Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2091304

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 6 lipca 2016 r.
I SA/Po 442/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MO o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi MO na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja i od września do grudnia 2009 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od kwietnia do listopada 2009 r. postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący MO, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia (...) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu (...) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzone są wobec niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjne w zakresie zaległości podatkowych za okresy (...). Postępowanie za (...) jest prowadzone, mimo że w wyroku uchylającym decyzje wymiarowe WSA orzekł, że nie podlegają one wykonaniu ((...)) oraz pomimo orzeczenia przez WSA, że postępowanie egzekucyjne za (...) powinno zostać umorzone ((...)). Postępowanie za (...) zostało zawieszone, ale żadne z zastosowanych środków egzekucyjnych nie zostały uchylone. Egzekucja zaległości podatkowych za (...) była podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora UKS, określającej zobowiązanie podatkowe za (...). W toku wskazanych postępowań egzekucyjnych, zajęto świadczenie emerytalne oraz wierzytelność z tytułu sprzedaży udziałów. Jedynym źródłem dochodu skarżącego od (...) jest wolna od zajęcia część świadczenia emerytalnego, w wysokości (...) miesięcznie. Skarżący pozostaje w separacji i jest zobowiązany do zapłaty na rzecz żony renty alimentacyjnej w wysokości (...) miesięcznie. Zaległości sięgają (...). Wnioskodawca choruje. W okresie składania skargi był hospitalizowany. Skarżący zaciągnął pożyczkę na zapłatę wpisu od skargi na decyzje wymiarowe dotyczące (...). Nie jest ona spłacana regularnie, wobec czego nie uzyska kolejnych środków na wpis w niniejszej sprawie. Nie może też liczyć na pomoc rodziny. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej (...). Wnioskodawca podał, że w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały zajęte: świadczenie emerytalne oraz wierzytelność z tytułu sprzedaży udziałów w spółce A Sp. z o.o. Postępowanie obejmuje zaległości za (...) (mimo uchylenia decyzji i wstrzymania jej wykonania) oraz za (...). Skarżący podał, że dochód netto z tytułu emerytury wynosi (...) (część wolna od zajęcia). Skarżący wskazał, że ciążą na nim następujące zobowiązania:

- alimenty na rzecz żony (separacja) - (...) miesięcznie (zaległość od (...) - ok. (...)),

- pożyczka na wpis od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, dot. podatku VAT za (...) - ok. (...),

- miesięczne koszty leczenia - (...),

- miesięczne rachunki (woda, energia, gaz - bez kosztów ogrzewania) - min. (...) (zaległości wobec dostawców mediów).

Na wezwanie z dnia (...) do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia (...) podał, że jego jedynym przychodem w (...) było świadczenie emerytalne i wobec tego przedłożył kopie PIT-40 za te lata. Skarżący podał, że wykazane w PIT dochody nie obrazują stanu rzeczywistego, gdyż jedynymi dochodami osiąganymi przez niego od daty zawarcia ugody w dniu (...) do (...) było świadczenie emerytalne oraz kwoty wynikające z ugody. Od daty zajęcia wierzytelności ze świadczenia emerytalnego oraz wierzytelności od WO, skarżący uzyskuje wyłącznie świadczenie emerytalne w kwocie ok. (...). Ze świadczenia tego potrącana jest automatycznie kwota raty kredytu w kwocie (...). Miesięczne wpływy od (...) zamykają się kwotą (...). Skarżący podał, że poza przedłożonymi rachunkami bankowymi nie posiada innych rachunków bankowych, nie korzysta z kart kredytowych, nie posiada lokat bankowych, innych podobnych instrumentów finansowych. Na rachunek bankowy w B przekazywane jest świadczenie emerytalne wnioskodawcy z ZUS, po dokonaniu potrąceń egzekucyjnych. Z otrzymywanych środków potrącane są raty pożyczki w kwocie (...), opłaty i prowizje bankowe. Skarżący podał, że użytkuje samochód osobowy B, będący własnością C, wyprodukowany w (...), wartość pojazdu ok. (...), w oparciu o umowę z dnia (...). Skarżący wskazał, że umowa przewiduje zamianę świadczenia rzeczowego na świadczenie finansowe, to jednak zamiana taka, wobec konfliktu z zobowiązanym WO i brak z nim kontaktu, jest niemożliwa. Poza tym każde świadczenie pieniężne zostałoby zajęte na poczet prowadzonej egzekucji administracyjnej. Pozbawiłoby to skarżącego możliwości komunikacyjnych, a nie przysporzyło dodatkowych środków na utrzymanie. Korzystanie z samochodu jest natomiast koniecznością ze względu na częste wizyty u lekarza, a ze względu na wiek i schorzenia, skarżący miałby problemy w korzystaniu z komunikacji publicznej. Skarżący podał, że mieszka w lokalu wyodrębnionym w domu jednorodzinnym w zabudowie wolnostojącej, będącym własnością syna TO i nie ponosi kosztów z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Skarżący podał, że w (...) w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego wniósł aportem prowadzone dotychczas przedsiębiorstwo do spółki z o.o., w której otrzymał (...) udziałów. Na skutek działań podejmowanych przez drugiego ze wspólników, jego syna WO, został wykluczony ze spółki i utracił posiadane udziały. Po wieloletnim sporze skarżący zawarł z synem ugodę, na mocy której podpisano również w dniu (...) warunkową umowę sprzedaży udziałów. W oparciu o tę umowę skarżący uzyskał od syna zapłatę w wysokości (...), płatną zgodnie z postanowieniami umowy, przy czym kwota (...) płatna w (...) ratach po (...) każda. Wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w toku którego dokonano zajęcia wierzytelności, ostatnia płatność kwoty (...) nastąpiła w miesiącu (...). Z osiągnięciem wieku emerytalnego skarżący wraz z żoną darowali zamieszkiwany obecnie dom swojemu drugiemu synowi TO. Obecnie skarżący zamieszkuje część domu w oparciu o umowę dożywocia. Poza wskazanymi umowami darowizny skarżący nie dokonał żadnych innych darowizn na kogokolwiek rzecz. Obecnie do jego majątku należą wyłącznie rzeczy użytku osobistego, o znacznym stopniu zużycia i niewielkiej wartości materialnej. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał, że zaciągnął (...) pożyczki na zapłatę wpisu od skargi, (...) w bankach komercyjnych oraz ]///\ u osób fizycznych (przyjaciół). Zadłużenie wobec osób fizycznych wynosi ok. (...). Skarżący podał, że spłaca wyłącznie pożyczkę wobec D - rata pożyczki jest pobierana automatycznie z rachunku bankowego, na który przelewane jest świadczenie z ZUS. Pożyczka wobec E nie jest spłacana. Wnioskodawca nie spłacił również pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych. Skarżący podał, że na skutek zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, nie są wypłacane od (...) na rzecz żadnego z organów egzekucyjnych ani skarżącego żadne kwoty pozostające w depozycie u dłużnika zajętej wierzytelności - WO. Wnioskodawca wskazał, że poza wskazanymi administracyjnymi postępowaniami egzekucyjnymi wobec skarżącego prowadzona jest egzekucja renty alimentacyjnej na rzecz pozostającej w separacji żony w kwocie (...) miesięcznie. Skarżący nie ponosi opłat z tytułu czynszu, bowiem zajmuje lokal w oparciu o umowę dożywocia. W drugim lokalu wydzielonym w budynku zamieszkuje żona skarżącego, z którą pozostaje w separacji. Dla budynku prowadzone są tylko jedne liczniki mediów, rachunki opłacane są obecnie przez żonę oraz syna. Skarżący ponosi opłaty za telefon komórkowy w wysokości (...), opłaty abonamentowe RTV (...), część rachunków za media (w miarę możliwości), kwoty wydatkowane na leki sięgają (...), pozostała kwota przeznaczana jest na wyżywienie. Skarżący podał, że ze względu na osiągane dochody rosną zaległości z tytułu renty alimentacyjnej wobec żony. Do pisma załączył kserokopie: zeznań podatkowych za (...), z których wynika, że skarżący uzyskał dochód z tytułu emerytury w wysokości (...), z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości (...), wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości (..., poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości (...) i uzyskał dochód w wysokości (...), rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy, z którego wynika, że przychód z tytułu emerytury w (...) wyniósł (...), w (...). Skarżący przedłożył wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez C za okres (...), z których wynika, że na rachunek ten nie wpływają żadne środki, naliczane są odsetki od salda ujemnego, saldo końcowe wynosi (...). Wnioskodawca załączył wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez D za okres (...), z którego wynika, że na rachunek ten wpływa emerytura, spłacany jest kredyt w wysokości (...). Skarżący przedłożył kserokopie: dowodu rejestracyjnego samochodu, który używa, warunkowej umowy sprzedaży udziałów z dnia (...), postanowienia Sądu Okręgowego z dnia (...), sygn. akt (...), wyroku o separację i alimenty z dnia (...), umowy konsolidacyjnej kredytu gotówkowego zawartej w dniu (...) przez skarżącego z E, umowy pożyczki gotówkowej z dnia (...) zawartej przez skarżącego z D, zestawień rozliczenia uzyskanych kwot wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...), wykazu zaległości, zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności z dnia (...) skierowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do WO, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (...) o rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji, zażalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia (...). Skarżący nie przedłożył umów pożyczek zawartych z osobami, od których pożyczył pieniądze na uiszczenie wpisu sądowego.

Na wezwanie z dnia (...) skarżący w odpowiedzi z dnia (...) wyjaśnił, że darował synowi WO udziały w spółce A. Skarżący wskazał, że wobec zbliżającego się wieku emerytalnego podjął działania zmierzające do przekazania przedsiębiorstwa synom. Elementem procesu była właśnie umowa darowizny. W założeniu skarżący pozostawał właścicielem (...) udziałów spółki, do której wniósł aportem prowadzone dotychczas przedsiębiorstwo. Z udziałów tych miał uzyskać środki na utrzymanie, by finalnie przekazać je również następcy. Na skutek nielojalnego działania obdarowanego syna, skarżący został pozbawiony udziałów. Po wieloletnim sporze sądowym, uzyskał zapłatę za udziały, rozłożoną na raty, należność za akcje jest przekazywana na poczet zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny. Obecnie wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej (renty alimentacyjnej na rzecz żony), środki z tego tytułu znajdują się w depozycie dłużnika zajętej wierzytelności. Nawet prawomocne rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji nie doprowadzi do uzyskania nadwyżki z kwoty (...) miesięcznie, ze względu na wysokość zobowiązania w egzekucji administracyjnej. Jedynym źródłem utrzymania jest wyłącznie wolna od zajęcia część świadczenia emerytalnego, umniejszona o kwoty kredytu, pobieranego automatycznie z rachunku, na który świadczenie jest przekazywane przez ZUS. Skarżący podał, że stan zaległości z tytułu umowy pożyczki z E na dzień (...) wynosi (...). Skarżący wyjaśnił, że nie są realizowane w sposób prawidłowy obowiązki z umowy dożywocia. Wnioskodawca podał, że we własnym zakresie ponosi pełne koszty wyżywienia, utrzymania, higieny osobistej oraz leczenia. Do pisma załączył kserokopię umowy darowizny z dnia (...) sporządzonej w formie aktu notarialnego, z której wynika, że skarżący darował swojemu synowi WO z posiadanych (...) udziałów w spółce A (...) udziałów o wartości nominalnej (...) każdy, wartość przedmiotu darowizny wynosi (...), kserokopię umowy zobowiązującej - umowy użyczenia z dnia (...), z której wynika, że F zobowiązuje się do przekazywania przez cały okres używania na rzecz skarżącego, do nieodpłatnego używania nie starszego niż (...) lata samochodu marki B. Przekazywany skarżącemu będzie co najmniej (tekst jedn.: nie gorszy niż) w klasie pojazdu serii (...), lub wyjątkowo, odpowiednik tej serii w przypadku niemożliwości przekazania do użytkowania samochodu marki B serii (...) lub zakończenia produkcji samochodu marki B serii (...), odpowiadający klasie, wartości oraz standardowi samochodu B serii (...). Spółka zobowiązała się do dokonywania na swój koszt obowiązkowych przeglądów oraz okresowych badań technicznych, świadczenia na swój koszt usług serwisowych, w szczególności napraw oraz usuwania zaistniałych usterek, ponoszenia wszelkich kosztów związanych z rejestracją każdego z samochodów oraz kosztów ubezpieczenia OC oraz AC. Skarżący natomiast zobowiązał się do pokrywania kosztów utrzymania samochodów, połączonych ze zwykłym używaniem samochodów, w szczególności kosztów zakupu benzyny lub oleju napędowego. Spółka wyceniła miesięczne użyczenie pojazdu na kwotę (...), przy czym spółka użyczyła skarżącemu samochód bezpłatnie. Do pisma skarżący załączył wezwania do zapłaty z E.

Na wezwanie z dnia (...) skarżący w odpowiedzi z dnia (...) oświadczył, że nie posiada informacji z jakiego tytułu i w jakiej wysokości jego synowie T i W uzyskują miesięczne dochody. Synowie nie udostępnili mu zeznań rocznych podatkowych za (...). Wnioskodawca nie ma dostępu do wyciągów z rachunków bankowych, lokat należących do synów, jak również nie zostały one udostępnione jemu przez synów. Skarżący nie zna kosztów utrzymania rodzin WO i TO. Wnioskodawca podał, że WO jest udziałowcem w A, w której jest również członkiem zarządu oraz posiada udziały w F. Skarżący nie posiada informacji czy synowie użytkują pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji. Nie ma informacji czy posiadają nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, przedmioty o wartości powyżej (...). Skarżący posiada informacje na temat sytuacji rodzinnej synów, synowie pozostają w związkach małżeńskich i mają dzieci. Wnioskodawca nie posiada informacji na temat sytuacji majątkowej tych osób ani czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Synowie nie prowadzą ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego od (...) lat. Po otrzymaniu oraz przejęciu składników z majątku skarżącego ich stosunek do ojca drastycznie się zmienił. Żaden z synów ani członków ich rodzin nie utrzymuje ze skarżącym kontaktów.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1)

w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 6 lipca 2011 r., I OZ 466/11 z 6 lipca 2011 r., II OZ 504/11 z 28 czerwca 2011 r. publ. w internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisów ustawy wynika, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, iż zachodzą przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zatem ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, zatem wniosek jego podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W ocenie starszego referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy oddalić, gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący w sporządzonym na urzędowym formularzu w dniu (...) wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł m.in. o ustanowienie radcy prawnego. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący pismem z dnia (...) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, którą sporządził i podpisał radca prawny WS. Do skargi załączono pełnomocnictwo z dnia (...) (karta nr (...) akt sądowych), oraz pełnomocnictwo substytucyjne z dnia (...) (karta nr (...) akt sądowych), z treści których wynika, że udzielono pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego we wszystkich sprawach, w tym m.in. w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Skarżący w niniejszej sprawie reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a zatem wniosek o ustanowienie radcy prawnego należy oddalić. Wnioskodawca nie wykazał również, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą (...) (wpis od skargi). Ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, że prowadzi (...) gospodarstwo domowe. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, małżonkowie pozostają w separacji, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia (...), sygn. akt (...) nałożył na skarżącego obowiązek alimentacyjny na rzecz małżonki w wysokości (...). Wnioskodawca ma z tego tytułu zaległości, które, jak oświadczył, wynoszą ok. (...) i narastają. Wątpliwości budzi okoliczność, że skarżący mimo narastających zaległości z tytułu alimentów nie wystąpił do Sądu Rejonowego z pozwem o ich obniżenie. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej (...), nie posiada również samochodu osobowego. Wnioskodawca mieszka w domu na zasadzie umowy dożywocia, który razem z żoną podarowali synowi TO. Ponadto skarżący w (...) podarował synowi WO udziały w spółce z o.o., wartość przedmiotu darowizny (...). W tym miejscu zauważyć należy, że w sytuacji, gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I FZ 96/08, z dnia 10 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I FZ 142/08, z dnia 1 lipca 2008 r. o sygn. akt I OZ 439/08, z dnia 28 listopada 2011 r. o sygn. akt II FZ 682/11, z dnia 26 listopada 2014 r. o sygn. akt II FZ 1501/14, z dnia 9 lipca 2015 r. o sygn. akt I FZ 243/15, publ. w internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto art. 897 zd. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) stanowi, że jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Argument ten wzmacniają także reguły wynikające z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące obowiązku wzajemnego wspierania się dzieci i rodziców. Dlatego, żeby stwierdzić czy synowie skarżącego są w stanie w niniejszej sprawie pomóc swojemu ojcu w ponoszeniu kosztów sądowych ustalić należało jaka jest sytuacja finansowa, materialna i rodzinna synów wnioskodawcy, a także osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i czy są oni w stanie partycypować w ponoszeniu tych kosztów. W tym celu pismem z dnia (...) wezwano skarżącego do podania jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jego synów WO i TO oraz osób, z którymi pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. W tych okolicznościach należy uznać, że nieodpłatne uzyskanie od wnioskodawcy składników majątkowych o znacznej wielkości uprawnia do stwierdzenia, że synowie skarżącego powinni wspomóc ojca w poniesieniu kosztów niniejszego postępowania, w ramach oczywiście swoich możliwości (które pomimo wezwania pozostają nieznane), i to niezależnie od faktu nieprowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Bez znaczenia jest przy tym to, kiedy miała miejsce darowizna.

Na uwagę zasługuje również okoliczność, że skarżący uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości (...) netto, z którego potrącana jest rata kredytu w wysokości ok. (...). Skarżący ponosi opłaty za telefon komórkowy w wysokości (...), opłaty abonamentowe RTV w wysokości ok. (...), na lekarstwa przeznacza ok. (...), pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że użytkuje samochód osobowy marki B, rok prok. (...), o wartości ok. (...). Z przedłożonej przez skarżącego umowy użyczenia z dnia (...) wynika, że F zobowiązuje się, do przekazywania przez cały okres używania na rzecz skarżącego, do nieodpłatnego używania, nie starszego niż (...) lata samochodu marki B. Spółka zobowiązała się do: dokonywania na swój koszt obowiązkowych przeglądów oraz okresowych badań technicznych, świadczenia na swój koszt usług serwisowych, w szczególności napraw oraz usuwania zaistniałych usterek, ponoszenia wszelkich kosztów związanych z rejestracją każdego z samochodów oraz kosztów ubezpieczenia OC oraz AC. Natomiast skarżący zobowiązał się m.in. do pokrywania kosztów utrzymania samochodów, połączonych ze zwykłym używaniem samochodów, w szczególności kosztów zakupu benzyny lub oleju napędowego. Skarżący podając koszty miesięcznego utrzymania nie wskazał w jakiej wysokości ponosi koszty zakupu paliwa, przy czym ze złożonych przez niego oświadczeń wynika, że korzysta z w. w pojazdu.

W tych okolicznościach, jak już wcześniej wskazano, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 postanowiono, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.