I SA/Sz 499/18, Stosowanie przepisów ustawy do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555541

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2018 r. I SA/Sz 499/18 Stosowanie przepisów ustawy do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.).

Sędziowie WSA: Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

A. Z. K. S. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (zwana dalej: "zobowiązaną", "skarżącą") w dniu 5 marca 2018 r. złożyła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (zwanego dalej: "organem egzekucyjnym") wniosek o doręczenie zawiadomienia i postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:

(...)

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. znak (...) organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym z majątku spółki, na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na treść art. 64c § 6a i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm. - zwanej dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 68 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej

(Dz. U. poz. 1269, z późn. zm.). Następnie wskazał, że zobowiązanie wynikające z tytułów wykonawczych o ww. numerach zostało wykonane odpowiednio: 30 lipca 2015 r. oraz 28 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym zobowiązanej przysługiwało prawo wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie zawiadomienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych odpowiednio do: 29 stycznia 2016 r. oraz 27 lutego 2018 r. Organ uznał, że biorąc pod uwagę regulacje prawne oraz datę złożenia wniosku, tj. 5 marca 2018 r. brak było możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: organem odwoławczym") po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. nr (...), (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym prawo wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych przysługuje zobowiązanemu w okresie 6 miesięcy od zakończenia postępowania. Zobowiązanie wynikające z tytułów wykonawczych o ww. numerach zostało wykonane odpowiednio w dniu 30 lipca 2015 r. i w dniu 28 sierpnia 2015 r., zobowiązana złożyła wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w dniu 5 marca 2018 r., a zatem po terminie określonym w przepisie art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a.

Organ odwoławczy odniósł się również do podniesionych w zażaleniu poszczególnych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.

Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy z powodu złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych po terminie, postępowanie nie może być wszczęte, co oznacza, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. - zwanej dalej: "k.p.a.") organ egzekucyjny zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1)

art. 64c § 8 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez jego niezastosowanie;

2)

art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

3)

art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, w szczególności ustalenia czy organ wydał zawiadomienie o kosztach;

4)

art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane przez organ postanowienie nie narusza prawa.

Kwestie związane z wydaniem zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oraz postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych ustawodawca uregulował w art. 64c u.p.e.a. Na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:

a)

wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,

b)

w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Stosownie zaś do brzmienia art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6a u.p.e.a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Mając na uwadze powyżej przytoczone uregulowania prawne, stwierdzić należy, że organ prawidłowo uznał, że skoro zobowiązanie wynikające z przedmiotowych tytułów wykonawczych o numerach zostało wykonane (odpowiednio) w dniu:

30 lipca 2015 r. i w dniu 28 sierpnia 2015 r. to termin do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych upłynął (odpowiednio) w dniu 29 stycznia 2016 r. i w dniu 27 lutego 2016 r. Wobec tego słusznie organ wskazał, że wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych z dnia 5 marca 2018 r. został złożony po upływie 6-miesięcznego terminu, określonego w art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. W konsekwencji powyższego, uprawnione jest twierdzenie organu, że po upływie tego terminu nie przysługuje zobowiązanej prawo do wystąpienia z ww. wnioskiem i z tej przyczyny należało odmówić wszczęcia postępowania stosownie do brzmienia art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii mocy obowiązującej art. 64c § 6a pkt 1 lit. a,

§ 7 oraz § 8 u.p.e.a. Mianowicie stwierdzić należy, że skarżąca powołuje się na brzmienie nieobowiązujących przepisów. Jej zdaniem w sprawie należy stosować art. 64c § 8 u.p.e.a., który stanowił, że żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Natomiast art. 64c § 7 u.p.e.a. stanowił, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługiwało zażalenie.

Wobec powyższego wskazać należy, że na podstawie art. 39 pkt 14 lit. b ww. ustawy o administracji podatkowej w art. 64c u.p.e.a. po § 6 dodano § 6a w brzmieniu przytoczonym na wstępie rozważań. Stosownie do postanowień art. 39 pkt 14 lit. c ustawy o administracji podatkowej zmieniono brzmienie art. 64c § 7 u.p.e.a. (otrzymał brzmienie takie jak podane na wstępie). Natomiast na mocy art. 39 pkt 14 lit. d uchylono § 8. Zgodnie z art. 77 pkt 2a ustawy o administracji podatkowej ustawa weszła w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem m.in. art. 39 pkt 2-14, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Jak wynika z powyższego art. 64c § 8 u.p.e.a., na który powołuje się skarżąca, nie obowiązywał już w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu 5 marca 2018 r. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, a zobowiązanie wykonane pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, gdyż postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr (...), zostało wszczęte w dniu 20 lipca 2015 r., a zobowiązanie wykonane w dniu 30 lipca 2015 r., natomiast postępowanie na podstawie tytułu nr (...) zostało wszczęte w dniu 21 sierpnia 2015 r., a zobowiązanie wykonane w dniu 28 sierpnia 2015 r., jednakże wniosek w sprawie doręczenia zawiadomienia i postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych skarżąca złożyła w organie egzekucyjnym dopiero w dniu 5 marca 2018 r. Zauważyć należy, że stosownie do postanowień art. 68 ustawy o administracji podatkowej do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym, i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym, z uwagi na brzmienie art. 68 ustawy o administracji podatkowej, przepis art. 64c § 8 u.p.e.a. nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż przepis ten w brzmieniu przed jego uchyleniem, stosowany był tylko do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi do końca 2015 r. i niezakończonych do tego czasu.

Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK (...) (dostępne na (...)). NSA stwierdził, że "przepis art. 68 ustawy z 2015 r. o administracji podatkowej dotyczy zainicjowanych procesów "wpadkowych" w toku postępowania egzekucyjnego rozpoczętych przed dniem wejścia w życie nowelizującej ustawy. Zatem ma on zastosowanie wyłącznie do spraw, w których toczy się w dalszym ciągu postępowanie "główne", które do dnia wejścia w życie nowelizacji nie zostało ukończone. Z tego powodu nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 64c § 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r., gdy na dzień złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych brak było toczącego się postępowania wszczętego skargą lub innym wnioskiem strony skarżącej".

Wobec tego zarzut niezastosowania przepisu art. 64c § 8 u.p.e.a. należy uznać za nieuzasadniony. W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy art. 64c § 6a pkt 1 lit. a i art. 64c § 7 u.p.e.a., obowiązujące w dniu złożenia wniosku.

Za bezpodstawny należy także uznać zarzut dotyczący zobowiązania organu prowadzącego postępowanie do powiadomienia zobowiązanego z urzędu o wysokości kosztów egzekucyjnych. Nie można zgodzić się ze skarżącą również co do tego, że dopiero od tego momentu rozpoczynał bieg termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie postanowienia o wysokości kosztów w postępowaniu egzekucyjnym. Z brzmienia art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek. W zaskarżonym postanowieniu organ wprost wskazał, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny wydaje z urzędu jedynie w przypadku, gdy koszty te obciążają wierzyciela.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 61a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu postanowienia słusznie organ zauważył, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, o ile koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, organ egzekucyjny pozbawiony jest prawa orzekania w sprawie kosztów egzekucyjnych, chyba że w odpowiednim czasie żądanie wydania takiego postanowienia wniesie zobowiązany. Jednakże swoje żądanie zobowiązany może zgłosić jedynie w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, natomiast w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. zawiadomienia zobowiązanemu służy prawo złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Z upływem wskazanych terminów przestaje istnieć (wygasa) uprawnienie do żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz obowiązek rozpatrzenia takiego żądania, co rodzi po stronie organu obowiązek odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżąca także co do tego, że organy naruszyły zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Według Sądu organ nie zaniechał żadnej czynności procesowej zmierzającej do zebrania pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organ zastosował właściwe i obowiązujące przepisy prawne, jak również przeprowadził prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, dając w ten sposób wyraz zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Wyrażona w art. 77 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, co bez wątpienia miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższych rozważań, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.