Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2633443

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 21 lutego 2019 r.
I SA/Po 425/18
Wpływ wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie z użytkowania nieruchomości na jej opodatkowanie.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Karol Pawlicki.

Sędziowie: NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), WSA Barbara Rennert.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta K. decyzjami z 29 grudnia 2015 r. dotyczącymi podatku od położonej przy ul. (...) w K. nieruchomości:

1) nr (...) za 2012 r.;

2) nr (...) za 2012 r.;

3) nr (...) za 2013 r.;

4) nr (...) za 2014 r.;

5) nr (...) za 2015 r.;

6) nr (...) za 2015 r.;

7) nr (...) za 2015 r. oraz

8) nr (...) z 16 stycznia 2016 r. za 2016 r.

- ustalił między innymi skarżącej M. B. zobowiązanie w podatku od nieruchomości położonej w K. przy ulicy (...).

Pismem z 28 stycznia 2016 r. skarżąca M. B. wniosła odwołanie od powyższych decyzji wymiarowych. Odwołanie wniósł również J. P. - pełnomocnik reprezentujący podatników B. W., P. W. i E. W.

Jednakże Prezydent Miasta K. pismem z 7 marca 2016 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyżej wymienionych decyzji ponieważ zostały skierowane także do osoby nieżyjącej-do zmarłego 25 stycznia 2005 r. T. W.

SKO w K. decyzjami z 30 grudnia 2016 r., na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej: "O.p."), stwierdziło nieważność decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe ale tylko w części dotyczącej T. W., jako skierowanych do osoby zmarłej i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałym zakresie.

Pismami z 18 stycznia 2017 r. B. W. wniósł odwołanie od sześciu "nieważnościowych" decyzji SKO w K. z 30 grudnia 2016 r. oznaczonych nr (...) dotyczących decyzji Prezydenta wymienionych powyżej od 1 do 6. Skarżący domaga się ich zmiany poprzez odmówienie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ze wskazaniem, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji nieostatecznych. Stwierdził, że wniesienie odwołania przez jedną stronę uczyniło decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla drugiej bądź też innych stron postępowania podatkowego.

SKO w K. po rozpatrzeniu odwołania B. W. decyzją z 2 listopada 2017 r., nr (...) utrzymało w mocy swoją decyzje z 30 grudnia 2016 r., nr (...) Uzasadniając decyzję stwierdziło, że decyzje Prezydenta Miasta K. stały się ostateczne względem B. W. z uwagi na niewniesienie przez niego (z przyczyn oczywistych) odwołania. Natomiast względem pozostałych uczestników postępowania zasadna jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji.

Pismem z 6 grudnia 2017 r. B. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 2 listopada 2017 r., nr (...) domagając się jej uchylenia oraz stwierdzenia, że decyzja ta wraz z poprzedzającymi je decyzjami Kolegium z 30 grudnia 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została zarejestrowania w WSA w Poznaniu pod sygnaturą I SA/Po 52/18.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z 18 i 19 lipca 2017 r. nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) wyeliminowało z obrotu prawnego sześć pierwotnych ustalających decyzji podatkowych za okres od stycznia 2012 r. do października 2015 r. Przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazał na fakt skierowania decyzji do osoby nieżyjącej oraz na potrzebę "szerszego umocowania zastosowanych przepisów prawa w celu pełniejszego przedstawienia podatnikom stanowiska organu podatkowego".

Prezydent wydając decyzje uwzględnił postępujące w czasie objętym orzekaniem zmiany w strukturze współwłasności nieruchomości, ponieważ za okres - od stycznia 2012 do sierpnia 2012 r. właścicielami nieruchomości byli: L. B., H. S., W. W., W. W., B. W., E. W., P. W., B. B., M. B., S. B.,

- od września 2012 do sierpnia 2015 r. właścicielami nieruchomości byli: H. S., W. W., W. W., B. W., E. W., P. W., B. B., M. B., S. B., R. W.,

- od września 2015 do października 2015 r. właścicielami nieruchomości byli: H. S., W. W., B. W., E. W., P. W., (...), S. B., R. W.

Prezydent Miasta K. decyzją z 8 grudnia 2017 r., nr (...) ustalił m.in. M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2015 r. od nieruchomości mieszczącej się na ul. (...) w K. w kwocie (...) zł. Z omawianej decyzji wynika, że za pozostałych podatników podatku od nieruchomości uznano: R. W., H. S., W. W., W. W., B. W., E. W., P. W., B. B. oraz M. B.

Za przedmiot opodatkowania (w okresie od stycznia do sierpnia 2015 r.) przyjęto:

- budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji w świetle od 1,40 do 2,2 m o pow. (...) m2;

- budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m o pow. (...) m2;

- pozostałe budynki o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m o pow. (...) m2;

- pozostałe budynki o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m o pow. (...) m2;

- pozostałe budynki o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m o pow. (...) m2;

- pozostałe grunty o pow. (...) m2.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent wskazał, że L. B. (zmarła 28 października 2016 r.) oraz H. S. na podstawie postanowienia SR w K. z 6 czerwca 2011 r., (...) nabyły udział w opodatkowanej nieruchomości po zmarłej 1 maja 2011 r. K. T. W. W. na podstawie prawomocnego postanowienia SR dla W. z 28 czerwca 2006 r., (...) nabyła udział w omawianej nieruchomości po zmarłym T. W. Pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości byli: W. W., B. W., E. W., P. W., B. B., M. B., S. B. (zmarły 25 grudnia 2015 r.). Aktem notarialnym z 1 sierpnia 2012 r., rep. A (...) L. B. odsprzedała przynależne jej udziały w nieruchomości R. W. Na podstawie aktu notarialnego z 25 sierpnia 2015 r., rep. A. (...) W. W. odsprzedał przynależne mu udziały w nieruchomości R. W. Aktem notarialnym z 26 sierpnia 2015 r., rep. A (...) B. B. odsprzedała przynależne jej udziały w nieruchomości R. W. Aktem notarialnym z 23 października 2015 r., rep. A (...) B. W., E. W. oraz P. W. zbyli należące do nich udziały w opodatkowanej nieruchomości R. W. Z kolei M. B. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu z 19 kwietnia 2017 r., (...) nabyła udziały w nieruchomości po zmarłym mężu S. B.

Odwołując się do zapisów ewidencji gruntów i budynków wskazał, że w skład opodatkowanej nieruchomości wchodzi:

- budynek niemieszkalny o pow. zabudowy (...) m2;

- budynek mieszkalny o pow. zabudowy (...) m2;

- budynek niemieszkalny o pow. zabudowy (...) m2;

- budynek niemieszkalny o pow. zabudowy (...) m2;

- grunty pozostałe o pow. (...) m2.

Prezydent wyjaśnił, że przy wymiarze podatku od nieruchomości organ związany jest danymi zwartymi w ewidencji gruntów i budynków. Z informacji uzyskanych od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w stosunku do opodatkowanej nieruchomości nie została wydana decyzja o wyłączeniu z użytkowania ani decyzja o nakazie rozbiórki. Mimo prowadzenia korespondencji z właścicielami nieruchomości nie przedłożono żadnej dokumentacji umożliwiającej inne określenie powierzchni nieruchomości podlegającej opodatkowaniu. W złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowalnych skarżąca nie zawarła informacji o wszystkich przedmiotach opodatkowania. Zauważono również, że jedynie część podatników zakwestionowała składniki majątku opodatkowane pierwotnymi decyzjami. Na dzień wydania omawianej decyzji nie wpłynął również żaden wniosek o zamianę zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Pismem z 27 grudnia 2017 r. skarżąca wniosła odwołanie obejmujące sześć ponownie wydanych 8 grudnia 2017 r. decyzji podatkowych za lata 2012 -2015: za rok 2012 nr (...), za rok 2012 nr (...), za rok 2013 nr (...), za rok 2014 nr (...), za rok 2015 nr (...) w tym m.in. od omówionej powyżej decyzji organu pierwszej instancji z 8 grudnia 2017 r. za 2015 r. W odwołaniu skarżąca podniosła, że budynki niemieszkalne nr 2, 3 i 4 położone w K. przy ul. (...) od wielu lat są ruinami, niespełniającymi przesłanek by naliczać od nich podatek. Wniosła o przeprowadzenie wizji lokalnej opodatkowanej nieruchomości celem wykazania jej złego stanu technicznego, a także o proporcjonalne (zgodne z wielkości udziałów w prawie własności nieruchomości) obciążenie skarżącej i R. W. należnymi podatkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 12 marca 2018 r., nr (...) utrzymało w mocy omówioną powyżej decyzję organu pierwszej instancji z 8 grudnia 2017 r. W ocenie Kolegium zarzuty odwołania okazały się chybione. Podzieliło pogląd organu pierwszej instancji co do tego, że każdy z przedmiotów opodatkowania spełnia kryteria budynku. Konieczność określenia stanu technicznego budynku dotyczy wyłącznie nieruchomości wykorzystywanej przy prowadzeniu działalności gospodarczej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W przypadku współwłasności obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich właścicielach nieruchomości. Stan taki trwa aż do dokonania prawnego podziału nieruchomości pomiędzy współwłaścicieli. Odnosząc się do pozostałych argumentów odwołania stwierdzono, że pozostają one całkowicie poza kognicją organów podatkowych i nie mają wpływu na treść zapadłej decyzji.

Skarżąca pismem z 12 kwietnia 2018 r. wniosła skargę na wskazaną powyżej decyzję SKO w K. W skardze podniosła, że przynajmniej jeden z opodatkowanych budynków niemieszkalnych jest kompletną ruiną bez dachu co skutkuje tym, że nie może być on traktowany jako budynek czy obiekt budowlany. W ocenie skarżącej również pozostałe budynki nie kwalifikują się do opodatkowania bowiem nie nadają się one do użytkowania. Cała nieruchomość znajduje się obecnie we władaniu R. W. (posiadającego do niej 80%) udziałów. Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie przez sąd wizji lokalnej opodatkowanych nieruchomości. Zaznaczyła, że 26 marca 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o wyłącznie z użytkowania ruin znajdujących się na opodatkowanej nieruchomości. Podniosła zarzut niezgodności danych ewidencyjnych z kartoteki budynków ze stanem rzeczywistym.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

W pierwszej kolejności sąd odnosi się do zarzutu przedawnienia. Zgodnie z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm. - dalej: "O.p."), zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie jednak z art. 68 § 2 pkt 2 powołanego aktu, jeżeli podatnik: w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Mając na uwadze, że skarżąca nie złożyła Prezydentowi deklaracji zawierającej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego należy stwierdzić, że w sprawie znajdowały zastosowanie postanowienia przytoczonego ostatnio przepisu. Z uwagi na powyższe prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego przedawniało się z końcem 2020 r. Wymieniona na wstępie decyzja organu pierwszej instancji została bezsprzecznie doręczona skarżącej przed upływem wskazanego terminu. Mając powyższe na uwadze sąd zarzut przedawnienia uznał za nietrafny.

Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm. - dalej"P.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie nie miały w sprawie miejsca. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 1 marca 2018 r., II FSK 458/16).

Sąd podkreśla, że doniosły z punktu widzenia istoty sporu jest fakt, że powierzchnia użytkowa spornych budynków została ustalona na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Wykazana w tym rejestrze powierzchnia użytkowa budynków należała do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości. W rezultacie tak długo, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni użytkowej na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości.

Sąd stwierdza, że skutku procesowego nie mogły również wywrzeć argumenty skargi wskazujące na zły stan techniczny spornych budynków. W tym kontekście sąd wskazuje, że przy kwalifikowaniu danego obiektu pod uwagę należy brać występowanie elementu budynku, jakim jest dach, nie zaś stan techniczny tego dachu (tak: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 maja 2016 r., I SA/Go 122/16). Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że skarżąca fakt zawalenia się dachu na jednym z opodatkowanych budynków ustaliła w 2017 r., gdy tymczasem niniejsza sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za 2015 r.

Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej o dokonanie przez sąd oględzin opodatkowanej nieruchomości należy wskazać, że z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.") w postępowaniu przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie w chwili obecnej oględzin nieruchomości pozwoliłoby na ustalenie jej aktualnego stanu technicznego nie zaś stanu mającego miejsce w 2015 r.

Również fakt wystąpienie przez skarżącą 26 marca 2018 r. z wnioskiem o wyłączenie z użytkowania spornej nieruchomości nie może wpłynąć na jej opodatkowanie w okresie przed złożeniem tego wniosku. Z zebranych przez organ pierwszej instancji informacji wynika również, że nie doszło do wydania decyzji o wyłączeniu z użytkowania, nakazu rozbiórki lub innych decyzji ograniczających korzystanie z nieruchomości.

Konkludując rozważania sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w prawidłowy sposób. W szczególności prawidłowo został ustalony przedmiot oraz podstawa opodatkowania wobec oparcia się przez organy podatkowe na wiążących w świetle art. 21 ust. 1 P.g.k. zapisach w ewidencji gruntów i budynków.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.