenta W. z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie W. w 2012 r. (Dz. Urz. Woj. (...) z 2012 r., poz. (...)). Dochód M. H. wynosi (...) zł. Odpłatność za pobyt we wskazanej placówce nie może przekroczyć 70% jej dochodu. W takiej też wysokości ustalono odpłatność zaskarżoną decyzją. Zatem ustalona opłata w kwocie (...) zł naliczona została zgodnie z prawem.

Odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, że tzw. "wymagany standard" Dom "(...)" osiągnął już w 2007 r., co potwierdził Wojewoda (...) stosowną decyzją i od tej pory corocznie wpisuje ten Dom do publikowanego do końca czerwca każdego roku rejestru. W Dzienniku Urzędowym Województwa (...) z 2011 r. Nr (...), poz. (...) ukazało się obwieszczenie Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2011 r. w sprawie ogłoszenia rejestru domów pomocy społecznej na terenie województwa mazowieckiego. Pod pozycją (...) wpisano DPS "(...)" przy ul. (...), działający na podstawie decyzji Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) września 2007 r. Obwieszczenie to obowiązywało w chwili wydawania kwestionowanej decyzji. Są to obowiązujące akty prawa miejscowego. W ocenie organu odwoławczego pozostałe okoliczności o charakterze osobistym i rodzinnym, choć subiektywnie ważne, nie mają w sprawie znaczenia bowiem przy określaniu opłat bierze się pod uwagę dochód pensjonariusza i wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania w danym domu. Organ stwierdził zatem, że zaskarżona decyzja oparta jest na właściwych podstawach prawnych i zawiera odpowiednie wyliczenia, wobec czego należało ją utrzymać w mocy.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie uzasadnił w żaden sposób nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest niezbędnym warunkiem zastosowania tego przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że rygor ten należało uchylić.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2012 r., nr (...) M. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu poprzez brak umorzenia postępowania w sprawie; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepodjęciu niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, gdzie organ administracji - poza zawarciem ogólnych stwierdzeń, że Dom "(...)" osiągnął już w 2007 r. wymagany standard, co potwierdził stosowną decyzją Wojewoda (...) i od tej pory corocznie wpisuje Dom do publikowanego rejestru - nie wykazał dostatecznie, czy Dom Pomocy Społecznej, którego mieszkanką jest M. H. w rzeczywistości spełnia na dzień wydania decyzji określone przepisami prawa standardy; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 8 k.p.a. polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz na naruszeniu przez organ zasady słusznego interesu stron; 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 155 ust. 3 w zw. z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie możliwe jest wydanie decyzji zmieniającej decyzję o odpłatności, w sytuacji gdy w świetle stanowiska organu decyzja Prezydenta Miasta W. nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. zmieniająca z dniem 1 października 2006 r. decyzję Prezydenta Miasta W. nr (...) z dnia (...) listopada 2001 r. ustalającą wysokość odpłatności M. H. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, wygasła z mocy prawa. W skardze M. H. wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych; 3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Kolegium stwierdziło, że zarzuty odnoszą się do zawikłanej sytuacji formalnej sprzed wydania zaskarżonej decyzji, która organ wyjaśnił w piśmie z dnia (...) marca 2012 r., nr (...) i w zaskarżonej decyzji. Nie negując wadliwości niektórych poprzednich rozstrzygnięć Kolegium wskazało, że należało doprowadzić do stanu zgodnego z prawem i ustalić odpłatność za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co realizuje decyzja Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) kwietnia 2012 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Wobec tego, że M. H. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej przy ul. (...) w W. przed dniem 1 stycznia 2004 r. znajdują do niej zastosowanie - jeżeli chodzi o ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej - zasady określone w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (zwanej dalej "ustawą"), w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2003 r. (art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego).

Z przepisu art. 35 ust. 1 wynika, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Jeżeli chodzi o osobę pełnoletnią i posiadającą dochód zasadą jest, że miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej takiej osoby ustala się w wysokości 200% kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1, jednak w wysokości nie wyższej, niż 70% dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy). Sytuacja zmienia się - jeżeli chodzi o zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej - wówczas, gdy dom pomocy społecznej, w którym przebywa dana osoba osiągnie obowiązujący standard świadczonych usług (art. 20 ust. 1, 2 i 4 ustawy - wojewoda wydaje wówczas decyzję administracyjną, tj. zezwolenie na prowadzenie dps). W takim przypadku, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy, opłata, o której mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy, zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż do 70% dochodu osoby. Wobec tego, że DPS przy ul. (...) jest prowadzony na zlecenie Miasta W. (załącznik Nr (...) do zarządzenia Nr (...) Prezydenta W. z dnia (...) marca 2012 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie W. w 2012 r. - Dz. Urz. Woj. (...) z 2012 r. poz. (..]) przepisy powyższe mają do niego zastosowanie (art. 35 ust. 4 ustawy).

Wobec tego, że dochód M. H. wynosi (...) zł (decyzja dyrektora (...) Biura Emerytalnego w W. z dnia (...) marca 2012 r., nr (...)), to Prezydent W. ustalił odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości (...) zł, co - zgodnie z przepisem art. 35 ust. 3 ustawy - stanowi nie więcej, niż 70% dochodu skarżącej. Z podstawy prawnej tej decyzji (art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej), jej uzasadnienia, akt sprawy i informacji zawartych w skardze wynika, że decyzja Prezydenta W. jest decyzją zmieniającą decyzję Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2006 r., nr (...) ustalającą odpłatność za pobyt skarżącej w DPS przy ul. (...).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Prezydent W. przy wydawaniu decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r., nr (...), w zakresie określonym w pkt 1 decyzji, działał w ramach obowiązujących w przypadku M. H. przepisów prawa. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) września 2012 r., nr (...) decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.

Rację ma natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że Prezydent W. wadliwie nadał decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ organ pierwszej instancji nie wykazał, dlaczego w niniejszej sprawie indywidualnej interes społeczny wymaga zastosowania art. 108 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że decyzja Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2006 r., nr (...) ustalająca odpłatność za pobyt skarżącej w DPS przy ul. (...) pozostaje w obrocie prawnym, skoro SKO w W. uchyliło decyzję Prezydenta W. stwierdzającą wygaśnięcie tej decyzji i umorzyło postępowanie zmierzające do wygaszenia tej decyzji (twierdzenia skarżącego zawarte w skardze, którym organ nie zaprzeczył). Błędne jest natomiast stanowisko skarżącego, co do tego, ze skoro decyzja Prezydenta W. z 2006 r. funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty nie jest dopuszczalna jej zmiana odrębną decyzją. Skarżący pomija to, że Prezydent W. jako organ pomocy społecznej ma kompetencje do zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, nawet gdy decyzja ta jest ostateczna. Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony. Skoro zatem organ pomocy społecznej uzyskał decyzję ustalającą dla skarżącej nową wysokość wojskowej renty rodzinnej, to miał podstawę do zmiany wcześniej obowiązującej decyzji z 2006 r. ustalającej opłatę za pobyt w dps, ponieważ zmieniła się sytuacja dochodowa strony. Co prawda w decyzji Prezydent W. nie przytoczył przepisu art. 106 ust. 5, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Istotne jest bowiem to, że organ, obiektywnie rzecz biorąc, miał podstawę prawną do zmiany decyzji z 2006 r. Wobec tego Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej, że w niniejszej sprawie Prezydent W. miał obowiązek zastosować przepis art. 105 k.p.a.

Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących treści pisma SKO w W. z dnia (...) marca 2012 r., które otrzymał jej opiekun prawny W. H. Sąd zwraca uwagę, że w piśmie tym Kolegium błędnie interpretuje przepis art. 149 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 149 jest przepisem przejściowym, a zatem reguluje sytuację prawną, jeżeli chodzi o skutki prawne decyzji wydanych przed wejściem w życie ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej (ustawa ta, jeżeli chodzi o przepis art. 149, weszła w życie 1 maja 2004 r.). Wobec tego art. 149 należy rozumieć w ten sposób, że wygasły z mocy samego prawa decyzje ustalające odpłatność za pobyt w dps wydane przed dniem 1 maja 2004 r. Przepis ten nie ma zastosowania do decyzji ustalających odpłatność za pobyt w dps wydanych pod dniu 1 maja 2004 r., nawet, gdy decyzje te są wydane na podstawie ustawy z 1990 r. o pomocy społecznej i gdy dotyczą pensjonariusza przebywającego w dps przed tą datą. W tej sytuacji w piśmie z dnia (...) marca 2012 r. SKO w W. błędnie wskazało, że art. 149 ma zastosowanie do decyzji Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2006 r., nr (...).

W skardze M. H. zarzuca, że DPS przy ul. (...) nie spełnia obowiązujących standardów, a organ orzekając o ustaleniu opłaty skarżącej za pobyt w wyższej wysokości nie wskazał powodów takiego stanu rzeczy. Uszło jednak uwadze skarżącej, że wydając w 2012 r. decyzję zmieniającą opłatę za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. (...) Prezydent W. nie mógł czynić ustaleń, czy Dom w którym przebywa skarżąca spełnia obowiązujące standardy świadczonych usług. To, czy określony dom spełnia wymagany przepisami standard świadczonych usług jest przedmiotem ustaleń w sprawie o udzielenie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej. W tego rodzaju sprawie wojewoda udziela wnioskodawcy zezwolenia na prowadzenie dsp (gdy spełnione są obowiązujące standardy) lub odmawia udzielenia takiego zezwolenia (gdy nie zostanie udowodnione, że określony dom spełnia obowiązujące standardy). W sprawie o ustalenie odpłatności za pobyt w dps Prezydent W. był zatem związany decyzją Wojewody (...) z dnia (...) września 2007 r., nr (...) zezwalającą na prowadzenie DPS przy ul. (...) (decyzja ta jest wskazana w obwieszczeniu Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2010 r. w sprawie rejestru domów pomocy społecznej województwa (...) - Dz. Urz. Woj. (...). z 2010 Nr (...), poz. (...)). Dopóki zezwolenie to pozostaje w obrocie prawnym, dopóty organ ustalający odpłatność za pobyt w dps musi przyjać, że placówka spełnia standardy usług świadczonych przez dps. Argumenty skarżącej dotyczące tego, że DPS przestał spełniać obowiązujące standardy mogłyby mieć znaczenie (czego w niniejszej sprawie Sąd nie może przesądzić), ale w sprawie o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie tego Domu (art. 57a ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej).

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów art. 7 i 8 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia to z jakich powodów organ wcześniej nie zmienił decyzji w przedmiocie odpłatności za pobyt skarżącej w DPS przy ul. (...). Z akt sprawy wynika, że Prezydent W. wydał swą decyzję w kwietniu 2012 r. zapewne z tego powodu, że w kwietniu 2012 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy (kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego nosi datę (...) kwietnia 2012 r.) i zapewne wówczas organ powziął wiadomość o wydaniu w stosunku do M. H. nowej decyzji o waloryzacji (...) (decyzja nosi datę (...) marca 2012 r.). Wobec uzyskanych danych odnośnie zmiany sytuacji dochodowej skarżącej organ wydał decyzję zmieniającą wysokość odpłatności za pobyt w dps. Działanie organu było zatem zgodne z prawem - wcześniej wspomnianym przepisem art. 106 ust. 5 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie można organowi zarzucić naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a.

Dla niniejszej sprawy nie miały żadnego znaczenia podnoszone w skardze okoliczności dotyczące działalności ojca skarżącej, jego wkładu w powstanie i działalność DPS przy ul. (...), to że ojciec skarżącej był założycielem i członkiem zarządu Fundacji "(...)", to że skarżącej przysługuje dożywotnia służebność mieszkania w tym Domu. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 35 ust. 3 ustawy ma charakter kategoryczny. Przepis ten obliguje organ do podwyższenia opłaty, jeżeli dps osiągnie wymagany standard. Prezydent W. nie mógł pominąć tego przepisu, który ustala górną granicę opłaty na poziomie 70% dochodów osoby przebywającej w dps. Sąd zwraca uwagę, że kwota odpłatności ustalona przez organ jest kwotą znacznie niższą, niż obecny średni koszt utrzymania mieszkańca DPS przy ul. (...). Zgodnie z załącznikiem Nr (...) zarządzenia Nr (...) Prezydenta W. z dnia (...) marca 2012 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie W. w 2012 r. ((...)) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca tego Domu wynosi (...) zł.

Sąd nie kwestionuje tego, że brat M. H. chce zapewnić skarżącej jak najlepsze warunki życia i opieki oraz że ponosi duże wydatki na jej leczenie i rehabilitację. Sąd zwraca jednak uwagę, że pewne uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji osobistej osoby przebywającej w dps mogą mieć znaczenie, ale w innej sprawie - w sprawie o częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty (art. 35 ust. 2a i 2d ustawy), ale aby zainicjować taką sprawę należy złożyć stosowny wniosek. Pewne możliwości zwolnienia z opłaty przewiduje też przepis art. 35 ust. 2g ustawy, dlatego też opiekun prawny skarżącej, jeżeli skarżąca przebywa poza dps nie dłużej niż 30 dni w roku kalendarzowym, ma możliwość uzyskania obniżenia tej opłaty.

Dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej wygasła decyzja nr (...) z dnia (...) listopada 2001 r. w zakresie ustalającym odpłatność za pobyt w dps i to, że decyzja Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2006 r., nr (...) zmieniająca tę decyzję przez lata nie była kwestionowana przez organy różnego szczebla. W niniejszej sprawie istotne jest to, że w dacie wydania przez Prezydenta W. decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r. decyzja z 2006 r. istniała w obrocie prawnym, a zatem mogła być zmieniona.

Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.