Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2602230

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 stycznia 2017 r.
I SA/Wa 1695/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.).

Sędziowie WSA: Jolanta Dargas Marta Kołtun-Kulik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta (...) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14

1.

wymierza Prezydentowi (...) grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych;

2.

stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3.

oddala skargę w pozostałym zakresie;

4.

zasądza od Prezydenta (...) na rzecz H. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta (...) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14.

W uzasadnieniu wskazała, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w (...) przy dawnej ul. (...) (obecnie (...)), oznaczonej hip. "(...)" (...).

Równocześnie skarżąca wyjaśniła, że niniejsza skarga jest już kolejną skargą w sprawie niewykonania powołanego wyżej wyroku. W poprzednio zapadłym wyroku z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 772/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył grzywnę za niewykonanie powołanego orzeczenia, a mimo to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14 nie został przez organ wykonany. Jednocześnie skarżąca podniosła, że pozostało bezskuteczne jej pismo z dnia (...) lipca 2016 r., wzywające organ do wykonania tego wyroku.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie jej od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy nałożonej na organ grzywny oraz zasądzenie od Prezydenta (...) na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent (...) wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w toku postępowania podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie pismem z dnia (...) listopada 2016 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymanie terminu wyznaczonego przez Sąd oraz o przewidywanym terminie zakończenia sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14 uwzględnił skargę skarżącej na bezczynność Prezydenta (...) i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość (...) w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 20 października 2014 r. Wobec nierozpoznania powołanego wniosku odszkodowawczego w terminie wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 16 maja 2014 r. skarżąca wystąpiła do Sądu ze skargą na niewykonanie tego wyroku. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 772/15, wymierzył Prezydentowi (...) grzywnę w wysokości (...) zł za niewykonanie wyroku z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14. Od wydania wyroku z dnia 23 października 2015 r. organ nadal przez ponad 9 miesięcy nie załatwił sprawy w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, co skutkowało wystąpieniem przez skarżącą z kolejną skargą z dnia 28 lipca 2016 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 16 maja 2014 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.

Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, z późn. zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent (...) nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14, co czyni zasadną przedmiotową skargę.

W przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent (...) został już raz ukarany grzywną w wysokości (...) zł, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14, Sąd uznał, że obecnie grzywna w wysokości (...) zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta (...) za niewykonanie wyroku Sądu, jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 5/14 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania, szczególnie w sytuacji, gdy organ pismem z dnia (...) grudnia 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżącej, że do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest jedynie wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, a decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia (...) kwietnia 2015 r. Przy czym od tego dnia organ nie podjął praktycznie żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo ukarania organu przez Sąd grzywną, wezwań skarżącej do wykonania wyroku oraz złożenia do Sądu przedmiotowej skargi z dnia 28 lipca 2016 r. Przy czym z akt sprawy wynika, że organ zgromadził potrzebny materiał dowodowy, a także został wykonany operat szacunkowy z dnia (...) października 2016 r. określający wartość przedmiotowej nieruchomości i mimo tego organ nie wydał stosownej decyzji administracyjnej.

Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji, w postaci zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której stanowi art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym i powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Tymczasem do dnia rozprawy w niniejszej sprawie, tj. do dnia 24 stycznia 2017 r. powołany wyrok z dnia 16 maja 2014 r. nadal nie został wykonany.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, z późn. zm.) orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 tej ustawy Sąd orzekł jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.