Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1500119

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 13 sierpnia 2014 r.
I SA/Sz 786/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Aleksandra Jawoszek (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi postanawia: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę (...) zł ((...) złotych), 2) ustanowić adwokata z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

P. S. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w chwili obecnej, wobec faktycznego zakończenia działalności przez (...). (...) Sp. z o.o. podejmuje się pracy w firmach budowalnych na umowę o pracę. Aktualnie jako jedyny członek zarządu skarżący podejmuje działania w stosunku do dłużników spółki w celu wyegzekwowania wierzytelności. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie ze pracę w kwocie (...) zł netto z tytułu umowy o pracę w (...) Sp.j. Skarżący wskazał, że formalnie jest współwłaścicielem samochodu Volkswagen (...) z (...) r. na podstawie współwłasności małżeńskiej z żoną, z którą jest w separacji od (...) r. Obecnie auto jest w posiadaniu żony - A. S. w ramach nieuregulowanych alimentów na dwoje dzieci: M. S. lat (...) i I. S. lat (...); średnia wartość samochodu to kwota ok. (...) zł. Skarżący wskazał, że nie posiada oszczędności ani wartościowych rzeczy ruchomych, których zbycie umożliwiłoby mu poniesienie kosztów sadowych w jakimkolwiek zakresie. Obecnie największym obciążeniem są alimenty na dwójkę dzieci, który to obowiązek realizuje tylko częściowo. W zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącego pomagają rodzice.

Z nadesłanych dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżący nie posiada rachunków bankowych, zamieszkuje u rodziców w mieszkaniu, które jest ich własnością, nie dokłada się do utrzymania mieszkania ani do kosztów wyżywienia, które zapewniają skarżącemu rodzice. Skarżący wyjaśnił również, że nie ponosi żadnych wydatków na konieczne utrzymanie poza drobnymi wydatkami wynoszącymi ok. (...) zł na posiłki w czasie pracy, pozostała kwotę dochodów skarżący przeznacza na alimenty.

Skarżący nadesłał: kopię rocznego zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r., w którym zadeklarował przychody ze stosunku pracy w wysokości (...) zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości (...) zł, dochód w wysokości (...) zł; zaświadczenie pracodawcy z dnia 5 sierpnia 2014 r. o wysokości miesięcznego wynagrodzenia z okresu luty - lipiec 2014; protokół z zawartej przed Sądem Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim ugody sądowej z dnia 24 stycznia 2012 r., zgodnie z którą skarżący zobowiązał się do płacenia alimentów w kwocie po (...) zł na rzecz małoletnich dzieci.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m.in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., strona obowiązana jest zatem wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania sądowoadminiatracyjnego.

Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Wniosek skarżącego jest tylko częściowo zasadny. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Dla oceny, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania (koszty sądowe i inne wydatki), czy koszty zastępstwa procesowego, istotne znaczenie ma jej stan majątkowy i dochody oraz sytuacja rodzinna. Niewątpliwie porównując wysokość całego dochodu jakim dysponuje skarżący, tj. kwotą około (...) zł netto miesięcznie, z kwotą jaką musi przeznaczać na opłacenie alimentów ((...) zł), przy braku oszczędności i majątku, należy przyjąć, że kwota, jaka pozostaje skarżącemu po wywiązaniu się częściowym z powyższego obowiązku uniemożliwia poniesienie przez niego kosztów skorzystania z fachowego pełnomocnika.

Jednakże wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest powinnością strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi koniecznymi wydatkami na alimenty, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowanie kwoty (...) zł stanowiącej 1/10 należnego wpisu od wniesionej skargi. Rozstrzygając o takim zakresie zwolnienia zostało wzięte pod uwagę, przede wszystkim to, że skarżący oświadczył, że w zasadzie ma zapewnione zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych w zakresie mieszkania i wyżywienia przez rodziców, a także to, iż na skarżącym spoczywa obowiązek poniesienia łącznie kwoty (...) zł w trzech zawisłych przed tut. Sądem sprawach (sygn. akt I SA/Sz 786/14, I SA/Sz 787/14, I SA/Sz 788/14).

Pokrycie przez stronę wpisu sądowego w wysokości (...) zł (łącznie (...) zł we wszystkich trzech sprawach) jest możliwe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego i jednocześnie wypełni obowiązek współuczestniczenia w kosztach wszczętego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę (...) zł oznacza, że poza tym ciężarem skarżący nie poniesie w przyszłości, w granicach tej sprawy, żadnych nowych obciążeń finansowych w postaci opłat i wydatków sądowych.

Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.