Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1606145

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 20 kwietnia 2011 r.
I SA/Sz 931/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska.

Sędziowie WSA: Kazimierz Maczewski (spr.), Alicja Polańska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług

1.

oddala skargę

2.

przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. A.K. kwotę (...) powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) r., nr (...), wydaną po rozpatrzeniu odwołania W W, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) r. nr (...), określającą wyżej wymienionej kwoty podatków należnych z tytułu importu samochodu osobowego, tj. kwotę podatku akcyzowego w wysokości (...) zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości (...) zł.

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej wynika, że w dniu 28 listopada 2005 r., działający z upoważnienia Wy W, jej syn T W, zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, używany samochód osobowy marki (...)(...) o nr nadwozia (...), rok produkcji 1999, wyposażony w silnik o zapłonie iskrowym o pojemności 1.781 cm3. W zgłoszeniu celnym wartość celna pojazdu została zadeklarowana w wysokości (...) zł, w oparciu o cenę transakcyjną wynikającą z rachunku (...) z (...) r. w wysokości 300 CHF i zadeklarowane koszty transportu poniesione do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty w wysokości 20 CHF. Towar, po objęciu procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, został zwolniony w dniu 28 listopada 2005 r.

W trakcie kontroli postimportowej, organ celny, w oparciu o przedłożone dokumenty sprzedaży oraz informacje o cenach rynkowych pojazdów tego typu (w styczniu 2007 r. była to wartość 20.000 CHF), zawartych na szwajcarskich stronach internetowych, stwierdził, iż zachodzi rażąca rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, a wartością rynkową takich pojazdów, wynosząca 6800%. Na tej podstawie organ powziął wątpliwość, czy kwota wynikająca z rachunku o nr 53126 jest ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony samochód.

W celu weryfikacji złożonego zgłoszenia celnego oraz załączonych do nich dokumentów sprzedaży zwrócono się także do szwajcarskich władz celnych, które w dniu 17 kwietnia 2007 r. poinformowały polski organ celny, iż przekazany do sprawdzenia rachunek nr (...) z (...) r. jest fakturą częściową, do pisma załączając:

fakturę bez kwoty nr (...) z dnia 25 listopada 2005 r., która dotyczyła transakcji kupna samochodu osobowego marki (...), rok produkcji 1999, nr nadwozia W (...) przez W W oraz rachunek nr (...) z dnia 23 listopada 2005 r., na podstawie którego D K został obciążony przez firmę Z kwotą (...) CHF za zakup samochodu osobowego marki (...), rok produkcji 1999, nr nadwozia (...).

Konsekwencją dokonania powyższych ustaleń było wszczęcie postępowania celnego, w trakcie którego ustalono prawidłową wartość celną towaru w oparciu o art. 29 ust. 1 WKC w wysokości (...) zł, oraz wydanie postanowienia z (...) r. o nr (...), zmieniającego przedmiotowe zgłoszenie celne w zakresie danych z pól 42, 46, 47 i określającego wartość pozycji, wartość statystyczną i podstawę opłaty.

W związku z tym, Naczelnik Urzędu Celnego, wszczął także postępowanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu pojazdu, które zakończył decyzją z (...) r., przyjmującą ustalenia dokonane w wyżej wskazanym ostatecznym postanowieniu z (...) r., określającą kwotę podatku akcyzowego w wysokości (...) zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości (...)'zł. Jednocześnie w ww. decyzji powiadomiono dłużnika o zarejestrowaniu w rejestrze Długu Celnego R (...) pod poz. (...) kwot uzupełniających należności wynikających z niedoboru podatku akcyzowego w wysokości (...) zł oraz podatku od towarów i usług w wysokości (...) zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatkowej W W, odmawiając zapłaty kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług w kwotach wyliczonych przez organ celny, wniosła o zweryfikowanie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania Skarżąca wskazała, iż obliczenie wysokości należnego podatku akcyzowego z zastosowaniem stawki 63,1% zostało dokonane z pominięciem wytycznych znajdujących się w ustawie o zwrocie nadpłaconego podatku akcyzowego za auta z indywidualnego importu, sprowadzone do Polski w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r., gdyż import auta w przedmiotowej sprawie miał miejsce w 2005 r.

Zgłoszony także został zarzut niejasnego określenia sposobu obliczania podatku akcyzowego, jak również zarzut nie wskazania przez Naczelnika Urzędu Celnego momentu obowiązywania aktów prawnych powołanych w podstawie prawnej decyzji.

Dodatkowo Strona wskazała, iż organ I instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do stanowiska Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który odnosząc się do kwestii naruszenia art. 25 Traktatu Wspólnot Europejskich wskazał, iż podatek akcyzowy nakładany jest na wszystkie samochody osobowe przed ich pierwszą rejestracją w Polsce, a zatem dotyczy zarówno przywozu samochodów, jak i ich sprzedaży przed pierwszą rejestracją, Nadto podatek zgodny z art. 90 TWE nie może obciążać przywożonych pojazdów używanych w stopniu przewyższającym obciążenie rezydualnym podatkiem zawartym w cenie porównywalnego pojazdu zarejestrowanego wcześniej po raz pierwszy w tym samym państwie członkowskim.

W piśmie uzupełniającym odwołanie, W W dodatkowo podniosła, iż jej zdaniem zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy dotyczące podatku akcyzowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, tj. dotyczące samoobliczenia podatku, które nie przewidywały możliwości podnoszenia wartości samochodu osobowego nabytego w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego. Ponadto wskazała jednocześnie, iż sprowadzony pojazd pochodzi ze Szwajcarii, a zatem nie jest to kraj trzeci, lecz kraj z podpisaną Konwencją z Unią Europejską.

Końcowo, wniosła o przeprowadzenie postępowania należycie, starannie i merytorycznie poprawnie.

Dyrektor Izby Celnej, wskazaną na wstępie decyzją z 21 września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ II instancji - wychodząc od powołania treści art. 233 Ordynacji podatkowej, określającego kompetencje organu odwoławczego oraz wyrażonej w art. 127 O.p zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego - wyjaśnił, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji wprawdzie oznacza tożsamość rozstrzygnięcia z rozstrzygnięciem organu I instancji, ale stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ odwoławczy ponownego postępowania w sprawie.

Następnie, organ II instancji wskazał, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji były ustalenia zawarte w ostatecznym postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego z (...) r., dotyczące prawidłowej wartości celnej importowanego towaru, którym to rozstrzygnięciem organ rozpoznający z kolei sprawę podatkową był związany. W tym kontekście przytoczono w decyzji organu II instancji regulację zawartą w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, oraz art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Dalej w uzasadnieniu decyzji, powołując się kolejno na treść przepisów art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 11 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, dotyczących opodatkowania importu wyrobów akcyzowych i podatników podatku akcyzowego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę opodatkowania w rozpoznawanej sprawie stanowi kwota 13.138 zł, równa sumie wartości celnej pojazdu (wyrażonej w ww. postanowieniu organu celnego) oraz kosztów transportu poniesionych do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju. Ustosunkowując się do zastosowanej przez organ I instancji stawki podatku akcyzowego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane (do których należą samochody osobowe) wynosi 65% podstawy określonej w art. 10. Stosownie do zawartych w obowiązujących przepisach prawa (tekst jedn.: delegacji z art. 75 ust. 3 ustawy podatkowej, § 7 ust. 2 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego oraz poz. 21 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia) uregulowań dotyczących stawek dla wyrobów akcyzowych importowanych, wskazano, iż stawka akcyzy dla samochodów wynosi 13,6% dla pojemności silnika powyżej 2000 cm 3, a dla pozostałych - 3,1%. W dalszej części uzasadnienia decyzji, stosując zawarty w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek akcyzy wzór, dokonano wyliczenia stawki akcyzy dla samochodu osobowego marki (...) o poj. 1.781 cm 3, rok prod. 1999, będącego przedmiotem postępowania, przy uwzględnieniu wieku pojazdu - stwierdzając, że wynosi ona 63,1%. Następnie obliczono kwotę podatku akcyzowego w kwocie (...) zł, od wskazanej wyżej podstawy opodatkowania (wynoszącej (...)'zł), wskazując jednocześnie, iż zarówno podstawa opodatkowania, stawka podatku oraz kwota akcyzy wynikająca z decyzji organu I instancji zostały wyliczone prawidłowo.

Dyrektor Izby Celnej, rozpoznając ponownie sprawę w części dotyczącej podatku od towarów i usług, na wstępie - powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 13, 15, art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, dotyczących zasadniczych kwestii związanych z opodatkowaniem tym podatkiem importu towarów oraz wiążące ustalenia w zakresie wartości celnej towaru wynikające z ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) r. - stwierdził, iż podstawę opodatkowania podatkiem VAT stanowi kwota (...) zł, równa sumie wartości celnej importowanego towaru w wysokości (...) zł, powiększonej o koszty transportu w wysokości (...) zł oraz należny podatek akcyzowy z tytułu importu w wysokości (...) zł. Odnośnie stawki podatku VAT, wynoszącej 22%, wskazano natomiast na przepis art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec powyższego stwierdzono, iż należny podatek od towarów i usług z tytułu importu sprowadzonego pojazdu wynosi (...) zł.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż obliczenie wysokości należnego podatku akcyzowego z zastosowaniem stawki 63,1%, nastąpiło z pominięciem wytycznych z ustawy o zwrocie nadpłaconego podatku akcyzowego oraz stanowiska ETS zawartego w wyroku z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, Dyrektor Izby Celnej ocenił go jako bezzasadny. Wyjaśnił w tym zakresie m.in., że wskazany wyrok miał wpływ na krajowy porządek prawny po wejściu Polski do UE, bowiem w związku z nim polski ustawodawca nie uchylił z mocą wsteczną aktów prawnych w zakresie stawek podatku akcyzowego obowiązujących przed wydaniem orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, ale uchwalił przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Wskazano dalej, iż wymieniona ustawa określa zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r. na podstawie ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, iż przy określaniu stawki podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości, stosuje się przepisy, które wiążą w tym czasie dane zdarzenie (import towarów) z powstaniem takiego zobowiązania. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma zatem rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, w brzmieniu obowiązującym w momencie powstania obowiązku podatkowego, tj. w dniu dokonanego importu towaru - 28.11 2005 r.

Organ wyjaśnił także, iż w rozpoznawanej sprawie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstał w związku z importem samochodu z kraju trzeciego - S, zatem wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. nie może mieć zastosowania.

W kwestii zarzutu niejasnego określenia sposobu obliczenia podatku akcyzowego, Dyrektor Izby Celnej, odnosząc się ponownie do regulacji prawnych w zakresie systemu akcyzy zawartych w ustawie o podatku akcyzowym oraz rozporządzeniu wykonawczym do ustawy, dotyczących importu wyrobów akcyzowych (samochodów), momentu powstania obowiązku podatkowego, stawek podatku, w tym od samochodów (art. 2 pkt 1 do 3, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 75, art. 80) podniósł, iż podatek ten został określony z zastosowaniem prawidłowej stawki, w prawidłowej wysokości. Zwrócono także uwagę, iż Strona dokonując zgłoszenia celnego zaimportowanego towaru, również zadeklarowała taką samą stawkę podatku akcyzowego, w wysokości 63,1% podstawy opodatkowania.

Dyrektor Izby Celnej, za bezpodstawny uznał też zarzut dotyczący niewskazania przez Naczelnika Urzędu Celnego momentu obowiązywania aktów prawnych powołanych w podstawie prawnej decyzji.

Końcowo, stwierdzono również w zaskarżonej decyzji, iż w toku postępowania organ I instancji nie uchybił wskazanym w uzasadnieniu zasadom postępowania podatkowego wyrażonym w art. 122, art. 123, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej, wskazując na zapewnienie Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, możliwości ustosunkowania się do przeprowadzonych przez organ dowodów, składania własnych wniosków dowodowych, wypowiadania się co do materiału dowodowego i przez to zapewnienie wpływu na obiektywną ocenę i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Organ odwoławczy wskazał także Stronie na możliwość ubiegania się o zwrot zapłaconego podatku akcyzowego określonego decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r., na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym.

W W w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na jej niezgodność z prawem, ewentualnie o umorzenie decyzji - powołując się na okoliczność nieważności postępowania.

W uzasadnieniu skargi W W wskazała, że postępowanie prowadzone było niezgodnie z prawem, ponieważ - jak twierdzi - nie była i nie jest stroną postępowania. Za taką argumentacją przemawia zdaniem Skarżącej fakt, iż T W nie działał z jej upoważnienia, zaś upoważnienie znajdujące się w aktach sprawy nie zostało zatwierdzone przez nią własnoręcznym podpisem. Natomiast, jak Strona skarżąca podkreśla, nie zna ona okoliczności z jakiego powodu upoważnienie sporządził ww. sam, bez jej wiedzy. Wobec powyższego, zdaniem W W, należałoby stwierdzić nieważność decyzji, gdyż "wykonuje czynności prawne wobec niewłaściwej osoby postępowania". Zatem w takiej sytuacji, należałoby zbadać zasadność postanowienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego nr (...) z dnia (...) r., będącego podstawą wydania decyzji przez Dyrektora Izby Celnej decyzji z dnia 21 września 2010 r. nr (...)

W dalszej części skargi Skarżąca wskazała na konieczność odróżnienia badania zasadności wydanej decyzji i jej podstawy pod względem merytorycznym i formalnym, a w szczególności formalnoprawnej podstawy wydanej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 10 grudnia 2010 r., Skarżąca popierając zarzut niezgodności z prawem, jak i nieważności postępowania, wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, sformułowała także wniosek o powołanie biegłego grafologa w celu stwierdzenia autentyczności upoważnienia wystawionego na jej syna.

W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2011 r. Skarżąca wniosła z kolei o zwrot należności celnych i odsetek pobranych na podstawie decyzji naruszającej prawo, umorzenie kwoty należności, uznanie jej za przedawnioną oraz anulowanie zarejestrowanej kwoty długu, jak też stwierdzenie przedawnienia prawa do wydania decyzji z uwagi na upływ 5 lat od powiadomienia o długu celnym. W uzasadnieniu powyższego Skarżąca przytoczyła treść przepisów: art. 226, art. 227, art. 229, art. 230, art. 231, art. 242, art. 244, art. 246, art. 249, art. 250 prawa celnego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli akt administracyjny (decyzja, postanowienie) może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Zgodnie zaś z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi zasadami, należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, czy stwierdzenia jej nieważności.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło określenie Wie W należności podatkowych w podatku akcyzowym i od towarów i usług z tytułu importu samochodu marki (...) rok produkcji 1999, o poj. 1781 cm3, sprowadzonego przez Skarżącą ze S zgodnie ze zgłoszeniem celnym z dnia (...) r.

Jak wynika z decyzji organów obu instancji, w przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość celna importowanego przez Skarżącą pojazdu, zadeklarowana na kwotę (...) zł, w oparciu o cenę transakcyjną wynikającą z rachunku nr (...) z 25 listopada 2005 r. w wysokości (...) CHF i zadeklarowane koszty transportu w kwocie (...) CHF. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego i przeprowadzonego odrębnego postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie z dnia (...) r., w którym dokonał zmiany zgłoszenia celnego, przyjmując prawidłową, ustaloną w trakcie postępowania wartość celną sprowadzonego pojazdu w kwocie (...) zł. Postanowienie powyższe stało się prawomocne, bowiem nie zostało zaskarżone w toku instancji. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powyższe postanowienie ostateczne miało bezpośrednie przełożenie na kwestie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego. Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, zatem oczywistym jest, iż określenie wartości celnej towaru w innej wysokości aniżeli zadeklarowana, wpływa automatycznie na określenie wysokości podatku akcyzowego. Organ celny uwzględniając zatem ustaloną w odrębnym postępowaniu wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości (...) zł, przy zastosowaniu stawki 63,1%, przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (tekst jedn.: dla samochodu o pojemności 1.781 cm3, z uwzględnieniem roku jego produkcji).

Analogicznie w podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego, a jego podstawą, zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku VAT w wysokości (...) zł, stosownie do art. 41 ust. 1 ww. ustawy.

Jak wynika z powyższego, objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu oraz powstanie z tego tytułu długu celnego, powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, jakimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.

Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem organy celne, w oparciu o wskazane obowiązujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym, rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego i ustawy o podatku od towarów i usług, przyjmując wartość celną z postanowienia z dnia 2 maja 2008 r., określiły Skarżącej wyżej wskazane kwoty podatków z tytułu importu pojazdu, skoro ustalenie podstaw opodatkowania w obu przypadkach odbywa się stosownie do wyniku postępowania celnego, dotyczącego prawidłowości zgłoszenia celnego i wartości celnej towaru. Konsekwentnie, za prawidłowe należy także uznać zastosowane stawki podatków (63,1% i 22%), przy czym należy zwrócić uwagę, na co też wskazał organ odwoławczy, że stawki te są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez samą Skarżącą w zgłoszeniu celnym, co sugeruje, że nie były przedmiotem sporu. W ocenie Sądu, argumentacja Strony podnoszona zarówno w trakcie postępowania podatkowego, jak i w skardze, świadczy o tym, iż Skarżąca tak naprawdę kwestionuje ustalenia dotyczące wartości celnej pojazdu. Wobec tego, należy wyjaśnić, iż postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku akcyzowego i VAT w imporcie (będące przedmiotem badania Sądu), wprawdzie powiązane ściśle z postępowaniem celnym, dotyczącym zgłoszenia celnego, stanowi jednakże odrębne postępowanie, w ramach którego strona nie może domagać uchylenia rozstrzygnięcia w zakresie wartości celnej i ponownej weryfikacji zgłoszenia celnego. Organ celny rozpoznający sprawę podatkową nie ma żadnych podstaw prawnych uprawniających go do badania zasadności ustaleń poczynionych w innym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca ustaleń zawartych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) r. nie podważała, nie złożyła bowiem zażalenia na powyższe postanowienie, ani też nie skorzystała z żadnych trybów nadzwyczajnych w celu wzruszenia ostatecznego postanowienia. W związku z tym, zarzuty stawiane zaskarżonej decyzji - jako wydanej na podstawie niezgodnego z prawem postanowienia z dnia (...) r. - uznać należy za całkowicie chybione.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut nieważności postępowania, podniesiony dopiero na etapie skargi - wskazujący, iż Skarżąca nie jest stroną postępowania, bowiem nie udzielała żadnego upoważnienia synowi w celu dokonania zgłoszenia celnego pojazdu. Zdaniem Sądu, powyższe kwestie dotyczą postępowania celnego i nie mogą być brane pod rozwagę Sądu w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje podatkowe. Bezspornym bowiem jest, że ustalenia dokonane w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 2 maja 2008 r. dotyczyły również osób uczestniczących w obrocie zagranicznym i procedurze celnej, w tym osoby składającej zgłoszenie celne w dniu 28 listopada 2005 r. Skoro w czynnościach tych Skarżącą zastępował syn, zgodnie z załączonym do dokumentów transakcyjnych upoważnieniem, którego autentyczności w postępowaniu celnym dotąd nie podważano (również przez Skarżącą), to podnoszenie takiego zarzutu dopiero w skardze na decyzję podatkową jest bezpodstawne. W odrębnym postępowaniu celnym uznano Skarżącą za zgłaszającą towar, zatem należy uznać za prawidłowe przyjęcie na gruncie rozpoznawanej sprawy, że jest ona podatnikiem podatku akcyzowego i od towarów i usług zobowiązanym do zapłaty należności podatkowych związanych z importem, a w konsekwencji i stroną postępowania podatkowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie ma uprawnienia do rozważania kwestii dotyczących zgłoszenia celnego, nie ma też podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z tego względu, że Skarżąca nie uważa się za osobę zgłaszającą towar. W tym miejscu należy odnieść się do złożonego w uzupełnieniu skargi wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu na okoliczność sfałszowania przedmiotowego upoważnienia oraz wniosku o powołanie grafologa. Wniosek taki nie może podlegać uwzględnieniu w postępowaniu sądowym, ponieważ pozostaje bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, która dotyczy kwestii podatkowych. Ponadto należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a więc dowodów zgromadzonych w postępowaniu przed organami obu instancji. Stosownie zaś do art. 106 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający jedynie z dokumentów. Wobec tego wniosek skarżącej o powołanie biegłego uznano za zbędny i niedopuszczalny.

Należy wyjaśnić także, iż Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie ma uprawnień do umorzenia należności celnych i podatkowych, stwierdzania ich przedawnienia, czy aktualizowania zarejestrowanej kwoty długu celnego niedoborów podatków. Kontrola zaskarżonej decyzji sprowadza się do ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do podważenia zadeklarowanej podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług, a następnie czy stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony przez organy celne, a w dalszej kolejności, czy do ustalonego stanu faktycznego zastosowano właściwe przepisy podatkowe. Z tych też względów Sąd nie odnosi się do powołanych w uzupełnieniu skargi przepisów prawa celnego, nie stanowiły one bowiem podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Powyższe uwagi dotyczą także skierowanego do Sądu wniosku Strony o zwrot należności celnych i odsetek. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie ma prawa zastępować organów celnych czy podatkowych, nie może zatem rozpoznać wniosku Strony w tym zakresie. Na marginesie, należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, w kontekście podnoszonego przez Stronę obowiązku zastosowania przez organ w jej sprawie wyroku ETS z 18 stycznia 2007 r. (w sprawie C-313/05) oraz przepisów ustawy z dnia 9 maja 2007 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), że Skarżąca ma możliwość domagania się zwrotu należności podatkowych w odrębnym postępowaniu, składając stosowny wniosek o stwierdzenie nadpłaty, o ile wcześniej sporne należności podatkowe zostaną przez nią uregulowane. Stanowisko to Sąd uznał za prawidłowe. Należy zgodzić się bowiem, że wspomniana regulacja ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym ma zapobiegać sytuacjom nadmiernego obciążania podatkiem akcyzowym samochodów sprowadzanych z innego kraju, czy to członkowskiego UE, czy współpracującego z Unią w dziedzinie gospodarczej (jak Szwajcaria).

Reasumując, stwierdzić należy, że zasadnie i na podstawie obowiązujących przepisów podatkowych, przytoczonych w podstawie prawnej i w uzasadnieniu decyzji, nałożono na Skarżącą obowiązek zapłaty podatku akcyzowego oraz VAT z tytułu importu sprowadzonego samochodu, w kwotach obliczonych przez organ celny, skoro stanowiąca element podstawy opodatkowania wartość celna pojazdu odbiegała w sposób rażący od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Przedmiotowe należności podatkowe zostały obliczone w prawidłowej wysokości, z zastosowaniem właściwych stawek podatkowych, a sposób ich wyliczenia został Stronie jasno i wyczerpująco wyjaśniony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej. Dążąc do realizacji prawdy obiektywnej prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy, na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a dokonana ocena sprawy nie przekracza ram swobodnej oceny dowodów. Nie budzi też żadnych zastrzeżeń Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które jest pełne, jasne, w sposób prawidłowy wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia i odnosi się do wszystkich stawianych zarzutów. Ponadto, jak wynika z akt sprawy strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a więc miała możliwość składania wniosków dowodowych, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się w sprawie całego materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O wynagrodzeniu pełnomocnika Skarżącej orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 6 pkt 5 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.