Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1996124

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 22 grudnia 2015 r.
I SA/Sz 972/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj.

Sędziowie WSA: Marzena Kowalewska, Elżbieta Woźniak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w (...) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) z dnia 22 maja 2015 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr: (...).

Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w, występujący w przedmiotowej sprawie w roli organu egzekucyjnego i wierzyciela, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku (...) na podstawie tytułu wykonawczego nr: (...) z dnia 29 grudnia 2014 r. Tytułem tym objęto zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008 r. Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w (...). Przedmiotowe zajecie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone stronie w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 9 lutego 2015 r.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik poinformował, że nie zgadza się z wystawionym tytułem wykonawczym i wszczętym na jego podstawie postepowaniem egzekucyjnym. Wskazał, że zobowiązanie za listopad i grudzień 2008 r. objęte tytułem wykonawczym wygasło wskutek zapłaty w lutym 2009 r. Ponadto w ocenie pełnomocnika powołany tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.), dalej zwanej: "u.p.e.a.", z uwagi na brak wskazania podstawy prawnej w zakresie braku obowiązku doręczania upomnienia. W oparciu o przedstawioną argumentację pełnomocnik wniósł o odstąpienie od prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie wszystkich dokonanych czynności.

W związku z tym, iż przedmiotowe pismo zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia zarzutu, a powołane w jego treści okoliczności odpowiadały wymienionym w art. 59 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpoznał je, jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. Nr (...) organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr: (...) z dnia 29 grudnia 2014 r.

Nie zgadzając się z powyższym zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, powielając argumentację zawartą we wniosku z dnia 14 kwietnia 2015 r. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów:

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania w sytuacji, gdy zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty oraz

- art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji pomimo niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, a w szczególności wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.

W trakcie postępowania zażaleniowego postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku strony zostało zakończone. Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcie z dnia 8 stycznia 2015 r.

Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 22 maja 2015 r. Nr (...) w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr: (...), nie stwierdzając wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że do czasu wydania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w z dnia 2 stycznia 2014 r. nr (...) w obrocie prawnym obowiązywały złożone przez stronę deklaracje VAT-7 za okres od kwietnia do grudnia 2008 r.

W wyniku wydania decyzji deklaracje zostały anulowane i na chwilę obecną w obrocie prawnym pozostają ostateczne decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Decyzja Izby Skarbowej w. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. wskazując, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi ostateczna decyzja organu egzekucyjnego z dnia 8 grudnia 2014 r. Tym samym zdaniem organu w przedmiotowych okolicznościach faktycznych i prawnych trudno uznać, iż brak wskazania konkretnego przepisu prawa w tytule wykonawczym, stanowić może o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na jego podstawie.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 3 lipca 2015 r. Nr (...), (...), wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (w odniesieniu do obowiązku podatkowego za listopad 2008 r.) art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (w odniesieniu do obowiązku podatkowego za grudzień 2008 r.), poprzez ich niezastosowanie.

Uzasadniając skargę, reprezentujący skarżącego pełnomocnik przedstawił okoliczności, z których w jego ocenie wynika, że egzekwowane należności na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) zostały przez stronę uregulowane w całości lub części. Kwota podatku wynikająca z faktury nr (...) wystawionej na stronę w grudniu 2008 r. została rozliczona w deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r. i została zapłacona w lutym 2009 r. Zdaniem pełnomocnik, skoro jednak kwota wynikająca z deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r. nie była podatkiem do zapłaty stosownie do art. 21 § 2 O.p., to powinna stanowić nadpłatę i na tej podstawie zostać zaliczona na poczet zaległości podatkowych za listopad i grudzień 2008 r. W związku z powyższym doszło by do wygaśnięcia zobowiązania w całości za listopad 2008 r. i częściowo za grudzień 2008 r.

Ponadto pełnomocnik zawarł w treści uzasadnienia polemikę ze stanowiskiem organu w zakresie uprawnień organu egzekucyjnego do badania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego przedstawionego do egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a.", zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.),

a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej według powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą, która nakazywałaby wyeliminować ją z obrotu prawnego.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez podatnika oraz organy istnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy najpierw za miesiące listopad w całości oraz grudzień w części podatnik dokonał wpłaty podatku VAT tytułem złożonej deklaracji, a następnie organ wydał decyzję obejmującą także ten okres, w której uznano, że konkretne faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń i określono w miejsce podatku należnego kwoty do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

Odnosząc się do przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał na art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt 1), a także jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośredniego przepisu prawa.

Podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie był tytuł wykonawczy nr (...) z dnia 29 grudnia 2014 r., którym objęto zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług wnikające z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 8 grudnia 2014 r. Tylko wykonanie obowiązku wynikającego z tej decyzji mogłoby stanowić postawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 59 § 1 pkt 1 u.p.t.u.a. Nie ulega jednak wątpliwości, że na chwilę wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji obowiązek ten - wynikający z decyzji - nie został wykonany zatem nie mogło być podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przesłankę z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Wykazanie natomiast zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania wskazanej w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymaga wykazania określenia egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią decyzji organu administracyjnego, czyli niezgodnie z treścią decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 8 grudnia 2014 r. Innymi słowy wykazanie istnienia tej przesłanki wymaga wykazania różnicy pomiędzy treścią konkretnej decyzji a treścią wystawionego na postawie tej decyzji tytułu wykonawczego. W rozpoznawanej sprawie jednak skarżący nie wskazuje na czym ta niezgodność miałaby polegać.

Odmienną od powyższych zagadnień jest natomiast kwestia zapłaty podatku dokonanej przez skarżącego w lutym 2009 r. na podstawie złożonej przez niego deklaracji VAT w styczniu 2009 obejmującej zdarzenia z grudnia 2008 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stosownie do obowiązującej w podatku od towarów i usług zasady samoobliczenia, skarżący dokonał zapłaty podatku na podstawie złożonej przez siebie deklaracji. Złożona przez podatnika deklaracja nie stanowiła jednak podstawy do wystawienia tytułu egzekucyjnego. Rację ma skarżący wskazując, że po dokonaniu przez niego w lutym 2009 r. wpłaty podatku za miesiąc grudzień 2008 i po uznaniu przez organ w decyzji, że kwota z zakwestionowanej faktury jest kwotą do zapłaty na postawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., doszło do sytuacji, w której na skutek dokonania przez stronę nienależnej wpłaty tytułem złożonej deklaracji za styczeń 2009 r. powstała nadpłata. Nadpłata ta jednak jak słusznie zauważył organ nie mogła zostać z urzędu zaliczona na poczet istniejących zaległości, gdyż strona w wyznaczonym czasie nie złożyła korekty deklaracji za styczeń 2009 r. Jednocześnie organ podatkowy ani organ kontroli skarbowej nie prowadziły postępowań za ten okres, które zostałyby zakończone decyzją określająca zobowiązanie podatkowe za ten okres. W związku z tym, że w obiegu pozostawała zarówno deklaracja za styczeń 2009 r. oraz ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe nie można uznać, że w sprawie nastąpiło wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...).

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.