Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1991402

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 27 stycznia 2016 r.
I SA/Po 760/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont.

Sędziowie WSA: Ireneusz Fornalik, Karol Pawlicki (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...)., nr (...) w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2009 oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) października 2014 r. nr (...) Prezydent Miasta (...) określił (...) Sp. z o.o. Oddział w (...) (poprzednio (...) Sp. z o.o.) wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007, 2008, 2009 w kwotach odpowiednio (...) zł, (...) zł i (...) zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia (...) grudnia 2012 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za wskazane powyżej lata. Wraz z wnioskiem Spółka przedłożyła korekty deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości za objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty lata. W skorygowanych deklaracjach podatkowych wykazano przy tym niższą wartość budowli. Uzasadniając korektę deklaracji Spółka wskazała, że zieleń i nasadzenia uprzednio wykazane do opodatkowania nie spełniają definicji obiektu budowlanego i z tego względu nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Odnośnie kontenerowych stacji redukcyjno-pomiarowych Spółka wskazała, że kontener z fundamentem stanowią obiekty budowlane będące budowlami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Natomiast urządzenia stacji redukcyjno-pomiarowej i telemetria nie stanowią budowli w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849; dalej: "u.p.o.l.") i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm. - dalej: "P.b.").

W ocenie Spółki obiekty te powinny być traktowane jako urządzenia techniczne i nie powinny podlegać opodatkowaniu, w związku z czym wyłączono z opodatkowania urządzenia techniczne, które w ocenie strony nie spełniały definicji obiektu budowlanego. Zdaniem Spółki również punkty pomiarowe, punkty redukcyjno-pomiarowe urządzeń technicznych i pomiarowych stanowią urządzenia techniczne nie będące budowlami ani urządzeniami budowlanymi w związku z czym nie podlegają one opodatkowaniu.

Spółka przedłożyła ponadto opinię doradcy podatkowego, operat szacunkowy zawierający wycenę stacji pomiarowych oraz stacji redukcyjno-pomiarowych oraz opinię rzeczoznawcy budowlanego. Prezydent Miasta (...) zwrócił ponadto uwagę na fakt, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty poprzedzone zostało przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009. W wyniku tych postępowań stwierdzono, że Spółka składając korektę deklaracji podatkowych bezpodstawnie obniżyła wartość budowli, zaniżając tym samym wysokość podatku od nieruchomości. Podkreślono przy tym, że wydana przez organ I instancji wymieniona na wstępie decyzja jest konsekwencją decyzji określających Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009.

W odwołaniu z dnia (...) października 2014 r. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz orzeczenia co do istoty sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Decyzji organu podatkowego I instancji zarzucono naruszenie:

1)

prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 pkt 1 lit. a P.b. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez opodatkowanie od wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynku, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku;

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo iż nie stanowią one budowli, tylko są częścią budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b oraz art. 3 pkt 3 P.b. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektem budowlanym stanowiącym budowlę są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniem technicznym a ich częścią budowlaną skutkującą przyjęciem, że urządzenia techniczne są budowlami;

- art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 3 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne, mimo braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną, a tym bardziej siecią gazową;

- art. 3 pkt 1 lit. b P.b. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle styczne z budowlą (gazociągiem), a jedynie z urządzeniem budowlanym (przyłączem);

2)

prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej: "O.p.") poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz poprzez oparcie decyzji stwierdzającej nadpłatę, w kwocie niższej niż wnioskowana, na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego;

- art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku;

- art. 124 O.p. poprzez niewykazanie spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

- art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego oraz nieuwzględnienia dowodów (ekspertyz prawnych) przytoczonych przez Spółkę;

- art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu.

Decyzją z dnia (...) lutego 2015 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja organu I instancji w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 jest zasadna i znajduje oparcie we wcześniejszych decyzjach określających Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009. Zaznaczono przy tym, że nadpłata po stronie Spółki powstała jedynie z tytułu błędnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowli zieleni i nasadzeń. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że zarzuty spółki odnoszą się do kwestii określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007, 2008 i 2009 i były już rozpoznawane w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

W skardze z dnia (...) marca 2015 r. skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocników wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzją organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1)

prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 3 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;

- art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a P.b. poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a P.b. i art. 3 pkt 2 P.b. poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b P.b. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle związane z gazociągiem, a jedynie z urządzeniami budowlanymi jakimi są przyłącza.

2)

prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz poprzez oparcie decyzji odmawiającej stwierdzenia całości nadpłaty na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego;

- art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku;

- art. 124 O.p. poprzez niewykazanie spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Jednocześnie Kolegium podniosło, że wszystkie z zarzutów skargi merytorycznie odnoszą się do kwestii związanych z określeniem skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009. Zaznaczono przy tym, że zarzuty te były już rozpoznawane w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Nr (...) Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2007, 2008 i 2009.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozpoznania skargi w sprawie poddanej sądowej kontroli, przede wszystkim należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 212 zdanie pierwsze O.p. zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia.

Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że decyzją Nr (...) Prezydent Miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2007, 2008 i 2009. Od decyzji tej Spółka nie złożyła odwołania, a zatem stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. W oparciu o tę decyzję określono podatnikowi wysokość nadpłaty za rok 2007, 2008 2009 w kwocie (...) zł. Wobec powyższego w dacie wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. będącej przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie, była już obrocie prawnym, skutecznie doręczona, decyzja określająca zobowiązanie w tym samym podatku, za ten sam okres, wobec tego samego podatnika.

Wobec powyższego organ rozpoznający wniosek skarżącej Spółki z dnia (...) grudnia 2012 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. był związany rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Nr (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. określającej skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. Bez wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji nie było zatem możliwe wydanie rozstrzygnięcia innego niż to, które zapadło i było zgodne z decyzją wiążącą organ.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia stwierdzić należy, że nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut dotyczący naruszenia art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz poprzez oparcie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego.

Odnosząc się do powyżej wskazanego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast na podstawie art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Sądu powołane przepisy w toku postępowania podatkowego nie zostały naruszone. Organ pierwszej instancji, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r., był związany wydaną przez ten organ decyzją w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Zasadnie zatem, stosując przepis art. 212 zdanie pierwsze O.p., Prezydent Miasta (...) częściowo uznał zasadność wniosku skarżącej Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r., w zakresie, w jakim wynikało to z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w tym samym podatku, za ten sam okres.

W świetle art. 212 zdanie pierwsze O.p., rozstrzygnięcie odmienne nie było możliwe. Tym samym organ działał na podstawie przepisów prawa i nie naruszył art. 120 O.p.

W sprawie nie został także naruszony art. 121 § 2 O.p. poprzez oparcie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości naruszającej przepisy prawa podatkowego i budowlanego. Odnosząc się do tego twierdzenia skarżącej Spółki zaznaczyć należy, że wadliwości decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. nie stwierdził ani organ odwoławczy, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny, bowiem jest to decyzja ostateczna. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa złożenia środka odwoławczego w ustawowym terminie. Przepis art. 128 O.p. statuuje zasadę trwałości ostatecznej decyzji podatkowej. Zasada ta służy nie tylko ochronie praw nabytych, lecz także przede wszystkim ochronie ogólnego porządku prawnego. Natomiast wzruszenie decyzji ostatecznych jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz w ustawach podatkowych Nie znajduje również uzasadnienia podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku. Na mocy art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, a zwłaszcza wobec wydania przez organ pierwszej instancji decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. organ nie był zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do zbadania, czy stacje redukcyjno-pomiarowe spełniają cechy budynku. Ustalenia tego rodzaju poczynione zostały w odrębnym postępowaniu podatkowym. Ustalenia odmienne od ustaleń wynikających z decyzji kończącej tamto postępowanie wymagałoby, zgodnie z art. 212 zdanie pierwsze O.p., w pierwszej kolejności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a do taka sytuacja nie zaistniała. Wobec związania organu rozstrzygającego w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r., decyzją tego organu w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku, za ten okres, czynienie ustaleń faktycznych w zakresie, w jakim organ jest związany inną decyzją nie jest zasadne.

Bezzasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 124 O.p. poprzez niewykazanie Spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 124 O.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Odnosząc się do tego zarzutu powtórzyć po raz kolejny należy, że organ wydając decyzję w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r., związany był ustaleniami wynikającymi z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Tym samym organ nie był zobowiązany do ponownego badania okoliczności ustalonych w innym postępowaniu zakończonym wydaniem i doręczeniem skarżącej Spółce decyzji. Z tych samych powodów nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego.

Ponadto podkreślenia wymaga, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie wskazanym w skardze, ponieważ nie stanowiły one podstawy prawnej ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji. Wobec określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. decyzją z dnia (...) kwietnia 2014 r. rozstrzygnięcie w przedmiocie nadpłaty miało charakter w istocie proceduralny, a podstawą jego wydania był w szczególności przepis art. 212 zdanie pierwsze O.p. Organ był w tej sytuacji zobowiązany do uznania zasadności wniosku skarżącej spółki wyłącznie w takim zakresie, jaki wynikał z decyzji określającej zobowiązanie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były zatem wyłącznie przepisy O.p. dotyczące stwierdzenia nadpłaty oraz przepis proceduralny art. 212 zdanie pierwsze.

Na marginesie, odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że przypisy prawa materialnego, w tym powołane w skardze przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znalazłyby w sprawie zastosowanie, gdyby organ rozpoznał wniosek skarżącej Spółki o stwierdzenie nadpłaty bez wcześniejszego określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 r. W tym przypadku, przy braku decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, kompleksowe postępowanie dowodowe, mające na celu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, winno być przeprowadzone w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Sytuacja taka nie zachodzi jednak, gdy organ wcześniej określi w decyzji wymiarowej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 212 zdanie pierwsze O.p., decyzja ta wiąże organ od chwili jej doręczenia we wszystkich innych postępowaniach, w tym w postępowaniu dotyczącym nadpłaty w tym samym podatku, za ten sam okres, wobec tego samego podatnika.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów postępowania podatkowego i przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.