Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 3 stycznia 2008 r.
I SA/Sz 86/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego A. K. o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...), nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku postanawia: zasądzić od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. K. kwotę (...) złote tytułem zwrotu kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...), (...) w przedmiocie podatku akcyzowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...), nr (...), zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 24 maja 2007 r.

W dniu 31 maja 2007 r. (data stempla pocztowego na przesyłce) skarżący A. K. wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie drugim ww. wyroku, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwoty (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwoty (...) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżącemu jako radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie radcy prawnego za udział w sprawie, niezależnie od tego, że jest on stroną postępowania sądowego. Skarżący wskazał również na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 sierpnia 1965 r., które, jego zdaniem, potwierdza powyższe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. W uzasadnieniu wskazano, iż Sąd I instancji wydając zawarte w wyroku postanowienie o kosztach lakonicznie odniósł się do podstawy prawnej zasądzenia kosztów oraz pominął jakąkolwiek argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w takiej, a nie innej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, iż sąd powinien uargumentować swoje rozstrzygnięcie wyraźnie wskazując, jakimi przesłankami się kierował, zwłaszcza zaś powołując precyzyjnie właściwe przepisy i podając podstawę faktyczną ich zastosowania.

Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponadto, według art. 205 § 1 tejże ustawy, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego.

Skarżący, będący radcą prawnym, zażądał zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania, precyzując w treści pisma z dnia 18 stycznia 2007 r., iż wnosi także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (...) zł. Nie ma wątpliwości co to tego, iż skarżącemu należy się zwrot od organu kwoty (...) złotych, poniesionej tytułem wpisu od skargi, a zatem kwoty, należącej do kosztów sądowych, która była niezbędna do celowego dochodzenia prawa przez wnoszącego skargę. Jednakże, zdaniem Sądu, skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Stosownie do treści art. 205 § 2 ww. ustawy do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wskazany przepis ustawy wskazuje na przesłankę "reprezentowania" strony przez radcę prawnego, co oznacza, że podstawową okolicznością uzasadniającą zasądzenie na tej podstawie kosztów postępowania sądowego jest występowanie radcy prawnego w czyimś imieniu w danej sprawie. Dodać należy, iż zasady zasądzania kosztów zastępstwa procesowego oraz ich wysokość reguluje szczegółowo rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Ze sformułowania "koszty zastępstwa procesowego" wynika jednoznacznie, że sąd może je zasądzić jedynie w sytuacji wystąpienia tego zastępstwa, a zatem wykonywania czynności procesowych przez radcę prawnego za stronę.

Oba wyżej wymienione akty prawne nie wiążą możliwości zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego wyłącznie z faktem występowania radcy prawnego w sprawie, ale warunkują tę możliwość od działania zawodowego pełnomocnika w imieniu strony i za tę stronę. Za taką interpretacją przemawia nie tylko wykładnia językowa ww. przepisów, ale sam charakter zawodu radcy prawnego, który polega na świadczeniu pomocy prawnej. W świetle tego, zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie może dotyczyć działania radcy prawnego we własnej sprawie sądowej, gdyż wtedy nie można uznać, iż świadczy on pomoc prawną.

W rozpoznawanej sprawie skarżący działał, będący radcą prawnym, we własnym imieniu w swojej prywatnej sprawie, dlatego też koszty zastępstwa procesowego nie mogą mu zostać przyznane. W tym miejscu należy wskazać na stanowisko Sądu Najwyższego, zaprezentowane w postanowieniu z dnia 19 stycznia 1968 r. (sygn. akt I CR 410/67, Lex Polonica nr 316271, OSNCP 1968/8-9, poz. 152), w którym stwierdzono, iż zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. (którego odpowiednikiem jest art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wynagrodzenie i wydatki adwokata zalicza się do kosztów procesu tylko wówczas, gdy reprezentuje on stronę, a nie wtedy, gdy bierze on udział w sprawie we własnym imieniu.

Z uwagi na powyższe, mając na uwadze treść art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.