Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59094

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Poznaniu
z dnia 29 października 1998 r.
I SA/Po 628/98

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Danuta i Tomasz małżonkowie A. 21 kwietnia 1997 r. złożyli zeznanie o wysokości wspólnych dochodów. Podając kwotę pobranych przez płatników zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych małżonkowie A. wykazali w zeznaniu podatkowym nadpłatę w wysokości 5.621,90 zł. 29 kwietnia 1997 r. Urząd Skarbowy w Ż. zwrócił skarżącym nadpłatę.

Następnie w wyniku kontroli Urząd Skarbowy stwierdził, że w części zeznania dotyczącej dochodów męża Tomasz A. nie wykazał dochodu w wysokości 14.566,50 zł. Kwota ta stanowiła ekwiwalent pieniężny otrzymany przez niego w zamian za rezygnację z kwatery stałej. Tomasz A. wykazał w zeznaniu zaliczkę pobraną przez W. A. M. na poczet dochodowego od osób fizycznych.

Decyzją w sprawie (...) z 8 września 1997 r. Urząd Skarbowy określił skarżącym podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. na kwotę 4.592,30 zł.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ekwiwalent pieniężny za rezygnację z kwatery stałej jest przychodem i podlega opodatkowania łącznie z przychodami z innych źródeł.

Od decyzji tej odwołali się małżonkowie A. Domagali się jej uchylenia i podnosili, że Tomasz A., będąc żołnierzem zawodowym był uprawniony do świadczenia od Skarbu Państwa określonego w przepisie art. 22 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.). Ekwiwalent pieniężny został wypłacony skarżącemu przez W. A. M. Przy jego wypłacie potrącono 21% jako zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ekwiwalent nie jest przychodem bo zobowiązanie Skarbu Państwa wobec Tomasza A. wynikające z przepisu art. 22, art. 1 ustawy o zakwaterowaniu cyt. wyżej, nie jest opodatkowany.

Ekwiwalent wypłacony w zamian za to świadczenie nie jest opodatkowany. Zatem Skarb Państwa wykonując swoje ustawowe zobowiązanie wobec wierzyciela nie mógł domagać od niego daniny za zapłacenie tego zobowiązania.

Decyzją w sprawie (...) z 3 lutego 1998 r. Izba Skarbowa w Z. G. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa podniosła, że ekwiwalent pieniężny stanowi przychód ze stosunku służbowego i podlega opodatkowaniu na tych samych zasadach jak wynagrodzenie za pracę. Wypłaty tego rodzaju w 1996 r. nie korzystały ze zwolnienia od podatku dochodowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Danuta i Tomasz A. wnoszą o uchylenie powyższej decyzji Izby Skarbowej w Z. G. jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skarżący podtrzymują swoje stanowisko zawarte w odwołaniu ponadto wskazują, że z W. A. M. nie łączył Tomasza A., żaden stosunek służbowy pracy lub inny pokrewny. Umowa zawarta z agencją jest umową cywilną zatem powoływanie się przez organy podatkowe na przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest pozbawione podstaw.

Skarżący podnoszą też, że pobranie podatku od spłaconego przez Skarb Państwa świadczenia wobec uprawnionego stanowi rażące naruszenie konstytucyjnej zasady równością wobec prawa.

Izba Skarbowa w Z. G. wnosi o oddalenie skargi wskazując, że ekwiwalent pieniężny wypłacony Tomaszowi A. jest przychodem i w roku 1996 podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ekwiwalent ten jest związany ze stosunkiem służbowym żołnierza zawodowego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zdaniem sądu skarga i podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z 22 czerwca 1995 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.) prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego przez l) przydział kwatery albo 2) wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.

Umowa cywilna zawarta przez Tomasza A. z W. A. M. stanowi realizację tego przepisu. W. A. M. wypłacając ekwiwalent czyniła to wykonując wprost zapis cytowanego wyżej przepisu. Zarzut, że stosunek prawny łączący agencję jest stosunkiem cywilnym nie służbowym lub stosunkiem pracy jest niesłuszny. Umowa zawarta została zgodnie z przepisem art. 47 ww. ustawą o zakwaterowaniu.

Ustęp 7 tego przepisu przewiduje okoliczności w jakim ekwiwalent podlega zwrotowi. Oznacza to, że świadczenie przez cały czas jest bezpośrednio i w sposób istotny związany ze stosunkiem służbowym otrzymującej go osoby.

W przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w jej brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania wypłaty ekwiwalent nie został wyłączony od opodatkowania. Ustawodawca chcąc zwolnić to świadczenie od podatku uczynił to wprost w przepisie art. 1 pkt 7 lit. h ustawy z 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1996 r. Nr 137, poz. 638) co do opodatkowania dochodów od 1 stycznia 1997 r. Więc w poprzednim roku zwolnienie takie nie miało miejsca. Obowiązki podatkowe a także wszelkie związane z nim uprawnienia (w tym także zwolnienia) mogą wynikać tylko z ustaw podatkowych. W momencie wypłaty ekwiwalentu zwolnienie tego świadczenia nie istniało.

Tomasz A. wybierając sposób realizacji prawa do kwatery przez żądanie wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery zatem zdecydował o tym, że wybiera świadczenie z tytułu uzyskania, z którego będzie musiał płacić podatek. Skarb Państwa nie ograniczył mu prawa do realizacji uprawnienia. Ustawa pozostawiała prawo wyboru.

Skarżący nie był zmuszony do rezygnacji z kwatery i nikt go nie mógł nakłonić aby wybrał świadczenie zamienne. Mógł korzystać z takiej formy, która nie była obciążona podatkiem.

Gdyby uznać za słuszne twierdzenie skarżącego, że świadczenie zamienne jakie otrzymał wynikało ze stosunku cywilno-prawnego wiążącego go z W. A. M. a nie ze stosunku służbowego, to należałoby uznać późniejsze zwolnienie tego świadczenia (od 1 stycznia 1997 r.) za bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 1994 r. (sygn. akt SA/Po 1652/94), dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i wyrażony w uzasadnieniu tego wyroku pogląd nie może mieć związku z niniejszą sprawą.

Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę zgodnie z przepisem art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.