Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2195899

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 21 grudnia 2016 r.
I SA/Sz 1127/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.).

Sędziowie WSA: Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 września 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia (...) r. nr (...) odmówił J. J. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), zwrotu kwoty (...) zł z tytułu poniesionych wydatków na zakup materiałów budowlanych, wykazanych we wniosku złożonym w dniu 24 marca 2016 r. na formularzu VZM-1 o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Odmowę zwrotu Organ I instancji uzasadnił tym, że na podstawie obowiązujących przepisów, tj. art. 20 ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. z 2015 r. poz. 1865) oraz zebranych dowodów uznał, że Skarżącemu nie przysługuje zwrot kwoty wydatków, gdyż dokonywał on zakupów materiałów budowlanych w celu przeprowadzenia prac wykończeniowych w lokalu mieszkalnym zakupionym w stanie deweloperskim surowym, w już wybudowanym bloku wielorodzinnym. Wydatki te nie spełniają warunków ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, albowiem nie dotyczą one budowy domu jednorodzinnego, nadbudowy lub rozbudowy bądź przebudowy budynku mieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny.

Powołując się na art. 20 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem wnioskującego w kwestii zakresu przeprowadzonego remontu budynku (lokalu) mieszkalnego, który nie wymagał pozwolenia na budowę, wydatki dotyczyły "Wykończenia lokalu mieszkalnego, gładzenia ścian, elektryki, paneli podłogowych, glazury, terakoty i innych związanych z przygotowaniem mieszkania do zamieszkania". Wobec powyższego odmówił zwrotu kwoty (...) zł wykazanej przez Skarżącego we wniosku złożonym w organie 24 marca 2016 r. na formularzu VZM-1 o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

2. Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Organu I instancji i we wniesionym odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.

- zwanej dalej: "o.p.");

- art. 20 ust. 1, ust. 3 pkt 1 lit. a i lit. b ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi;

- art. 7 Konstytucji.

3. Dyrektor Izby Skarbowej w S., wydał w dniu 29 września 2016 r. decyzję nr (...) utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.

W ocenie Organu odwoławczego Skarżący nie spełnił warunków do ubiegania się o zwrot wydatków na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi.

Organ II instancji wskazał, że wniosek złożony w urzędzie skarbowym został wypełniony przez Skarżącego na formularzu VZM-1 niemającym zastosowania w jego sprawie, gdyż druk ten dotyczył wydatków poniesionych od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., podczas gdy on ponosił je w 2015 r. Organ uznał, że w stosunku do Skarżącego zastosowanie mają przepisy wskazane w ustawie z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. z 2015 r. poz. 1865). Zauważył także, że obszerny opis ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym był odpowiedzią Organu I instancji na złożony przez Skarżącego wniosek na formularzu VZM-1.

Organ wskazał, że Skarżący nie spełnił warunku, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, gdyż zgodnie ze złożonym na druku wniosku oświadczeniem o zakresie przeprowadzonego remontu budynku (lokalu) mieszkalnego, który nie wymagał pozwolenia na budowę, jako zakres przeprowadzonego remontu podał: "Wykończenie lokalu mieszkalnego, gładzenie ścian, elektryka, panele podłogowe, glazura, terakota i inne związane z przygotowaniem mieszkania do zamieszkania". Potwierdził to również w piśmie z 15 kwietnia 2016 r. Organ odwoławczy uznał, że poniesionych wydatków w żaden sposób nie można zaliczyć do związanych z budową domu lub nadbudową albo rozbudową budynku bądź przebudową budynku niemieszkalnego.

Organ zauważył również, że Skarżący nabył z żoną lokal mieszkalny nr (...) w P. przy ul. K. (...) od A. K. (dewelopera), który przeniósł na małżonków J. prawo własności lokalu mieszkalnego. Ponadto pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wydano w dniu 4 września 2013 r. również na dewelopera.

W uzasadnieniu decyzji Organ wyjaśnił, że ustawa będąca przedmiotem rozważań określa zasady udzielania ze środków Funduszu dopłat finansowego wsparcia w związku z nabyciem mieszkania oraz reguluje zasady zwrotu ze środków budżetu państwa części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez osoby fizyczne w związku z budową własnego mieszkania. Wszczęta przez Skarżącego sprawa dotyczy tylko wniosku o zwrot wydatków, a w przepisach dotyczących tego zakresu brak jest uregulowań dotyczących deweloperów.

Organ uznał, że nie doszło do naruszeń przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 191 o.p. Organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w stosunku do Skarżącego podjęte zostało na jego indywidualny wniosek złożony na druku VZM-1 dotyczącego zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, poniesionych od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2013 r. Ponieważ z wyjaśnień wnioskodawcy wynikało, że żąda on zwrotu na podstawie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, podjęto czynności zmierzające do zebrania dowodów dotyczących wydatków na zakup materiałów budowlanych oraz wyjaśnień, co do spełnienia przez zainteresowanego przesłanek do zastosowania częściowego zwrotu wydatków wynikających z tej regulacji. Uczyniono to na podstawie wezwań i zawiadomienia, a przez całe postępowanie Skarżący czynnie brał w nim udział. Nie skorzystał tylko z prawa do wypowiedzi przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku.

Organ odwoławczy zauważył, że przeprowadzone w stosunku do strony postępowanie odbyło się na podstawie wskazanych prawidłowo w rozstrzygnięciu decyzji, unormowań prawnych, zgodnie z art. 120 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 180 o.p., art. 187 o.p. oraz art. 191 o.p. Tym samym nie uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji.

4. Skarżący zaskarżył decyzję Organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie:

- art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 191 o.p. poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy obowiązującego prawa;

- art. 20 ust. 1, ust. 3 pkt 1 lit. a i lit. b ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy obowiązującego prawa;

- art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy obowiązującego prawa.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zwrot kwoty (...) zł z tytułu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych jako pomoc państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwalifikacja wydatków poniesionych przez Skarżącego jako uprawniających do ich częściowego zwrotu ze środków budżetu państwa na podstawie przepisów ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1865).

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Ustawodawca w art. 1 ww. ustawy, określił zasady udzielania ze środków Funduszu Dopłat finansowego wsparcia w związku z nabyciem mieszkania oraz reguluje zasady zwrotu ze środków budżetu państwa części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez osoby fizyczne w związku z budową własnego mieszkania.

Na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy osoba fizyczna, która po dniu 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, ma prawo ubiegać się o zwrot części tych wydatków, zwany dalej "zwrotem wydatków".

Zgodnie z art. 20 ust. 2 ww. ustawy, zwrot wydatków finansowany jest z budżetu państwa. W art. 23 ust. 1 ustawy ustawodawca postanowił, że zwrot wydatków dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że podatnik, który zamierza zwrócić się o zwrot części poniesionych wydatków, powinien złożyć we właściwym urzędzie skarbowym stosowny wniosek.

W sprawie, Skarżący złożył w urzędzie skarbowym wniosek na formularzu VZM-1 (drukowany w programie "Druki Gofin" Wydawnictwa Podatkowego GOFIN). Formularz ten zawiera pod nazwą wyjaśnienie, że przedmiotowy wniosek nie stanowi wzoru urzędowego określanego w drodze rozporządzenia. Druk ten jest "Wnioskiem o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.".

Na formularzu, jako podstawę prawną wskazano: ustawę z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2014 r., zwaną dalej: "ustawą", w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. poz. 1304 z późn. zm.).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że słusznie Organ uznał, iż wypełniony przez Skarżącego formularz nie ma zastosowania w jego sprawie, gdyż dotyczy on wydatków poniesionych od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., natomiast Skarżący poniósł wydatki w 2015 r.

Stąd słusznie - zdaniem Sądu - organ zakwalifikował wniosek jako podlegający przepisom ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państw w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1304 z późn. zm.).

8. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ww. ustawy, o zwrot wydatków można się ubiegać, jeżeli:

1)

wydatki zostały poniesione w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych w związku z:

a)

budową domu jednorodzinnego albo b) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny;

2)

przedsięwzięcie, o którym mowa w pkt 1, było realizowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego po dniu 1 stycznia 2014 r. albo na podstawie zgłoszenia budowy;

3)

powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o których mowa w pkt 1, nie przekracza odpowiednio:

a)

75 m2 i 100 m2,

b)

85 m2 i 110 m2 - w przypadku gdy osoba fizyczna w dniu wydania pozwolenia na budowę albo w dniu dokonania zgłoszenia budowy, o których mowa w pkt 2, wychowywała przynajmniej troje dzieci spełniających warunki, o których mowa w art. 7 ust. 1a;

4)

osoba fizyczna do końca roku kalendarzowego, w którym wydano pozwolenie na budowę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego albo dokonano zgłoszenia budowy, nie ukończyła 36 lat;

5)

do dnia złożenia wniosku o zwrot wydatków osoba fizyczna nie była:

a)

właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego,

b)

osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny,

c)

właścicielem lub współwłaścicielem budynku, jeżeli jego udział w przypadku zniesienia współwłasności obejmowałby co najmniej jeden lokal mieszkalny

- z wyłączeniem domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego, o którym mowa w pkt 1.

Wyżej wymienione przez ustawodawcę warunki, niezbędne do ubiegania się o zwrot wydatków muszą być spełnione łącznie. Natomiast z treści wniosku oraz zgromadzonych dokumentów wynika, że Skarżący nie spełnił nawet pierwszego warunku, gdyż zgodnie ze złożonym we wniosku oświadczeniem Skarżący zakres przeprowadzonego remontu określił jako wykończenie lokalu mieszkalnego, gładzenie ścian, elektryka, panele podłogowe, glazura, terakota i inne związane z przygotowaniem mieszkania do zamieszkania.

W innym dokumencie, tj. piśmie z 15 kwietnia 2016 r., wskazał, że zakres prac nastąpił w związku z prowadzoną budową, a wydatki poniósł na przystosowanie stanu surowego (deweloperskiego) do warunków mieszkaniowych, podłogi, glazura, terakota, gładzie.

Trafnie Organ zauważył, że Skarżący nie podnosił innego od przyjętego przez organy stanu budowlanego kupionego mieszkania. Dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazał, że kupując lokal od dewelopera przejął od niego budowę w domu przy ulicy K. (...) w P. Skarżący wyjaśnił przy tym, że prowadzone były w nim prace budowlane, gdyż stan (deweloperski) w jakim lokal został zakupiony był na innym etapie zaangażowania prac budowlanych, tj. bez przystosowanej łazienki, kuchni, poprowadzonej elektryki. Dlatego w tej spornej kwestii należy zakwalifikować mieszkanie jako lokal, w którym były prowadzone prace budowlane.

Sąd podziela ocenę wyrażoną przez Organ w zaskarżonej decyzji, że wskazane przez Skarżącego wydatki dotyczą nie budowy, a wykończenia lokalu mieszkalnego, mającego na celu przystosowanie stanu surowego (deweloperskiego) do warunków mieszkaniowych. Poniesionych z wyżej wymienionego tytułu nakładów nie można zaliczyć do wydatków, o których mowa w przepisie, tj. związanych z budową domu lub nadbudową albo rozbudową budynku bądź przebudową budynku niemieszkalnego ponieważ wskazane prace wykończeniowe zostały wykonane w już istniejącym (wybudowanym) lokalu mieszkalnym.

Ponadto wskazać należy, że Skarżący potwierdził, że jest to jego pierwsze mieszkanie, ani on ani jego żona nigdy nie byli właścicielami innego mieszkania bądź lokalu mieszkalnego, oboje nie ukończyli (...) lat, inwestycja była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, które było wydane po 1 stycznia 2014 r., mieszkanie nie jest większe niż (...) m2.

9. W przytoczonej regulacji prawnej ustawodawca narzucił również inne niezbędne warunki, aby uznać za zasadny zwrot poniesionych wydatków. Spośród wskazanych warunków nie spełniono tego, który dotyczy pozwolenia na budowę. Zgodnie z aktem notarialnym z 11 grudnia 2015 r. Skarżący i jego Żona nabyli ww. lokal mieszkalny od współwłaściciela nieruchomości A. K. (dewelopera), który przeniósł na małżonków prawo własności lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, o zwrot wydatków można się ubiegać, jeżeli wydatki zostały poniesione w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, a zgodnie z pkt 2 przedsięwzięcie, o którym mowa w pkt 1, było realizowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego po dniu 1 stycznia 2014 r. albo na podstawie zgłoszenia budowy.

W sprawie wydano zaś 4 września 2013 r. decyzję Starosty P. nr (...), znak: (...) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, na terenie działki nr ewid. (...), parkingu i układu komunikacji wewnętrznej - na terenie działek, nr ewid. (...) i (...) wraz ze zjazdem na terenie działek nr ewid.: (...) w P., obręb ewid. P. (...), gm. P. Powyższe wynika z przedłożonego w sprawie przez skarżącego dokumentu, którym jest decyzja nr (...) z 10 marca 2015 r. Starosty P. wydana po rozpatrzeniu wniosku A. K. - prowadzącego działalność gospodarczą pn. "P.", który wpłynął 21 stycznia 2015 r. - o zmianę pozwolenia na budowę. Z decyzji tej wynika, że wydane mu pozwolenie na budowę z 4 września 2013 r. nr (...) było już wcześniej zmieniane decyzjami: Starosty P. z 19 marca 2014 r. nr (...), znak: (...) oraz Wojewody Z. z 3 grudnia 2014 r., znak:(...). Decyzja będąca dowodem w sprawie (z 10 marca 2015 r. nr (...)) orzeka, że Starosta P. zatwierdza zamienny projekt budowlany i zmienia swoją wcześniejszą decyzję z 4 września 2013 r. nr (...) znak (...) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr ewid. (...), parkingu i układu komunikacji wewnętrznej - na terenie działek nr (...) wraz ze zjazdem na terenie działek nr ewid. (...) w P. obręb ewid. P. (...) gm. P.

Z powyższego dokumentu wynika, że pozwolenie na budowę wydano już 4 września 2013 r. nr (...) znak (...) i to na dewelopera, od którego wnioskodawca nabył lokal mieszkalny. Późniejsza decyzja z 10 marca 2015 r. tylko zmienia wcześniejszą, nie uchyla jej, czy też nie unieważnia, jak również jest wydana na dewelopera. Ponadto w decyzji nr (...) z 10 marca 2015 r., Starosta P. wyraźnie wskazał, że "orzekam zatwierdzić zamienny projekt budowlany i orzekam zmienić ostateczną decyzję Starosty P. 4 września 2013 r. nr (...) znak (...) (...) w zakresie (...) 2). Pozostałe elementy i rozstrzygnięcia zawarte w ww. decyzji pozostają bez zmian". Zapis ten wyraźnie wskazuje na aktualność decyzji z 4 września 2013 r. jako pozwolenia na budowę.

Z uwagi na uregulowania art. 20 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, stwierdzić należy, że Skarżący wymaganego warunku nie spełnił. Za pozwolenie na budowę należy przyjąć wydaną przed 1 stycznia 2014 r. decyzję Starosty P. z 4 września 2013 r., która została wydana na dewelopera, będącego również podmiotem skierowanej przez Starostę P. w decyzji nr (...) z 10 marca 2015 r. uważanej przez stronę jako pozwolenie na budowę.

10. Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów procedury podatkowej, określonych w art. 233 § pkt 1 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 o.p. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji, stwierdzić należy, że nie zostały one naruszone przez Organy podatkowe. Wskazać należy, że wynika z nich obowiązek organów podatkowych do działania zgodnie z przepisami prawa poprzez wszechstronne i zupełne zgromadzenie materiału dowodowego i takiej jego oceny, która pozwoli w sposób najbardziej zgodny z rzeczywistością ustalić stan faktyczny oraz prawny sprawy. Organ podatkowy na podstawie całego zgromadzonego materiału ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Przyjęte w Ordynacji podatkowej standardy postępowania podatkowego gwarantują dopuszczenie wszelkich dowodów, które służą rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego, przy czynnym udziale podatnika. W ocenie sądu, organ podatkowy sprostał stawianym mu wymaganiom w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Ponadto, Organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i zgodnego z rzeczywistością wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie (organ wzywał skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów i udzielenia stosownych informacji). Według Sądu, zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości.

Na podstawie uzyskanych w toku postępowania dowodów, Organ poczynił prawidłowe ustalenia co do stanu faktycznego w sprawie.

Według Sądu Organ II instancji nie naruszył także zasady zaufania (art. 121 § 1 o.p.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, bowiem swoje rozstrzygnięcie wydał po uprzednim, ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto, w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej decyzji.

11. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza przepisów prawa materialnego ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.