Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2030522

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 19 listopada 2015 r.
I SA/Wa 1223/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis.

Sędziowie WSA: Emilia Lewandowska (spr.), Bożena Marciniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Województwa (...) na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia (...) maja 2015 r. nr (...), utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) września 2014 r. nr (...) odmawiającą potwierdzenia nabycia przez Województwo (...) z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., nieodpłatnie własności nieruchomości leśnej Skarbu Państwa, stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) o pow. (...) ha, położoną w jednostce ewidencyjnej (...), obręb (...).

Z ustaleń organu wynika, że Województwo (...) z dniem 1 stycznia 1999 r. przejęło uprawnienia organu, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pod nazwą S. w O., obecnie M. Przejęcie tych uprawnień przez Województwo (...) zostało potwierdzone decyzją Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2001 r. nr (...). W myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo C., co zostało uwidocznione w księdze wieczystej prowadzonej w Sądzie Rejonowym w O. nr (...). Ustawodawca nie definiuje w przedmiotowej ustawie pojęcia "władanie" zawartego w art. 60, a więc definicję tę należy oprzeć na istniejącym porządku prawnym oraz powstałej linii orzecznictwa. To zaś prowadzi do wniosku, że pojęcia "władania" występującego w art. 60 nie można oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktyczne dysponowanie mieniem bez żadnego formalnego tytułu prawnego nie może więc być podstawą do zastosowania art. 60 albowiem nie mieści się w pojęciu władania. Organ powołał pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z (...) grudnia 2002 r. sygn. akt. (...) oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Treść znajdujących się w aktach dokumentów nie potwierdza by W. w O. legitymował się tytułem władania w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zatem decyzja Wojewody (...) o odmowie skomunalizowania przedmiotowego mienia na rzecz Województwa (...) jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia.

W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa Województwo (...) zarzuciło:

I Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 60 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na mylnym przyjęciu, że pojęcie "władania" wymienione w powyższym przepisie odnosi się wyłącznie do władania na podstawie określonego tytułu prawnego i w konsekwencji powyższego przyjęcie przez organ II instancji za prawidłowe ustalenia organu I instancji, ze brak formalnego władania nieruchomością stanowiącą działkę ewidencyjną nr (...), obręb (...), w O. przez S. w O. nie może być podstawą do zastosowania art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) września 2014 r.:

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1)

naruszenie zasad ogólnych postępowania dowodowego wyrażonych w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez nie ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie rozpatrzenie w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji dokonał błędnych ustaleń, przyjmując, że faktyczne władanie nieruchomością zajętą pod działalność statutową S. w O., przejętego z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo (...), bez tytułu prawnego, nie może być podstawą do zastosowania art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną;

2)

naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ przepisów mających wpływ na wynik sprawy, jak wyżej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Podstawę materialnoprawną wydanej w przedmiotowej sprawie decyzji stanowi przepis art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia. 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w tym trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z: 13 października 1998 r. ani w powołanym przepisie art. 60, ani w żadnym innym przepisie, zamieszczonym w rozdziale 4 zatytułowanym "Nabycie mienia" nie zawiera definicji pojęcia "władanie" użytego w art. 60 ust. 2, a także w innych przepisach tego rozdziału. To powodowało rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej załatwiających sprawy tego rodzaju jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od jednego z wyroków NSA w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z (...) grudnia 2002 r. sygn. akt (...) dokonał wykładni pojęcia "władanie", o jakim mowa w art. 68 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Władanie jest - jak wyżej zaznaczono - podstawową przesłanką zawartą również i w innych przepisach rozdziału 4 ww. ustawy zatytułowanego "Nabycie mienia" warunkującą nabycie przez jednostki samorządu terytorialnego określonego w tych przepisach mienia. Odnosi się to zatem także do przepisu art. 60 ust. 1 cytowanej ustawy stanowiącego materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art. 68 ust. 1 - a także 60 ust. 1- ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktyczne władanie" jakim posługuje się Kodeks cywilny i może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222 k.c., art. 336 k.c., art. 338 k.c., art. 394 k.c.). Nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć zatem tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Nie było natomiast intencją ustawodawcy regulującego kwestie nabycia mienia przez jednostki samorządu terytorialnego swoiste "uwłaszczenie" najemców lub dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości dotychczasowemu jej najemcy lub dzierżawcy, posiadającemu tylko obligatcyjne prawo do faktycznego władania nieruchomością. Według stanowiska Sądu Najwyższego posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu nie stanowi "władania" w rozumieniu art. 68 ust. 1 czy art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające - i tym samym nie może być przesłanką nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności tej nieruchomości w trybie powołanych przepisów.

Stanowisko powyższe utrwalone zostało w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Wynika z niego wprost, że faktyczne władanie mieniem Skarbu Państwa nie prowadzi do nabycia własności tego mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Skoro według stanowiska Sądu Najwyższego nawet posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa nie stanowi "władania" w rozumieniu art. 60 ust. 1 to tym bardziej za "władanie" tym mieniem nie może być uznane posiadanie mienia bez żadnego tytułu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że objęta decyzją nieruchomość w dniu 1 stycznia 1999 r. znajdowała się w posiadaniu S. w O. bez tytułu prawnego a była w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo C. To zaś oznacza, że nie została spełniona przesłanka z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jaką jest władanie mieniem Skarbu Państwa przez państwową jednostkę organizacyjną i nie było podstaw do wydania przez Wojewodę (...) decyzji stwierdzającej nabycie przez Województwo (...) własności przedmiotowej nieruchomości.

Wydanie decyzji zgodnych z prawem czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi. W szczególności, w świetle poczynionych rozważań, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. poprzez jego błędną wykładnię, gdyż organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni tego przepisu. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, że faktyczne władanie mieniem wypełnia przesłankę "władania" o jakiej stanowi art. 60 ust. 1 powołanej ustawy. Skarżący również powołuje się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia (...) grudnia 2002 r. sygn. akt (...) ale dokonuje jego błędnej interpretacji.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.