Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72642

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Poznaniu
z dnia 28 sierpnia 2001 r.
I SA/Po 837/00

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu (…)

po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2001 r. sprawy ze skargi (…) Fabryk Mebli SA w Ś. na decyzję Izby Skarbowej w Z. Ośrodek Zamiejscowy w G. z dnia 02 marca 2000 r. (…) w przedmiocie podatku od towarów i usług;

I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 3 grudnia 1999 r. (…) ;

II. zasądza od Izby Skarbowej w Z. na rzecz (…) Fabryk Mebli SA w Ś. kwotę 300 zł, tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Przeprowadzona w (...) Fabrykach Mebli SA w Ś. kontrola skarbowa w dniach od 30 września 1999 r. do 5 października 1999 r. mająca na celu sprawdzenie zasadności dokonania zwrotu bezpośredniego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1999 r. w kwocie 301.078 zł ujawniła, że w miesiącu tym niesłusznie dokonano obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W szczególności stwierdzono, że skarżąca spółka rozliczyła dwie faktury wystawione przez Zakład Pracy Chronionej "I." SA z W., które nie zawierały daty otrzymania, za które zapłacono przelewem za pośrednictwem banku:

1) fakturę nr (...) z dnia 31 sierpnia 1999 r. (sprzątanie) na kwotę 15.552,60 zł i podatek VAT 3.421,57 zł zapłacono przelewem za pośrednictwem banku w dniu 16 września 1999 r.,

2) fakturę nr (...) z dnia 31 sierpnia 1999 r. (dozór) na kwotę 26.631,36 zł i podatek VAT 5.858,90 zł zapłacono przelewem za pośrednictwem banku w dniu 13 września 1999 r.

Decyzją z dnia 3 grudnia 1999 r. Urząd Skarbowy w Ś. określił kwotę zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. na rachunek bankowy podatnika spółki akcyjnej (...) Fabryk Mebli w wysokości 291.479 zł kwoty zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za miesiąc sierpień 1999 r. w wysokości 9.599 zł i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.879,70 zł odpowiadające 30% kwoty zawyżenia różnicy podatku.

W uzasadnieniu decyzji Urząd powołując art. 23 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w związku z § 54 ust. 4-6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 156, poz. 1024 z późn. zm.) wyraził pogląd, że możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur w dniu 31 sierpnia 1999 r. istnieje dopiero po dokonaniu zapłaty należności za pośrednictwem banku.

Na skutek wniesionego przez podatnika spółkę akcyjną odwołania Izba Skarbowa w Z. Ośrodek Zamiejscowy w G. decyzją z dnia 2 marca 2000 r. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji podzielając pogląd zawarty w jej uzasadnieniu. W przypadku gdy należność określona w fakturze VAT Zakładu Pracy Chronionej nie została zapłacona zakładowi pracy chronionej za pośrednictwem banku w danym okresie rozliczeniowym, to nabywca nie ma możliwości ujęcia faktury w ewidencji i deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług dotyczących danego miesiąca rozliczeniowego. Izba nie podziela tezy powołanej przez spółkę w wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 1998 r. sygn. akt SA/Bk 950/97 z uwagi na fakt, że wyroki NSA są wiążące w konkretnej sprawie i dotyczą tego podatnika, o którym jest mowa w wyroku.

Powyższą decyzję zaskarżyły (...) Fabryki Mebli SA w Ś. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą w której zarzucają naruszenie prawa materialnego art. 19 ust. 3 i 3a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) i błędną interpretację § 54 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.).

Na poparcie swego stanowiska powołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt SA/Bk 950/97 oraz z dnia 10 lipca 1997 r., sygn. akt SA/Sz 1089/96 skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi, przytaczając argumenty zawarte w dwu decyzjach, również odnośnie powołanych przez skarżącą spółkę wyroków.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadniczym przedmiotem sporu między stronami jest wykładnia treści § 54 ust. 5 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) w związku z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a w szczególności, kiedy w świetle powyższych przepisów można odliczyć VAT z faktury Zakładu Pracy Chronionej, gdy zapłata z tytułu takiej faktury zrealizowana została w innym miesiącu niż ten, w którym podatnik otrzymał fakturę. Czy zatem jeżeli podatnik otrzyma fakturę VAT - Zakładu Pracy Chronionej w jednym miesiącu, a zapłacił za nią za pośrednictwem banku w następnym miesiącu, ale przed sporządzeniem deklaracji VAT-7, może dokonać odliczenia w rozliczeniu za miesiąc jej otrzymania, czy też w rozliczeniu za miesiąc w którym nastąpiła zapłata.

Rozstrzygając ten spór prawny między stronami Sąd wskazuje na to, iż podstawową zasadą konstytucyjną podatku od towarów i usług jest możliwość dokonania przez podatnika obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny, albo w miesiącu następnym. Takiego odliczenia nie można jednak dokonać wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 3a ustawy VAT). Cytowany powyżej przepis określa termin, który uprawnia podatnika do dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i jest to jedyny przepis określający czasookres obniżenia.

Przepis § 54 ust. 5 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. reguluje jedynie sytuację, w których faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Jedynym, a także warunkiem od którego zależy odliczenie jest to, by podatnik zapłacił w formie pieniężnej za pośrednictwem banku należności wynikające z faktury lub faktury korygującej wystawionej przez zakład pracy chronionej w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. W przypadku nie spełnienia powyższego warunku, faktura Zakładu Pracy Chronionej mimo jej fizycznego posiadania przez podatnika nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek wykazany w tejże fakturze.

Przepis § 54 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów określa zatem przesłankę prawną do skorzystania z prawa do odliczenia podatku, natomiast nie określa żadnego innego terminu do realizacji tego prawa, aniżeli to wynika z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Należy podkreślić, że w ustawie o podatku od towarów i usług brakuje upoważnienia dla Ministra Finansów do odmiennego ukształtowania ustawowego terminu odliczeń.

Sąd mając na uwadze powyższe rozważania wyjaśnia, że jeżeli podatnik VAT fakturę Zakładu Pracy Chronionej otrzyma w jednym miesiącu, a warunek wynikający z § 54 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. o zapłacie za pośrednictwem banku spełni do momentu rozliczenia za ten miesiąc tj. do dnia 25 następnego miesiąca to ma zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług niczym nie ograniczone prawo do odliczenia podatku z faktury Zakładu Pracy Chronionej w rozliczeniu za miesiąc w którym ową fakturę otrzymał, pod warunkiem ujęcia jej w ewidencji za ten miesiąc.

Sąd administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyrokach przytoczonych w skardze przez skarżącą spółkę akcyjną (...) Fabryki Mebli, a mianowicie w wyroku z 10 lipca 1997 r., sygn. akt SA/Sz 1089/96 i z 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt SA/Bk 950/97, jak również w wyroku NSA O/Z w Poznaniu z 9 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA/Po 2793/98.

Skoro zatem skarżąca spółka (...) Fabryki Mebli za faktury wystawione przez Zakład Pracy Chronionej dopełniła obowiązku zapłaty za pośrednictwem banku w dniach 13 września 1999 r. i 16 września 1999 r. za faktury wystawione 31 sierpnia 1999 r., to nie było przeszkód do rozliczenia podatku naliczonego z tych faktur w miesiącu ich otrzymania.

Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Postanowienie o kosztach sądowych znajduje uzasadnienie w treści art. 55 cytowanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.