Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59150

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Poznaniu
z dnia 30 kwietnia 1998 r.
I SA/Po 649/97

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki

Sędziowie NSA Sylwia Zapalska, SW Sylwester Marciniak (spr.)

Protokolant st. sekr. sąd. Grażyna Nowak

po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 1998 r. w sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 28 marca 1997 r. Nr [...] w przedmiocie wywozu samochodu za granicę

oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 9 lutego 1996 r. funkcjonariusze Komendy Rejonowej Policji w O. podczas czynności służbowych ujawnili w firmie A. K. w K. należącej do W. K. samochód osobowy marki Ford Fiesta nr nadwozia [...], rok produkcji 1984, nr rejestracyjny [...], co do którego zachodziły podejrzenia, że został sprowadzony na polski obszar celny z pominięciem opłat celnych.

W. K. oświadczył, że pojazd zakupił w dniu 11 stycznia 1996 r. na giełdzie samochodowej w Poznaniu od osoby posługującej się dokumentami na nazwisko R. P., zamieszkały ul. P. [...] w B., od którego otrzymał dowód rejestracyjny [...] wystawiony na sprzedającego oraz dowód odprawy celnej pojazdu nr [...] z dnia 24 grudnia 1992 r. wystawiony przez Urząd Celny w S. osobie o nazwisku A. N. zam. ul. Ł. [...] w K.

W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że zarówno R. P. jak i A. N. są osobami fikcyjnymi zaś powyższy dowód rejestracyjny nie został nigdy wydany przez Urząd Miasta i Gminy w B., a pod numerem [...] został zarejestrowany inny samochód, ponadto Urząd Celny w S. nigdy nie wystawił powyższego dowodu odprawy celnej.

Ponieważ przedmiotowy samochód został wyprodukowany w 1984 r., a więc objęty jest zakazem przywozu określonym w § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia zakazu przywozu niektórych towarów, decyzją Nr [...] z dnia 21 lutego 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. wezwał W. K. do wywozu pojazdu z polskiego obszaru celnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. K. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania celnego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 28 marca 1997 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i to na podstawie art. 5, art. 46a ust. 2, art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1994 r. w sprawie ustanowienia zakazu przywozu niektórych towarów (Dz. U. Nr 77, poz. 353 z późn. zm.).

Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie przedstawił autentycznego dowodu dopuszczenia samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym i nie wykazał, że obrotu towarowego z zagranicą dokonał inny podmiot. Powoływanie się przez skarżącego na fikcyjną umowę nie wystarcza do uchylenia się od skutków określonych w art. 46a ust. 2 Prawa celnego. Tym bardziej, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie handlu używanymi samochodami.

Skargę na powyższą decyzję złożył W. K., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (k. 2-4).

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. [...].

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga W. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości jedynie kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Według przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 z późn. zm.) obrót towarowy z zagranicą jest zakazany, jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania, rozpowszechniania lub obrotu towarami będącymi przedmiotem tego obrotu. W myśl ust. 2 tegoż artykułu w przypadkach, kiedy obrót towarowy z zagranicą jest zakazany organ celny cofa natychmiast towar za granicę; jeżeli jednak cofnięcie towaru jest niemożliwe, organ celny może orzec przepadek towaru. Natomiast przepis art. 5 ust. 3 Prawa celnego stanowi, iż koszty cofnięcia towaru, jego sprzedaży lub likwidacji w inny sposób ponosi podmiot dokonujący obrotu.

Na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1994 r. w sprawie ustanowienia zakazu przywozu niektórych towarów (Dz. U. Nr 77, poz. 353 z późn. zm.), zakaz przywozu obejmuje między innymi: samochody osobowe, w przypadku gdy od roku następnego po roku produkcji pojazdu upłynęło co najmniej 10 lat lub nie można ustalić roku jego produkcji.

Zgodnie z treścią art. 46a ust. 2 Prawa celnego, wypadkach gdy osoba posiadająca towary przywiezione z zagranicy, w toku czynności kontrolnych nie przedstawi dowodów odprawy celnej lub dokumentów zakupu towarów, uważa się, że towary te nie były poddane kontroli celnej.

Stosownie zaś, do art. 48 Prawa celnego, osobę fizyczną uważa się za dokonującą obrotu towarowego z zagranicą towarami, którymi bezpośrednio włada podczas kontroli celnej, chyba że odpowiednimi dokumentami wykaże, że obrotu tymi towarami dokonuje inny podmiot.

Jest niesporne, iż W. K. przedstawił w tej sprawie umowę kupna - sprzedaży zawartą z osobą fikcyjną, fałszywy dowód rejestracyjny oraz fałszywy dowód odprawy celnej samochodu. Skarżący nie przedstawił autentycznego dowodu dopuszczenia samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym i nie wykazał, że obrotu towarowego z zagranicą dokonał inny podmiot.

Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy powoływanie się przez skarżącego na powyższą umowę nie wystarczy do uchylenia się od skutków określonych w art. 46a ust. 2 Prawa celnego. Domniemanie zawarte w tym przepisie mogłoby być obalone przez skarżącego tylko poprzez przedstawienie organom administracji celnej przeciwnego dowodu, że odprawa celna została rzeczywiście dokonana (uiszczono należności celne i dopuszczono towar do obrotu na polskim obszarze celnym) lub strona w dobrej wierze dokonała zakupu u konkretnie istniejącego sprzedawcy krajowego. Celem wprowadzenia takiego domniemania prawnego było to, aby kontrahenci sprawdzali wiarygodność i legalność działania swych partnerów. Dotyczy to szczególnie skarżącego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu używanymi samochodami, w którego interesie leży przecież uzyskanie zaufania klientów i umożliwienie im nabycia oraz rejestracji pojazdów. Trafnie organy celne podnoszą, że bezgraniczne zaufanie do osoby, która zaoferowała skarżącemu przedmiotowy pojazd wykracza poza istniejące obyczaje handlowe i powinno w konsekwencji spowodować jego odpowiedzialność. Tym bardziej, iż skarżący zawodowo trudni się handlem samochodami i była możliwość sprawdzenia sprzedawcy samochodu, który mieszkał blisko Poznania. Zaniedbanie sprawdzenia wiarygodności partnera grozi posiadaczowi importowanego towaru zastosowaniem domniemania, iż to on jest importerem.

Skoro skarżący nie wykazał, że obrotu towarowego z zagranicą dokonał inny podmiot, należy go zgodnie z art. 48 Prawa celnego uznać za osobę, która dokonała tego obrotu.

Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego, należy stwierdzić, że postępowanie celne jest innym postępowaniem niż postępowanie karne skarbowe, gdyż jego przedmiotem są zasady obrotu towarowego z zagranicą, obowiązki celne i zasady postępowania celnego. Zaś orzeczenia zapadłe w postępowaniu karnym skarbowym nie mają wpływu na decyzje podjęte w postępowaniu celnym (wyjątek art. 21 § 2 u.k.s.). Postępowanie karne ma na celu ustalenie faktu popełnienia przestępstwa i ustalenie odpowiedzialności karnej.

Wreszcie, należy uznać za nieuzasadnione zarzuty skarżącego co daty sprowadzenia pojazdu. Trafnie organy celne przyjmują, iż za moment wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny trzeba przyjąć, dzień jego ujawnienia w dniu 9 lutego 1996 r. przez funkcjonariuszy Policji, posiłkując się w tym względzie art. 23 ust. 2 Prawa celnego, a także to, iż zakaz przywozu samochodów osobowych starszych niż 10 lat obowiązuje w Polsce od 1991 roku.

Z tych to względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.