I SA/Wa 1723/18, Ustalanie wynagrodzenia z umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2683305

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2019 r. I SA/Wa 1723/18 Ustalanie wynagrodzenia z umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak.

Sędziowie WSA: Magdalena Durzyńska, Iwona Kosińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) maja 2018 r., nr (...), po rozpatrzeniu odwołania (...), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) uchylającą w całości decyzję z dnia (...) października 2016 r. nr (...) i przyznającą świadczenie wychowawcze na (...) w okresie od (...) maja 2016 r. do (...) września 2016 r. w kwocie (...) miesięcznie oraz odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego na (...) w okresie od (...) do (...) kwietnia 2016 r. oraz w okresie (...) października 2016 r. do (...) września 2017 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że (...) wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko syna (...). Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Prezydent (...) decyzją z dnia (...) października 2016 r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na syna (...)(...) do (...) kwietnia 2016 r. oraz przyznał wskazane świadczenie na okres od (...) maja 2016 r. do (...) września 2017 r. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2017 r. Prezydent (...) wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocną decyzją z dnia (...) października 2016 r. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (...). Wznowienie postępowania nastąpiło z powodu rozpoczęcia przez skarżącego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem (...) sierpnia 2016 r. Następnie Prezydent (...) decyzją z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) uchylił w całości decyzję z dnia (...) października 2016 r. i przyznał świadczenie wychowawcze na (...) w okresie od (...) maja 2016 r. do (...) września 2016 r. w kwocie (...) miesięcznie oraz odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na (...) w okresie od (...) do (...) kwietnia 2016 r. oraz w okresie (...) października 2016 r. do (...) września 2017 r.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, (...) wniósł odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że dochód uzyskany w 2014 r. z tytułu praw autorskich z firmą (...) jest w jego ocenie dochodem utraconym i nie powinien być wliczony do dochodu rodziny.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że warunki nabywania prawa do świadczeń wychowawczych określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2134, z późn. zm.). Organ przywołał treść art. 2 pkt 14 oraz art. 4 ust. 1 powołanej ustawy i wyjaśnił, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800,00 zł na osobę. Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r., prawo do świadczenia wychowawczego w tym okresie ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2014 r. Kwestią warunkującą przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Definicja ustawowa "dochodu", zawarta jest w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem ustawodawca wprowadził kryterium dochodowe, które uprawnia do przyznania świadczenia wychowawczego. Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ust. 1-3 powołanej ustawy). W ocenie organu II instancji materiał dowodowy w niniejszej sprawie wskazuje, że w skład rodziny (...) wchodzi małoletni syn (...), którego skarżący sam wychowuje. Z przeprowadzonej analizy załączonych dokumentów, w tym wypadku zaświadczenia o dochodach w systemie informatycznym, wynika że w roku kalendarzowym 2014 (...) uzyskał dochód opodatkowany w kwocie (...) z tytułu praw autorskich uzyskany w firmie (...). Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w świetle wskazanych w ustawie przesłanek dochód z tytułu praw autorskich nie podlega utracie. Do dochodu organ doliczył dochód w wysokości (...) z tytułu uzyskania stypendium szkolnego (oświadczenie z dnia (...) czerwca 2016 r.). W listopadzie 2015 r. (...) podjął zatrudnienie w firmie (...) na podstawie umowy zlecenia. W grudniu 2015 r. dochód wyniósł (...). Umowa zlecenia z firmą (...) została rozwiązana z dniem (...) maja 2016 r. Podstawę ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na (...) w okresie od (...) do (...) kwietnia 2016 r. stanowił dochód skarżącego osiągnięty w roku kalendarzowym 2014 w wysokości (...). Miesięczny dochód rodziny wynosi (...). Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu umowy zlecenia za pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. za grudzień 2015 r., w kwocie (...), dochód rodziny wynosił (...). Zatem przeciętny miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wyniósł (...) na osobę i przekraczał kwotę uprawniająca do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Z uwagi na utratę zatrudnienia w Firmie (...) przez skarżącego w okresie (...) maja 2016 r. do (...) września 2016 r. podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego stanowił dochód osiągnięty w roku kalendarzowym 2014. Zatem łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł (...), w przeliczeniu na osobę (...). Wobec powyższego przyznano stronie świadczenie wychowawcze na (...) w okresie od (...) maja 2016 r. do (...) września 2016 r. w kwocie (...) miesięcznie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu (...) sierpnia 2017 r. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczenia wychowawczego na okres 2016/2017, nieznane organowi. W wyniku wznowionego postępowania organ ustalił, że skarżący od dnia (...) sierpnia 2016 r. rozpoczął pozarolniczą działalność gospodarczą. Z oświadczenia z dnia (...) września 2017 r. wynika, że we wrześniu 2016 r. (...) uzyskał dochód (...) w kwocie (...). Weryfikując dochód rodziny, organ I instancji ustalił, że w okresie od października 2016 r. do września 2017 r. łączny miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy wyniósł (...). Na dochód składał się dochód z 2014 r. w wysokości (...) (miesięcznie (...)) oraz dochód (...) uzyskany za wrzesień 2016 r. w wysokości (...) (z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został uzyskany). Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego miesięczny dochód rodziny dochód wyniósł (...), co w przeliczeniu na osobę daje kwotę (...), i przekraczał kwotę uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800,00 zł). Z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że w 2014 r. źródłem utrzymania rodziny były dochody z umów o dzieło z tytułu praw autorskich zawartych z firmą (...). W ocenie organu II instancji analiza treści umów dołączonych do akt sprawy wykazała, że dotyczyły one przeniesienia praw autorskich, co wynika również z deklaracji podatkowej PIT-11, a także z treści umów przekazanych przez stronę w dniu (...) kwietnia 2018 r. Są to dochody o jakich mowa w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2018 r. Dz. poz. 200, z późn. zm.), które nie podlegają utracie.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ przepis art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zawiera zamknięty katalog powodów utraty dochodu, to brak jest podstaw prawnych do uznania dochodu z tytułu przeniesienia praw autorskich za dochód utracony w rozumieniu powołanego przepisu. Analogicznie, jeśli w art. 2 pkt 20 powołanej ustawy, dochód z tytułu praw autorskich nie został wymieniony, to brak jest podstaw do uznania tego dochodu za uzyskany. Zdaniem organu odwoławczego samo nazwanie umowy "umową o dzieło" nie przesądza jeszcze o jej rzeczywistym charakterze i charakterze stosunku prawnego pomiędzy stronami. Dodatkowo organ II instancji podkreślił, że umowa o dzieło wraz z przeniesieniem praw autorskich jest jedną z najczęściej spotykanych umów cywilnoprawnych w obrocie gospodarczym. Przedmiotem umowy o dzieło może być stworzenie utworu w rozumieniu prawa autorskiego i związane z tym przeniesienie praw autorskich na nabywcę lub udzielenie licencji na korzystanie z utworu. Zgadzając się na warunki tej umowy i podpisując ją, przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a potem przeniesienia praw autorskich na zlecającego. Z kolei zlecający zobowiązany jest do zapłaty na rzecz drugiej strony. W zależności od tego, jakie będą konkretne postanowienia umowy, umowa wywrze różne skutki prawne, m.in. także podatkowe. Organ wskazał, że przeniesienie praw autorskich odnosi się do odpłatnego zbycia praw majątkowych a nie świadczenia pracy. Za przychody z praw majątkowych uważa się bowiem w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, w tym przypadku ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W tej sytuacji organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji, że w okresie od (...) do (...) kwietnia 2016 r. oraz w okresie od (...) października 2016 r. do (...) września 2017 r. w rodzinie skarżącego zostało przekroczone kryterium dochodowe (800,00 zł) na osobę, od którego uzależnione jest przyznanie świadczenia wychowawczego. Wobec wskazanych powyżej rozważań organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec niestwierdzenia w działaniu organu I instancji uchybień bądź naruszeń przepisów normujących zasady przyznawania świadczeń wychowawczych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył (...). W uzasadnieniu skargi stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia (...) grudnia 2017 r. uchylająca w całości decyzję z dnia (...) października 2016 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Wyjaśnił, że współpracę z firmą (...) zakończył pod koniec 2014 lub na początku 2015 r. Do listopada 2015 r. pozostawał bez zatrudnienia. Dopiero w grudniu 2015 r. uzyskał dochód z tytułu współpracy z firmą (...) i tam był zatrudniony do pierwszych dni maja 2015 r. Następnie w sierpniu 2016 r. otworzył działalność gospodarczą i we wrześniu uzyskał dochód w kwocie (...). Nie wiedział, że musi poinformować o tym, że otworzył działalność gospodarczą.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zdaniem skarżącego, jeżeli Prezydent (...) uznał, że w związku z podjęciem przez skarżącego działalności gospodarczej w sierpniu 2016 r. dochód z tej działalności jest dochodem uzyskanym w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy, to jednocześnie organ powinien ustalić, że nastąpiła utrata dochodu z tytułu współpracy z firmą (...), ponieważ jego współpraca z firmą (...) zakończyła się pod koniec 2014 r. lub na początku 2015 r., a zatem jedynym dochodem, jaki mógł być wzięty pod uwagę za okres od października 2016 do września 2017 r. był dochód z tytułu działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że nigdy nie miał w tym czasie dochodu w wysokości (...). Nie miał już w tym czasie żadnego dochodu z firmy (...), dlatego nieuzasadnione i nieznajdujące żadnej podstawy prawnej jest sumowanie jego dochodów uzyskanych w 2014 r. w (...) oraz dochodów z działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżącego zastosowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze interpretacja ustawowej definicji z art. 2 ust. pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci jest w całości błędna i nawet mogłaby być uznana za nadużycie prawa. Wyżej wymieniona ustawa zawiera definicję "zatrudnienia i innej pracy zarobkowej", w której wymieniona jest umowa o dzieło. Na podstawie takiej właśnie umowy (umowy o dzieło) wykonywał pracę zarobkową w firmie (...). W ocenie skarżącego nie jest prawidłowe stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że "przeniesienie praw autorskich odnosi do odpłatnego zbycia praw majątkowych, a nie świadczenia pracy". Wyjaśnił, że była świadczona przez niego praca na podstawie umowy o dzieło wraz z przeniesieniem praw autorskich (przedmiotem tych umów była realizacja dźwięku na koncertach), lecz ustawowa definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wymieniając umowę o dzieło nie ogranicza ani nie wyłącza z tego kręgu umów o dzieło połączonych z przeniesieniem praw autorskich. Taka interpretacja i zastosowanie powołanych przepisów prowadzi zdaniem skarżącego do oczywistego pokrzywdzenia osób, które miały być beneficjentem świadczenia 500+, ponieważ do dochodu będącego podstawą ustalenia prawa do tego świadczenia wlicza się dochód z tytułu umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, natomiast nie uznaje się tego dochodu za dochód utracony, co prowadzi do absurdalnych i krzywdzących rozstrzygnięć. Jeżeli organ najpierw uznał, że dany dochód był podstawą ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, to nie może teraz twierdzić, że nie miała miejsca utrata dochodu w momencie, gdy skarżący zaprzestał współpracy z (...), ponieważ taki dochód nie mieści się w definicji dochodu utraconego.

Ponadto skarżący uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta (...) oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażąco narusza nie tylko przepisy i cel ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta (...).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) października 2016 r. wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna (...) jako pierwsze dziecko w rodzinie. Wznowienie postępowania nastąpiło z powodu rozpoczęcia przez skarżącego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z dniem (...) sierpnia 2016 r., co miało wpływ na sytuację dochodową jego rodziny. Organ ustalił, że dochód na członka rodziny skarżącego po uwzględnieniu dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej przekracza tzw. kryterium dochodowe, które wynosi 800 zł na osobę w rodzinie. W tej sytuacji organ odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego od 1 października 2016 r. Stanowisko to podtrzymał organ II instancji.

W rozpatrywanej sprawie sporna jest kwestia niezakwalifikowania przez organy orzekające dochodów osiągniętych przez skarżącego w 2014 r. z tytułu umów o dzieło z przeniesieniem praw autorskich jako dochodu utraconego.

W tej sytuacji przypomnieć należy, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2134, z późn. zm.) dochodem w rozumieniu tej ustawy jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja ta odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2220, z późn. zm.) Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast przez dochód członka rodziny, stosownie do art. 2 pkt 2, rozumie się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 powołanej ustawy. Przy tym pierwszy okres, na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r., i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w związku z art. 58 powołanej ustawy). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 ustawy). Z powołanych przepisów wynika, że dochodem w roku bazowym 2014 są wszelkie przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Definicję dochodu utraconego zawiera art. 2 pkt 19 lit. c ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie zaś z treścią pkt 21 tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Przy tym uwzględnienie dochodu utraconego lub uzyskanego oraz sposób ich obliczania muszą zostać ustalone w sposób przewidziany w ustawie.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przepis art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawiera natomiast zamknięty katalog przypadków, które ustawodawca uznał za utratę dochodu. Wśród wymienionych przesłanek ustawodawca nie wymienił - jako powodu utraty dochodu - umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Przepis ten zawiera wprawdzie poprzez art. 2 pkt 21 umowę o dzieło jako dochód utracony, jednakże dochodu uzyskanego przez skarżącego z umów o dzieło z przeniesieniem praw autorskich w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać za dochód uzyskany z umowy o dzieło. Przeczy temu przede wszystkim treść umów, z których nie wynika, aby wynagrodzenie, jakie zostało w nich ustalone, zostało ustalone jedynie za wykonanie dzieła.

Umowa o dzieło regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią art. 627 przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Umowa o przeniesienie praw autorskich regulowana jest przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1191, z późn. zm.). Artykuł 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy.

Umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich ma charakter obu tych umów, a zatem jest umową mieszaną.

W przypadku takiej umowy ustalenie, jaka część przewidzianego w niej wynagrodzenia stanowi zapłatę za wykonanie dzieła, a jaka za przeniesienie związanych z nim majątkowych praw autorskich może zostać dokonane przez strony w umowie. Jeśli takiego ustalenia w umowie nie dokonano, organy orzekające o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie mają samodzielnej kompetencji do rozstrzygnięcia tej kwestii. Jednakże w zebranym w sprawie materiale dowodowym znajduje się kopia informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 sporządzona przez zamawiającego (stronę umów o dzieło z przeniesieniem praw autorskich) na druku PIT-11. Uzyskany z tytułu tych umów przychód został w całości uwzględniony w polach 53-57 informacji, które dotyczą przychodów z praw autorskich, a nie w polach 45-48, które dotyczą przychodów z działalności wykonywanej osobiście, w tym umów o dzieło. Zamawiający jako strona umowy uznał zatem, że całość wynagrodzenia ma charakter wynagrodzenia z tytułu praw autorskich. Skarżący składając zeznanie podatkowe, również tak zakwalifikował te przychody, co wynika wprost z ustalonych przez organ kwot opodatkowanego dochodu skarżącego za rok 2014. Organ miał zatem podstawy, aby przyjąć, że całość opodatkowanych dochodów skarżącego powinna być zakwalifikowana jako dochód uzyskany z praw autorskich i innych praw, o których mowa w art. 18 ustawy, a nie z umów o dzieło, skoro taka była wola stron umowy.

Należy w tym miejscu wskazać, że wspomniany wyżej mieszany charakter umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich ma istotne znaczenia na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem do przychodów z umowy o dzieło i przychodów z tytułu praw autorskich stosuje się różne ryczałtowe koszty uzyskanie przychodu, a co za tym idzie, są one efektywnie inaczej opodatkowane. Z tego powodu dokonana przez strony umowy interpretacja charakteru wynikających z niej przychodów na gruncie prawa podatkowego nie może być uważana za nieistotną, niewiążącą lub przypadkową, skoro zależy od niej wysokość zobowiązania podatkowego. Skoro interpretacja tak została dokonana i w związku z nią przychody skarżącego zostały opodatkowane korzystniej, niż gdyby wskazał on, że przychody uzyskał z umowy o dzieło, to nie ma podstaw do przyjęcia, że na potrzeby ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynikający z tych przychodów dochód mógłby być zakwalifikowany inaczej. Pokreślić przy tym należy, że ustalona przez organy kwota dochodu skarżącego za rok 2014 uwzględnia koszty uzyskania przychodu właściwe dla przychodów z praw autorskich, a nie z umów o dzieło. Nie ma również podstaw, aby uważać, że kwalifikacja uzyskanego dochodu dokonana na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma znaczenia dla jego kwalifikacji na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, skoro ta ustawa, co prawda pośrednio poprzez odwołanie do ustawy o świadczeniach rodzinnych, odwołuje się do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych właśnie w kwestii określenia, jakie dochody zalicza się do dochodów rodziny i o jakie wynikające z tej właśnie ustawy wielkości (koszty uzyskania przychodu, podatek należny) przychód ulega zmniejszeniu na potrzeby określenia dochodu rodziny.

Ustawowa konstrukcja przyjęta w definicji "utraty dochodu", czyli art. 2 pkt 19 w związku z art. 2 pkt 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (katalog zamknięty) wyklucza zakwalifikowanie do tego pojęcia innych niż wymienione w nim przypadków zmniejszenia dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku. Katalog ten zawiera dochody z umów o dzieło, jako rodzaju zatrudnienia, a nie zawiera dochodów z praw majątkowych, w tym praw autorskich.

Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1225/17 dotyczącym umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 262/17 dotyczącym umowy przeniesienia praw autorskich.

W tej sytuacji Sąd orzekający uznał, że organy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa określiły wysokość dochodów rodziny skarżącego, od którego uzależnione jest przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.