Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1734600

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 2 czerwca 2015 r.
I SA/Sz 561/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Woźniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie wydania zaświadczenia stwierdzającego stan zaległości w podatkach postanawia: I. odrzucić skargę; II.zwrócić skarżącej kwotę (...) złotych, uiszczoną jako wpis sądowy.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 28 stycznia 2015 r. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu 29 stycznia 2015 r. wydał zaświadczenie, w którym stwierdził, że Spółka na dzień złożenia wniosku posiadała zaległość z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie (...) zł.

W dniu 16 lutego 2015 r. Spółka wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując stwierdzenie ww. zaświadczeniu, że posiada zaległości na dzień 28 stycznia 2015 r., z uwagi na toczące się postępowania odwoławcze dotyczące decyzji organu podatkowego I instancji określających zobowiązania podatkowe.

W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia 17 marca 2015 r. odmówił uwzględnienia wezwania.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przedmiotowego zaświadczenia.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 306a § 1, art. 306c § ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), poprzez wydanie zaświadczenia stwierdzającego istnienie zaległości, podczas gdy decyzje wydane w przedmiocie zobowiązań podatkowych zostały zaskarżone i nie są ostateczne, zaś skarżąca złożyła żądanie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Z tych względów Sąd zobligowany jest do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej zwanej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 29 stycznia 2015 r. stwierdzające stan zaległości w podatkach.

Wskazać należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tego typu spraw. Zaświadczenie jest czynnością organu administracji publicznej o cechach całkowicie odrębnych od typowych aktów administracyjnych, poddanych kontroli sądów administracyjnych, jak decyzje czy postanowienia. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, regulującymi wydawanie zaświadczeń (art. 306a-306n Ordynacji podatkowej) oraz przyjętego orzecznictwa - zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Przy jego pomocy organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Kwestia ta nie podlega dyskusji, albowiem wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa. Zatem można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono fałsz. Natomiast nie może ono - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - być oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu. Właściwy organ może odmówić postanowieniem, na które służy zażalenie wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeżeli miałoby to prowadzić do poświadczenia stanu prawnego niezgodnego z danymi wynikającymi z prowadzonej przez organ ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 88/06).

Z powyższych wywodów jednoznacznie wynika, że treść zaświadczenia wymyka się spod kontroli legalności dokonywanej przez sądy administracyjne. Zaświadczenie może być oceniane w kategoriach prawdy bądź fałszu, ale już nie - zgodności bądź niezgodności z prawem. Zaświadczenie nie wywołuje bowiem żadnych skutków prawnych, które mogłyby być oceniane z punktu widzenia legalności. Stanowi jedynie oświadczenie wiedzy organu administracji publicznej na temat pewnych faktów lub stanu prawnego. Chodzi przy tym o wiedzę, którą organ dysponuje z urzędu na podstawie posiadanych przez siebie danych, informacji i dokumentów. Stąd prawidłowość zaświadczenia wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej jeszcze z tego względu, że sąd administracyjny nie dysponuje danymi, które pozwoliłyby zweryfikować zgodność z prawdą treści zaświadczenia. Poza tym, wykraczałoby to poza zakres funkcji sądu, ograniczonych do kontroli zgodności z prawem działań administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalna, zmierza bowiem do weryfikacji treści zaświadczenia, co wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego. Fakt, iż bezpośrednia weryfikacja zaświadczenia przez sąd administracyjny nie jest dopuszczalna nie oznacza, że osoba, która nie zgadza się z treścią wydanego jej zaświadczenia pozostaje bez środków ochrony prawnej. Przede wszystkim osoba taka może żądać wydania nowego zaświadczenia, ale o innej treści. Jeżeli organ uwzględni żądanie - winien wydać nowe zaświadczenie, nie stoi bowiem temu na przeszkodzie zasada powagi rzeczy osądzonej. Jeżeli zaś organ nie znajdzie podstaw do uwzględnienia żądania wydania nowego zaświadczenia, winien wydać postanowienie odmowne, na podstawie art. 306c Ordynacji podatkowej, które po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w tej ustawie, będzie mogło być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Jeżeli zaświadczenie ma być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym, zainteresowany, który nie zgadza się z jego treścią może żądać przeprowadzenia przeciwdowodu przeciwko treści otrzymanego zaświadczenia, na podstawie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, aby obalić urzędowe potwierdzenie faktów bądź stanu prawnego zawartego w kwestionowanym zaświadczeniu.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona na czynność organu polegającą na wydaniu zaświadczenia nie mieszczącą się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że niedopuszczalne jest, aby sąd administracyjny badał zasadność takiej skargi, która w tej sytuacji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego, zawarte w pkt II sentencji postanowienia, znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - wobec odrzucenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.