Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2587972

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 7 listopada 2018 r.
I SA/Sz 540/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka.

Sędziowie WSA: Jolanta Kwiecińska (spr.), Joanna Wojciechowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 czerwca 2018 r. nr (...) w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 5 czerwca 2018 r. nr (...), (...) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20 marca 2018 r. znak (...) ustalającą R. Ż. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie (...) zł z tytułu nabycia w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym w dniu 17 września 2016 r. w S. R. (...).

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.

Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego S. - (...) w S.

(...) z dnia 10 maja 2017 r., (...) (...), spadek po zmarłym w dniu 17 września 2016 r. R. Ż. nabyli na podstawie ustawy spadkobiercy: żona E. Ż. i syn R. Ż. - po (...) części każdy. Powyższe postanowienie uprawomocniło się dnia 1 czerwca 2017 r.

W związku z nabyciem spadku po zmarłym ojcu Strona pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. (wpływ do organu 18 sierpnia 2017 r.) poinformowała organ podatkowy I instancji o tym fakcie, załączając do wskazanego pisma ww. postanowienie Sądu Rejonowego.

W dniu 13 marca 2018 r. Strona złożyła do (...) Urzędu Skarbowego w S. zeznanie podatkowe na formularzu SD-3 o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia po zmarłym R. Ż., w którym wykazała do opodatkowania udział do (...) części w lokalu mieszkalnym stanowiącym nieruchomość o powierzchni użytkowej (...) m2 położoną w S. przy ul. (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr (...), wraz z udziałem w częściach wspólnych. Wartość nabytego w drodze dziedziczenia prawa Strona określiła na kwotę (...) zł.

Powyższe zeznanie podatkowe spowodowało wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn, zgodnie z treścią art. 165 § 7 pkt 1 i § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2018.800 j.t. z późn. zm.; dalej: "O.p.").

Decyzją z dnia 20 marca 2018 r. nr (...) 2.4104.71.2018 Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w S. ustalił Stronie podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia ww. majątku po zmarłym ojcu w wysokości (...) zł.

Zadeklarowana przez Stronę wartość udziału nabytego w masie spadkowej została przyjęta przez organ podatkowy i uznana jako odpowiadająca wartości rynkowej. Wobec Strony zastosowano kwotę wolną od podatku w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. 2018.644 j.t.; dalej: "u.p.s.d.") w wysokości (...) zł oraz ustalono podatek wg skali podatkowej określonej w art. 15 ust. 1 pkt 1) u.p.s.d. - adekwatnie do zaliczenia Strony do I grupy podatkowej.

Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. oraz art. 64 § 2, art. 7, art. 9, art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017.1257 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.").

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 5 czerwca 2018 r. nr j.w. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo czyniąc zadość wymogom z art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Następnie organ II instancji za niezasadne uznał zarzuty Strony odnośnie braku wezwania do uzupełnienia zgłoszenia o nabyciu spadku na urzędowym formularzu, a to z uwagi na zakwalifikowanie ww. pisma Strony z dnia 17 sierpnia 2017 r. jako pisma o charakterze informacyjnym (zawiadomienie o nabyciu spadku w udziale ") nie zaś podania w rozumieniu art. 168 O.p. W ocenie organu ww. pismo Strony nie stanowiło podania z uwagi na brak podstawowej cechy - wyrażenia oczekiwania, sprecyzowania, wniosku/prośby o coś konkretnego (zainicjowanie jakiejś procedury, uzyskanie czegoś).

Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał treść art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4a u.p.s.d., regulujących przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków, obowiązek podatkowy oraz przesłanki zwolnienia podatkowego.

Po analizie materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że nie może przychylić się do stanowiska Strony w kwestii możliwości zastosowania w rozpoznawanej sprawie zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., ze względu na złożenie przez Stronę zeznania podatkowego SD-3 po upływie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się ww. postanowienia sądu stwierdzającego nabycie przez Stronę spadku. W ocenie organu odwoławczego, dla oceny skutków podatkowych, przedstawiona przyczyna uchybienia przez Stronę terminowi z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. (brak znajomości przepisów o wymogach formalnych zgłoszenia podatkowego) nie może być uznana za okoliczność uniemożliwiającą wywiązanie się przez Stronę z warunków zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzają ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu powstałych w sprawie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:

- art. 168 § 2 O.p., polegające na braku uznania podania Skarżącego za podanie w rozumieniu przepisów O.p.;

- art. 169 § 1 oraz 169 § 4 O.p., polegające na bezprawnym pozostawieniu zgłoszenia Skarżącego w aktach bez jego rozpoznania oraz braku wydania postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia;

- art. 121 § 2 O.p., polegające na poniesieniu przez Skarżącego szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez nieudzielenie niezbędnych wskazówek.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, przedstawił argumentację na ich poparcie.

Skarżący wskazał, że o obowiązku złożenia zgłoszenia dowiedział się od swojej matki, do której zostało skierowane wezwanie z dnia 1 marca 2018 r. Skarżący w nawiązaniu do tego wezwania złożył oświadczenie na formularzu dopiero w dniu 13 marca 2018 r., pomimo tego, że jego podanie o nabyciu spadku zostało złożone w dniu 18 sierpnia 2017 r.

Skarżący podkreślił, że organ bezzasadnie odmówił kwalifikacji pisma Skarżącego z dnia 18 sierpnia 2017 r. jako podania w myśl art. 168 § 1 O.p. spełniającego warunek zwolnienia, w o którym stanowi art. 4a u.p.s.d. Bezzasadnie również nie wszczął na jego podstawie postępowania, w toku którego zobowiązany był do wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych tego podania w myśl art. 169 § 1 O.p., tj. do złożenia urzędowego formularza celem uzyskania zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Skarżący wskazał również, że organ - z uwagi na ww. okoliczności - nie był uprawniony do pozostawienia ww. pisma Skarżącego z dnia 18 sierpnia 2017 r. w aktach sprawy, albowiem zobowiązany był do wydania w tym zakresie postanowienia zgodnie z art. 169 § 4 O.p.

W ocenie Skarżącego działanie organu podatkowego naraziło go na negatywne konsekwencje w postaci określenia zobowiązania podatkowego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188 j.t. z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302 j.t.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r.,

FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się w istocie do prawidłowości odmowy zastosowania w stosunku do Skarżącego zwolnienia w podatku od spadków i darowizn, o którym stanowi art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Organy uznały bowiem, że Skarżący uchybił wskazanemu w ww. przepisie terminowi do zgłoszenia organowi podatkowemu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych (1/4 udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym nieruchomość o powierzchni użytkowej (...) m2 wraz z udziałem w częściach wspólnych nieruchomości, położoną w S. przy ul. (...)) w drodze dziedziczenia. W ocenie organów pismo Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r., w treści którego zawiadomił o nabyciu spadku po zmarłym ojcu, złożone w (...) Urzędzie Skarbowym w S., nie stanowiło ani ww. zawiadomienia w rozumieniu art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. ani podania w rozumieniu art. 168 O.p., albowiem stanowiło jedynie informację o fakcie dziedziczenia. A zatem skoro Skarżący nabył spadek na mocy postanowienia Sądu Rejonowego S. - (...) w S. (...) z dnia 10 maja 2017 r., (...) które uprawomocniło się dnia 1 czerwca 2017 r., to złożenie przez Skarżącego dnia 13 marca 2018 r. zeznania podatkowego SD-3 informującego o ww. nabyciu udziału w nieruchomości w drodze dziedziczenia, uznać należało za złożone po upływie 6-o miesięcznego terminu z art. 4a ust. 1 pkt 1) u.p.s.d.

W konsekwencji powyższego organ uznał, że Skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

W ocenie zaś Skarżącego, nie uchybił on terminowi z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., albowiem z zachowaniem terminu, tj. pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r., zawiadomił organ podatkowy o nabyciu spadku na podstawie ww. postanowienia sądu. Pismo to, w ocenie Skarżącego, stanowiło podanie w rozumieniu art. 168 O.p. i wypełniało obowiązek zastosowania zwolnienia przewidziany w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Wszelkie braki formalne ww. podania, w tym w szczególności w zakresie wymaganej prawem formy (formularz SD-3), winny zostać uzupełnione po uprzednim wezwaniu przez organ zgodnie z normą art. 169 § 1 O.p. zaś pozostawienie tego podania bez rozpatrzenia winno nastąpić z zachowaniem wymogów art. 169 § 4 O.p.

Przechodząc zatem do rozpoznania przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Stosownie do art. 4a ust. 2 u.p.s.d. jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Jak stanowi z kolei art. 4a ust. 5 u.p.s.d. minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności danych dotyczących nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaju, miejsca położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału. Wzór, o którym mowa powyżej, ustanowiony został w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. 2015.2060) i stanowi załącznik nr 1 tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że podmioty chcące skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. powinny zgłosić właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych nabytych w drodze dziedziczenia, tj. powinny podjąć określone czynności w ustawowo wyznaczonym terminie. Zaniechanie spełnienia przewidzianego ww. przepisem wymogu skutkuje utratą uprawnienia do omawianego zwolnienia w podatku od spadków i darowizn.

Podkreślenia wymaga, że sformułowanie analizowanego przepisu nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że obowiązek dokonania określonych działań w wyznaczonym do tego terminie spoczywa na podmiotach zamierzających skorzystać z ww. zwolnienia, bez konieczności kierowania do nich odpowiednich wezwań czy pism przez organy podatkowe. Rolą organu jest natomiast wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia w razie braku ziszczenia się wskazanego w ww. ustawie warunku zwolnienia podatkowego. Przy czym zauważyć również należy, że skorzystanie przez podatnika ze zwolnienia podatkowego nie jest jego obowiązkiem a jedynie uprawnieniem, z którego może skorzystać lub nie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, że Skarżący, po uprawomocnieniu się ww. postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, złożył we właściwym urzędzie skarbowym dwa pisma, tj.:

- pierwsze pismo z dnia 17 sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu 18 sierpnia 2017 r.) z informacją, że nabył spadek po zmarłym ojcu bez wskazania nabytych rzeczy i praw majątkowych;

- drugie pismo w postaci formularza SD-3 (zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych), które wpłynęło do organu dnia 13 marca 2018 r.,

w którego treści poinformował organ o nabyciu (na podstawie ww. prawomocnego od dnia 1 czerwca 2018 r. postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku) udziału w powyższej nieruchomości i jej częściach wspólnych o wartości (...) zł.

Sąd uznaje, że niewątpliwie drugie z ww. pism, tj. wypełniony formularz SD-3 został złożony przez Skarżącego po terminie wskazanym w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

A zatem fakt jego złożenia nie może stanowić wypełnienia przez Skarżącego warunku zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Skarżący również tego faktu, co do zasady, nie kwestionuje upatrując podstaw zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. w fakcie złożenia pierwszego z ww. pism, tj. pisma z dnia 17 sierpnia 2018 r.

Dokonując zatem kwalifikacji prawnej pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2018 r. Sąd wskazuje, że przyznał w tym zakresie rację organom podatkowym, które odmówiły kwalifikacji przedmiotowego pisma jako podania w rozumieniu art. 168 § 1 O.p. tym samym nie stosując do niego przepisów art. 169 § 1 i § 4 O.p. jak i jako zawiadomienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Sąd zauważa bowiem, że zgodnie z art. 168 § 1 O.p. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, lub portal podatkowy. Zgodnie zaś z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Z kolei w myśl art. 169 § 4 O.p. organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

Na tle omówionych powyżej unormowań i niespornych okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy nieuprawnione jest, w ocenie Sądu, traktowanie pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r. informującego o fakcie dziedziczenia jako zawierającego braki formalne podania w rozumieniu art. 168 § 1 O.p., wyczerpującego warunek zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Z cytowanych przepisów wprost bowiem wynika, że warunkiem zwolnienia z opodatkowania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku, jest zgłoszenie faktu nabycia określonych rzeczy lub praw majątkowych właściwemu organowi podatkowemu w terminie, o którym mowa powyżej nie zaś złożenie samej informacji o fakcie i podstawie dziedziczenia. Jak zasadnie wskazały organy podatkowe z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem, że zgłoszenie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. dotyczy nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, a nie tylko faktu objęcia spadku. Chodzi więc o to by podatnik poinformował organ podatkowy o nabyciu prawa własności do wszystkich rzeczy i praw majątkowych, a nie jedynie o fakcie objęcia spadku (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 lutego 2016 r., I SA/Łd 1386/15). Słuszne zatem okazało się stanowisko organów, zgodnie z którym ww. zgłoszenie dotyczy nabycia składników majątkowych podlegających spadkobraniu, co wprost wynika z ww. art. 4a uat. 1 pkt 1 u.p.s.d., nie zaś zgłoszenia samego faktu dziedziczenia. Organy podatkowe nie są bowiem zobowiązane do poszukiwania składników wchodzących w skład masy spadkowej - ponieważ ich wskazanie stanowi obowiązek podatnika ubiegającego się o zwolnienie podatkowe z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

W ocenie Sądu za prawidłowością kwalifikacji przez organy podatkowe pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r. przemawia i to, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie z opodatkowania nabycia rzeczy w drodze spadkobrania - a zatem mamy w niej do czynienia z odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. W przypadku ulg i zwolnień podatkowych nie mamy do czynienia z obowiązkiem podatników w zakresie skorzystania z preferencji podatkowej a jedynie z uprawnieniem. W rozpoznawanej sprawie to od decyzji podatnika zależało ostateczne ukształtowane jego prawa w zakresie opodatkowania praw nabytych w drodze spadkobrania przy czym w przypadku chęci skorzystania przez Skarżącego z uprawnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zobowiązany był on do spełnienia warunków tego zwolnienia określonych tym przepisem.

Sąd przypomina, że warunek ten sprowadzał się w istocie do złożenia terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zawiadomienia o nabyciu określonych praw nie zaś poinformowaniu organów podatkowych o fakcie spadkobrania, do czego jednoznacznie sprowadza się treść pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r. W ocenie Sądu konieczne jest, szczególnie w sytuacji wyjątków od zasady powszechności opodatkowania, postawienie granicy pomiędzy powinnościami organów podatkowych a obowiązkami podatników w zakresie dbałości o skorzystanie z preferencji podatkowych. Oczekiwanie Skarżącego, że organy podatkowe winny Skarżącego de facto wyręczyć we wszelkich obowiązkach, od których ustawa podatkowa uzależnia przyznanie preferencji podatkowej, w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę. Sąd wskazuje bowiem, że nałożony art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. obowiązek podatnika, od którego ustawa uzależniła przyznanie zwolnienia w podatku, nie jest nadmiernie trudnym do wykonania zaś termin przewidziany w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. (ostatecznie przedłużony przez ustawodawcę do 6 miesięcy) w ocenie Sądu, jest sprzyjający podatnikom. W ocenie Sądu jest to termin wystarczająco długi by każdy spadkobierca mógł wypełnić i złożyć zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych.

W ocenie Sądu nie może być zatem mowy o brakach o charakterze formalnym w sytuacji, gdy określony podmiot nie wypełnia ciążącego na nim ustawowego obowiązku - warunkującego zwolnienie podatkowe - złożenia zawiadomienia wskazanego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. - tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wezwanie, o jakim mowa w art. 169 § 1 O.p., służy bowiem usunięciu braków formalnych złożonego pisma (przykładowo: wymaganych prawem elementów pisma, załączników), a nie usuwaniu zaniechań w realizacji ustawowych obowiązków, od których ustawodawca uzależnia przyznanie zwolnienia podatkowego

(por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r., I FSK 493/18).

Brak złożenia w ustawowym terminie zawiadomienia, o którym stanowi art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., został więc prawidłowo oceniony przez organ jako brak spełnienia ustawowego warunku ww. zwolnienia w podatku od spadków i darowizn, a nie jako brak formalny pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2018 r. informującego o fakcie nabycia spadku. Przyjęcie zatem, iż niewykonanie nałożonego przez ustawę obowiązku stanowiącego warunek zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., jest usuwalnym brakiem formalnym wcześniejszego pisma Skarżącego pozostającego, w ocenie Sądu, poza granicami rozpoznawanej sprawy, prowadziłoby do wniosków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia regulacji zawartej w tym przepisie. Założenie takie - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - otworzyłoby w istocie drogę do sanowania działań nieodpowiadających ustawowym warunkom, a więc stanowiących w istocie obejście tychże obowiązków.

Dokonując zatem kwalifikacji prawnej pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2018 r. Sąd wskazuje, że przyznał w tym zakresie rację organom podatkowym, które uznały, że pismo to nie stanowi ani podania wszczynającego postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od spadków i darowizn ani wykonania przez Skarżącego warunku zwolnienia podatkowego, o którym stanowi ww. art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Sąd wskazuje jednocześnie, że słuszne, co do zasady, były twierdzenia Skarżącego o potrzebie szerokiego rozumienia pojęcia "podania" z art. 168 O.p. i w konsekwencji konieczności kierowania do strony wezwania w trybie art. 169 § 1 O.p. w razie zaistnienia braków formalnych pisma a także konieczności stosowania przez organy art. 169 § 4 O.p.

Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał również za niezasadny zarzut w zakresie naruszenia przez organy art. 121 § 2 O.p. poprzez brak udzielania Skarżącemu niezbędnych wskazówek skutkiem czego Skarżący poniósł szkodę.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał jednak, że pismo informacyjne Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r. nie może być oceniane w oderwaniu od mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa, tj. w szczególności art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., który stanowił źródło obowiązku Skarżącego warunkującego uzyskanie spornego w sprawie zwolnienia podatkowego.

Reasumując, Sąd ocenił, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, że Skarżący w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego nie zgłosił nabycia w drodze dziedziczenia udziału we własności nieruchomości w S.

Za powyższe zgłoszenie Sąd nie uznał bowiem pisma Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2017 r. Jak bowiem słusznie zauważył organ podatkowy nie mogło ono stanowić ani podania w rozumieniu art. 168 O.p. ani zgłoszenia, o którym stanowi art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. - stanowiło bowiem jedynie informację o fakcie dziedziczenia przez Skarżącego, a taka nie wszczyna postępowania podatkowego ani nie wypełnia warunku zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Ponieważ we wskazanym terminie Skarżący nie zgłosił nabycia w drodze dziedziczenia ww. udziału w nieruchomości, albowiem zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych zostało złożone przez Skarżącego dopiero 13 marca 2018 r. wobec uprawomocnienia się dnia 1 czerwca 2017 r. postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez Skarżącego spadku, tym samym uznać należało, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, że zwolnienie z opodatkowania przewidziane w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. nie ma zastosowania i ustaliły Skarżącemu zobowiązanie podatkowe. Organy przyjęły przy tym wartość nabytego przez Skarżącego prawa w wysokości deklarowanej przez Skarżącego.

Sąd wskazuje również, że organ przekazał mu akt sprawy, w związku z czym wniosek Skarżącego o przeprowadzenie z nich dowodu został uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.