Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723466

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 26 września 2019 r.
I SA/Sz 730/19

UZASADNIENIE

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA - Anna Sokołowska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 26 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę,

Uzasadnienie faktyczne

M. Z. (dalej "strona", "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r. Sąd odrzucił ww. skargę uznając, że jest ona niedopuszczalna, bowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie weszła prawidłowo do obiegu prawnego.

Po rozpoznaniu wywiedzionej od ww. orzeczenia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 740/19 uchylił ww. postanowienie WSA. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne, ponieważ udzielone w postępowaniu przed organem I instancji pełnomocnictwo obejmowało, także umocowanie do sporządzenia i złożenia odwołania. Ponadto NSA stwierdził, iż skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne, konieczne jest uchylenie zaskarżonego orzeczenia, niezależnie od tego, czy w sprawie istnieje inna przyczyna odrzucenia. Kwestię tę pozostawił ocenie Sądu I instancji.

Sąd ponownie badając dopuszczalność skargi na podstawie akt podatkowych sprawy ustalił, że strona działając przez pełnomocnika zawodowego wniosła za pośrednictwem organu odwoławczego w dniu 3 grudnia 2018 r. skargę do WSA w Szczecinie. Przedmiotowa skarga została nadana w placówce pocztowej.

W treści przedmiotowej skargi strona zarzuciła zaskarżonej decyzji błędną wykładnie i zastosowanie przepisów art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.) - dalej: "O.p.", poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie dotyczących nieprawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji oraz błędna wykładnię i zastosowanie przepisów art. 150 § 4 O.p. poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji.

Ponadto strona podniosła, że skarżącemu nie została prawidłowo doręczona przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję. Nie posiada również informacji o próbie doręczenia tej przesyłki (tzw. awizo). Podkreśliła, że w aktach sprawy znajdują się adnotacje dotyczące próby doręczenia przesyłki z tą decyzją, z których wynika że dnia 12 września 2018 r. adresat był nieobecny, dnia 20 września 2018 r. awizowano powtórnie, natomiast dnia 27 września 2019 r. zwrócono przesyłkę, niepodjętą w terminie.

Strona wskazał, że podobna sytuacja miała miejsce w przypadku doręczenia: pisma z dnia 6 sierpnia 2018 r. o możliwości wyznaczenia pełnomocnika w sprawie i zawiadomienia z dnia 14 sierpnia 2018 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Strona wyjaśniła, że wiedzę o wydaniu zaskarżonej decyzji powzięła w wyniku osobistej wizyty w siedzibie organu odwoławczego, w dniu 26 listopada 2018 r. Stwierdziła, że decyzji nie można uznać za skutecznie doręczoną, a tym samym nie można uznać, że został przekroczony termin do jej wniesienia. Ponadto podkreśliła, że z wniosku o przywrócenie terminu może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję. Nie można więc przywrócić terminu, ani odmówić przywrócenia terminu, który nie mógł upłynąć, gdyż nie rozpoczął w ogóle biegu ze względu na brak doręczenia decyzji.

Zdaniem strony przedmiotowa decyzja organu odwoławczego nie zaczęła funkcjonować w obrocie prawnym, ponieważ nie została doręczona. Brak doręczenia przesyłki nie rozpoczyna biegu terminu, co oznacza, że termin ten nie został przekroczony. Z ostrożności podniosła, że w razie uznania decyzji za doręczoną, to za datę doręczenia uznać 26 listopada 2018 r., tj. w dzień, w którym strona zapoznania się z aktami sprawy i dowiedziała się o wydanej decyzji. Od tego terminu można zdaniem strony mówić o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi.

Niezależnie od powyższego strona nie zgodziła się w całości z twierdzeniami i zarzutami organu odwoławczego zawartymi w skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skargi dotyczącym braku skutecznego doręczenia decyzji, a co za tym idzie, że rozstrzygnięcie nie weszło do obrotu prawnego. Uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przeczy twierdzeniom pełnomocnika strony i na tej podstawie należy uznać, że decyzja została skutecznie doręczona w dacie 26 września 2018 r.

Organ odwoławczy wskazał, iż na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z decyzją ostateczną brak jest (tak jak podnosi to strona) daty pierwszego awizowania przesyłki, jednak niewątpliwie wskazany jest (w formie pieczęci) adres placówki pocztowej, w której przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni - F. S. (...), ul. (...). Datą pierwszego awizowania przesyłki, tj. 12 września 2018 r. opatrzona jest ponadto koperta zawierająca analizowaną przesyłkę. Z kolei data powtórnego awizowania przesyłki umieszczona jest zarówno na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak i na kopercie przesyłki.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skarga z dnia 3 grudnia 2018 r. (nadana w tej samej dacie) została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, wobec czego wniósł o jej odrzucenie. Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi organ odwoławczy uznał, że nie zasługują na uwzględnienie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Z przepisów tych wynika, iż przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, tj. zachowanie terminu do jej wniesienia. Negatywny wynik tych ustaleń skutkuje odrzuceniem skargi, co oznacza, iż skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Przenosząc, powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 26 września 2018 r., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 26 października 2018 r. Strona w części końcowej decyzji została prawidłowo pouczona o trybie wniesienia skarg do sądu.

Skarga w przedmiotowej sprawie została natomiast wniesiona przez pełnomocnika reprezentującego skarżącego zgodnie z datą na pieczęci nadawczej widniejącej na kopercie w dniu 3 grudnia 2018 r., tj. po upływie terminu do jej wniesienia.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że argumentacja dotycząca kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji, przedstawiona w skardze nie zasługuje na akceptację. Analiza adnotacji zamieszczonych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przedmiotową decyzję potwierdza, że: przesyłka została nadana w dniu 11 września 2018 r., za pośrednictwem operatora pocztowego listem poleconym, przesyłką rejestrowaną (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru), pierwsza próba doręczenia przesyłki nastąpiła w dniu 12 września 2018 r. ("Adresat nieobecny"), druga próba doręczenia nastąpiła w dniu 20 września 2018 r. ("Awizowano powtórnie"),

a 27 września 2018 r. dokonano zwrotu przesyłki, ze względu na jej niepodjęcie w terminie (Zwrot. Nie podjęto w terminie").

Natomiast na druku ZPO doręczyciel zamieścił informację o dacie drugiego awizo (20 września 2018 r.) i dacie zwrotu w związku z niepodjęciem przesyłki w terminie (27 września 2018 r.). Zaznaczył również, iż z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP - F. S. (...) ul. (...) (zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata). Nie umieszczono natomiast daty pozostawienia przedmiotowego zawiadomienia (tj. daty pierwszego awizo).

Zdaniem Sądu, powyższe pozwala na ustalenie, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu na wskazany w postępowaniu adres w dniu 26 września 2018 r., w trybie art. 150 O.p.

Zgodnie z tą regulacją w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).

Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Zdaniem Sądu na skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji nie wpływa brak na formularzu ZPO daty pierwszego awizowania przesyłki, która miała miejsce w 12 września 2018 r. Słusznie w tym zakresie organ odwołał się do wyroków NSA z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 56/18 i z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 662/16. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ten pogląd.

Wskazać należy, że dopuszczalne jest dla dokonania oceny danych wynikających z ZPO, odwołanie się do adnotacji o datach awizowania przesyłki zawartych na kopercie zawierającej decyzję, a nawet danych z trackingu i e-monitoringu przesyłki. Pewne nieścisłości w informacjach o awizacji, jeżeli mogą być wyjaśnione poprzez odwołanie się do innych dokumentów dotyczących tej przesyłki, nie stanowią o nieskuteczności doręczenia. Tym samym, skoro data pierwszej awizacji, choć niezamieszczona w przeznaczonym do tego miejscu, znajduje potwierdzenie w innym dokumencie, to nie można zakwestionować skutecznie doręczenia przesyłki. Istotne jest bowiem nie tyle miejsce, gdzie taka adnotacja została zamieszczona, ale to, czy faktycznie dwukrotnie zawiadomiono adresata o nadejściu przesyłki, miejscu jej pozostawienia, dacie zawiadomień.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że analiza treści adnotacji zamieszczonych na kopercie oraz ZPO przesyłki zawierającej decyzję nie pozwala na ustalenie w sposób pewny, czy podejmowano próby doręczenia (doręczono) i gdzie umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru.

Nie zgadza się również z poglądem, że nie można ustalić, czy takie zawiadomienie w ogóle pozostawiono w skrzynce oddawczej. Na marginesie Sąd wskazuje, iż zarzut ten nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Poprzestano jedynie na gołosłownym stwierdzeniu, że nie pozostawiono zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki oraz że pisma skarżącemu nie doręczano.

Sąd uwzględniając powyższe stwierdza, że na podstawie akt podatkowych da się ustalić w sposób pewny datę doręczenia zaskarżonej decyzji. Doręczenie to nastąpiło w dniu 26 września 2018 r., w trybie art. 150 O.p. Natomiast skarga została wniesiona w dniu 3 grudnia 2018 r. (zgodnie z datą nadania), tj. z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Termin do złożenia skargi upływał bowiem w dniu 26 października 2018 r. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.

W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Jednocześnie wskazać należy, iż rozpoznanie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uwarunkowane było skutecznym wniesieniem skargi. Wobec orzeczenia o odrzuceniu skargi brak było podstaw do rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.