I SA/Sz 481/21 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3231404

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 września 2021 r. I SA/Sz 481/21

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka.

Sędziowie WSA: Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) (...) r. nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia (...) marca 2021 r., znak: (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy G. z dnia (...) stycznia 2021 r., znak: (...), ustalającą podatnikowi L. L. łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r.

Jak podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. - dalej w skrócie "O.p.") w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. - dalej w skrócie "u.p.o.l."), art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4, i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 z późn. zm. - dalej w skrócie "u.p.r.").

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy I instancji ustalił podatnikowi L. L. (dalej: "Podatnik", "Skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. w kwocie (...) zł. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości były budynki mieszkalne (kwota podatku wyniosła (...) zł) i grunty pozostałe (kwota podatku wyniosła (...) zł). Podatek rolny wyniósł (...) zł.

Kolegium stwierdziło, że odwołanie Podatnika nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż Podatnik jest właścicielem gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr (...), obręb (...) B. o łącznej powierzchni 0,38 ha fizycznych, w tym: powierzchni 0,1600 ha i klasyfikacji gleboznawczej gruntów RV, oraz powierzchni 0,22 ha fizycznych i klasyfikacji gleboznawczej B. Ponadto, jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 646,80 m2 położonego w miejscowości B. Ustalając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. organ podatkowy I instancji prawidłowo oparł się na danych wynikających z wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w G.

Ustalając stawki podatku od nieruchomości na 2021 r., organ podatkowy zastosował stawki zgodne z uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w G. z 9 września 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości dla 2021 r. (Dz. Urz. Woj. 2020.4078), które nie przekroczyły stawek maksymalnych określonych przez ustawodawcę (obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 M.P.2020.poz. 673), tj. odpowiednio: (...) zł od 1 m2 powierzchni dla gruntów pozostałych (§ 1 ust. 1 pkt 3 uchwały) i (...) zł od 1 m2 powierzchni użytkowej dla budynków mieszkalnych (§ 1 ust. 2 pkt 1 uchwały).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Kolegium z dnia (...).03.2021 r. Podatnik decyzji tej zarzucił:

1. obrazę art. 2, art. 7, , art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP przez niezastosowanie prawa wskutek nierozpoznania zarzutów skarżącego oraz wydanie decyzji o wysokości podatku od nieruchomości bez podstawy prawnej i faktycznej wobec zastąpienia decyzji administracyjnej urzędniczym uznaniem nieznanym polskiemu prawu oraz pozbawieniem skarżącego prawa do odwołania od nieistniejącej decyzji administracyjnej, nadto regulowanie jego obowiązków podatkowych w trybie swobodnego uznania urzędniczego;

2. nieważność postępowania (art. 156 § 1 pkt 2,6 i 7 k.p.a.) przez nierozpatrzenie faktu fałszerstwa dokumentu stanowiącego podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków oraz nadanie samodzielnego bytu prawnego operatu geodezyjnego w oderwaniu od istniejących regulacji prawnych, zgodnie z którymi operat ten może stanowić co najwyżej załącznik do wniosku, jak również całkowite zignorowanie informacji podatnika o klasach gruntów według istniejącego prawa;

3. obrazę prawa materialnego przez zignorowanie art. 22-24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych przez niestosowanie przywołanych regulacji prawnych i określonych tam kryteriów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji budynków i gruntów;

4. obrazę k.p.a. przez bagatelizowanie sprawy wbrew istniejącym regulacjom prawnym.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie zasadności podniesionych w niej zarzutów.

Skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz nakazanie Burmistrzowi Gminy G. przestrzegania istniejącego prawa przez naliczenie podatku od nieruchomości zgodnie z informacją właściciela nieruchomości i pominięciem sfałszowanych danych w ewidencji gruntów i budynków, a także o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z zapytaniami prawnymi:

- czy podstawą obliczenia podatku od nieruchomości jest informacja podatnika czy ewidencja gruntów i budynków zawierająca fałszywe dane niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym;

- czy podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków są dokumenty wymienione w art. 22-23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy też byt samoistny posiada operat geodezyjny geodety nieposiadającego uprawnień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.) lub naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a p.p.s.a. ten nie ma zastosowania w badanej sprawie).

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2021 r. wydanego na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.). O skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym poinformowano strony w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie z dnia 20 lipca 2021 r., wskazując jednocześnie na możliwość przedstawienia dodatkowego stanowiska w sprawie Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestionowania zasadności opodatkowania przez organy podatkowe działki gruntu nr (...) w części dotyczącej powierzchni 0,22 ha, sklasyfikowanej w ewidencji budynków i gruntów, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. - jako użytki klasy B. W ocenie Skarżącego, grunty te winny zostać określone jako grunty orne klasy V.

Zwrócić należy uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrywał już sprawę ze skargi Podatnika w podobnym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym za rok 2015 były te same grunty i budynki, tj. działka nr (...) o powierzchni 0,38 ha, położonej w obrębie B., gmina G., zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 646,80 m˛. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1318/15. Sąd ten oddalił skargę Podatnika na decyzję Kolegium z dnia (...) sierpnia 2015 r., (...), w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w powyższym wyroku stanowisko odnośnie do możliwości posłużenia się przez organy - dla celów podatkowych - danymi z ewidencji gruntów i budynków. Należy przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie Podatnik w zasadzie powtórzył zarzuty zawarte w skardze na ww. decyzję Kolegium z dnia 31. (...).2015 r.

Sąd stoi na stanowisku, że podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania, jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020.2052 z późn. zm. - dalej "u.p.g.k."), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.).

Użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 września 2020 r., , z 12 sierpnia 2020 r., II FSK 1246/18). Zatem, brak jest podstaw do przyjęcia, że organy podatkowe stosowały w rozpoznawanej sprawie "uznanie urzędnicze" i działały bez podstawy prawnej, naruszając w ten sposób wskazane w skardze przepisy Konstytucji RP.

Przypomnieć w związku z tym należy, że przewidziane w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości - między innymi - użytków rolnych winno być analizowane łącznie ze skodyfikowaną w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. zasadą, że przez użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli zatem określony grunt nie jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny, nie może być opodatkowany podatkiem rolnym, tylko podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Należy dodać, że kategoryczne brzmienie przepisu u.p.o.l. wyklucza możliwość relatywizowania znaczenia wpisu do ewidencji gruntów i budynków, co w konsekwencji także wyklucza możliwość prowadzenia w postępowaniu podatkowym dowodów przeciwko treści takiego wpisu. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji.

Można zatem przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania (np. tego, czy na danym terenie znajduje się budowla, droga itp.). Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował działania w zakresie uzgodnienia klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie - por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28).

Według Sądu, w badanej sprawie dane zawarte w ewidencji były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zaś klasyfikacja gruntów i budynków, na którą powoływały się organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, nie pozostaje w sprzeczności z treścią innego dokumentu urzędowego - takiego Skarżący nie przedłożył organowi podatkowemu w toku postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie. Sądowi wiadomo z urzędu, że Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Starosty (...) z dnia (...) maja 2013 r. odmawiającą aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr (...), obręb B., gmina G. Organy uznały, że mimo iż sam wniosek został podrobiony przez skazanego wyrokiem karnym geodetę E. W., to jednak dokumentacja, na podstawie której dokonano zmiany, nie była przedmiotem fałszu materialnego, jak i intelektualnego, a przestępne działanie geodety dotyczyło wyłączenie dokumentu w postaci zgłoszenia zmian danych ewidencyjnych, będących w istocie jedynie impulsem do podjęcia czynności wpisu, którego treść została zdeterminowana danymi z operatu geodezyjnego nr KERG (...), zawierającego dokumentację pomiarową i opisową.

Nadto, prawomocnym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., II SA/Sz 586/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Podatnika na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia (...) kwietnia 2014 r., nr (...), w sprawie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dla działki nr (...), obręb B., gmina G., w zakresie oznaczenia użytku gruntowego, polegającej na wykreśleniu zapisu B-tereny mieszkaniowe i wprowadzenie w jego miejsce zapisu B-RV- grunty rolne zabudowane.

Sąd stwierdził, że zarzuty skargi co do nieważności postępowania przez nierozpatrzenie faktu fałszerstwa dokumentu, stanowiącego podstawę wpisu, nie zasługują na uwzględnienie. Znaczenie prawne dla wymiaru podatku ma bowiem tylko klasyfikacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. W sposób uprawniony zatem organ podatkowy ustalił Skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to zapisy nie zostały, na dzień wydania decyzji, skutecznie podważone, ani też zmienione w odrębnym postępowaniu ewidencyjnym, prowadzonym przed właściwymi w tej materii (zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków) organami administracji. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, by doszło do zmian w ewidencji gruntów i budynków, które pozwalałyby organowi podatkowemu zakwalifikować sporne grunty jako "grunty orne klasy V, a więc zgodnie z żądaniem Skarżącego, natomiast organ podatkowy nie jest uprawniony w toku postępowania podatkowego do ustalania stanu faktycznego w zakresie klasyfikacji przedmiotu opodatkowania i dokonywania zmian danych w ewidencji gruntów i budynków, gdyż swoje ustalenia w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości opiera na danych z tej ewidencji, jako dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone ( O.p.), przy czym Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu przeciwko temu dokumentowi (art. 194 § 3 O.p.), który podważałby domniemanie jego prawdziwości.

W konsekwencji, to przesądziło o uznaniu zarzutów skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego za bezpodstawne.

Sumując, Sąd stwierdził, że w badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszystkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do gruntów i budynków znajdujących się w posiadaniu Skarżącego. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparto w szczególności na danych z ewidencji gruntów i budynków korespondujących z danymi z księgi wieczystej KW (...), zaś dokonana ocena materiału dowodowego mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 191 O.p. Organ zasadnie zwolnił od podatku rolnego - na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.r. - działkę gruntu nr (...) w części powierzchni 0,16 ha zaklasyfikowanej jako użytki rolne klasy V, zaś w części 0,22 ha zaklasyfikowanej jako klasa B - opodatkował podatkiem od nieruchomości, stosując właściwą stawkę opodatkowania, określoną uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia 9 września 2020 r., ustalając wymiar zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, stosownie do u.p.r. Sąd zwraca przy tym uwagę, że Skarżący wskazywał na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które jednak w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania.

Sąd zwraca także uwagę, że w powołanej przez Skarżącego uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13, Naczelny Sąd Administracyjny odpowiadał na pytanie: "Czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków ?". Zagadnienie to nie ma związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że do rozstrzygnięcia sprawy nie było podstaw by zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o przedstawienie wskazanych w skardze pytań prawnych.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Przywołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie:

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.