I SA/Wa 1640/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2431172

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. I SA/Wa 1640/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas.

Sędziowie WSA: Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Ś. na niewykonanie przez Prezydenta (...) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1288/16

1.

wymierza Prezydentowi (...) grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych;

2.

stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3.

oddala skargę w pozostałym zakresie;

4.

zasądza od Prezydenta (...) na rzecz J. Ś. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1288/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta (...) do rozpoznania wniosku z dnia (...) września 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy (...) ozn. hip (...) w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 8 marca 2017 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 1 grudnia 2016 r. wpłynęły do organu.

Pismem z dnia 30 czerwca 2017 r. skarżący wezwał Prezydenta (...) do wykonania ww. wyroku Sądu.

Pismem z 30 sierpnia 2017 r. (data wpływu do Sądu 5 października 2017 r.) J. Ś. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wniósł on o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent (...) wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność zgromadzenia dokumentów niezbędnych do ustalenia stron niniejszego postępowania oraz konieczność zbadania indemnizacji. Organ zaznaczył, że skarżący pismem z 26 września 2017 r. został poinformowany, iż ze względu na powyższe nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 1288/16.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. zwana dalej "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.

Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1288/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta (...) do rozpoznania wniosku z dnia (...) września 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy (...) ozn. hip (...) w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 8 marca 2017 r., zatem wyznaczony przez Sąd trzymiesięczny termin minął w dniu 8 czerwca 2017 r. Ponadto, pismem z 30 sierpnia 2017 r. skarżący wezwał organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.

Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta (...) wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku (6 miesięcy), skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres przekroczenia wyznaczonego terminu przez Sąd do załatwienia sprawy (6 miesięcy), który nie jest okresem znacznym. Sądowi z urzędu znana jest także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta (...) o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta (...) związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy nakładaniu z tego tytułu sankcji przewidzianych ustawą.

Sąd nie dostrzega jednakże obecnie potrzeby wymierzenia organowi sankcji dodatkowej w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Jest ona zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonania wyroków sądów administracyjnych. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się niewykonania wyroku Sądu. Powinien być on zatem stosowany w przypadkach gdy brak jest okoliczności, które ten stan zwłoki mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. W związku z tym formułowane w tym zakresie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.