Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585898

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 27 listopada 2018 r.
I SA/Po 797/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 5 listopada 2018 r., I SA/Po 797/18 w sprawie ze skargi X. X. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie uznania zarzutu za bezzasadny oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący pismem z 9 września 2018 r. wniósł skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. Pismem złożonym 11 października 2018 r. wniósł o "przydzielenie obrońcy z urzędu ze względu na zawiłość spraw podatkowych". Uzasadniając wniosek podał, że jego wynagrodzenie wynosi ok. (...) zł brutto. Ponosi koszty alimentów w kwocie (...) zł oraz spłaty zaległych alimentów w kwocie (...) zł. Skarżącego obciążają również koszty wynajmu mieszkania w kwocie (...) zł. Następnie przedłożył sporządzony na urzędowym formularzu 18 października 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że korzysta z pomocy rodziców w ponoszeniu kosztów wyżywienia oraz mieszkania. Z oświadczenia wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, innych praw majątkowych. Posiada samochód "(...)" o wartości ok. (...) zł z 2004 r. który jest jednak uszkodzony po wypadku. W piśmie z 30 października 2018 r. skarżący wyjaśnił, że od 17 października 2014 r. jest rozwiedziony, zamieszkuje w domu rodziców prowadząc osobne gospodarstwo domowe płacąc za mieszkanie (...) zł ze względu na alimenty. Nie posiada żadnych kart kredytowych jak i nie osiąga innych dochodów niż dochody z tytułu umowy o pracę. Skarżący nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej jak i świadczeń rodzinnych. Miesięczne wydatki skarżącego obejmują: spłatę kredytu (...) zł, telefon (...) zł, alimenty (...) zł, spłatę zaległych alimentów (...) zł, koszty mieszkania (...) zł. Do omawianego pisma załączył dokumenty wymienione szczegółowo w zaskarżonym postanowieniu.

Referendarz sądowy postanowieniem z 5 listopada 2018 r., I SA/Po 797/18 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza sądowego brak jest przesłanek do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

Pismem z 14 listopada 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego powyżej orzeczenia referendarza sądowego. W sprzeciwie podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia podnosząc dodatkowo, że kwota która zostaje mu po opłaceniu kosztów utrzymania jest przeznaczana na wyżywienie. Z uwagi na pracę w charakterze kierowcy "tira" korzysta z posiłków w przydrożnych barach. Również korzysta z pomocy rodziców. Kwotę (...) zł otrzymał jako odszkodowanie na naprawę samochodu. Posiadanie pojazdu przez skarżącego jest konieczne z uwagi na dojazdy do P.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu (tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. 3, Warszawa 2015 - komentarz do art. 260 p.p.s.a., dostępny: baza danych "Legalis").

W niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dokonać w oparciu o art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że dopiero uznanie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny nie jest w stanie ponieść się kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (tak: postanowienie NSA z 4 stycznia 2011 r., I OZ 979/10, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego wynikającego z wniosku stwierdza, że referendarz sądowy trafnie ocenił sytuację skarżącego stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skarżący jest aktualnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę uzyskując wynagrodzenie w kwocie (...) zł brutto (wynagrodzenie netto skarżącego za wrzesień 2018 r. wyniosło (...) zł). Łączna wartość zadeklarowanych miesięcznych zobowiązań skarżącego przewyższa kwotę jego dochodu ponieważ wynosi (...) zł. Nie mniej za zdolnością skarżącego do ponoszenia pełnych kosztów postępowania w sprawie przemawia okoliczność, że saldo jego rachunku bankowego 30 października 2018 r. wynosiło (...) zł mimo tego, że zadeklarowana wartość zobowiązań przekracza wartość dochodu. Skarżący 31 marca 2017 r. zaciągnął pożyczkę na kwotę (...) zł na 36 rat przy miesięcznej kwocie raty wynoszącej (...) zł. Brak jest przy tym okoliczności świadczących o jakichkolwiek trudnościach w regulowaniu zobowiązań z tytułu wskazanej umowy. Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyty zaciągnięte przez skarżącego nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Prywatne zobowiązania finansowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wobec tego ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (tak: postanowienie NSA z 9 października 2013 r., I OZ 862/13). Fakt spłacania kredytu doświadczenie życiowe nakazuje powiązać z faktem, że niezależna instytucja bankowa sprawdziła jego zdolność kredytową i uznała, że jest on wypłacalny, a tym samym nie może zostać uznany za osobę żyjącą w niedostatku (tak: postanowienie NSA z 10 lipca 2013 r., II FZ 386/13). Z przedłożonego przez skarżącego wyciągu wynika również, że 9 października 2018 r. dokonał z niego wypłaty gotówki w kwocie (...) zł (k. (...)) a nie jak wskazał o w sprzeciwie kwoty (...) zł. Okoliczność, że kwota ta pochodzi z tytułu odszkodowania nie może wywrzeć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na środki posiadane przez skarżącego na rachunku oraz zdolność do bieżącego regulowania zobowiązań wynikających z umowy pożyczki.

Konkludując rozważania w powyższym zakresie należy sąd stwierdza, że aktualna sytuacja materialna skarżącego umożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

Z tych powodów, sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.