Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723697

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 18 września 2019 r.
I SA/Po 410/19
Termin do udostępnienia danych na żądanie KAS.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert.

Sędziowie: NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), WSA Katarzyna Nikodem.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. (...) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie przekazania informacji będących w dyspozycji serwisu, dotyczących użytkowników platformy sprzedażowej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Naczelnik Urzędu Skarbowego (...) - (...) postanowieniem z 23 stycznia 2019 r., nr (...) postanowił o udostępnieniu przez X. sp. z o.o. (dalej: "skarżąca") informacji dotyczących imienia i nazwiska oraz adresu osób, które zakupiły za pośrednictwem skarżącej wskazane w treści postanowienia towary od sprzedawcy posługującego się wskazanym przez organ loginem oraz numerem użytkownika. Zaznaczył, że spółka odpowiedzi na wezwanie winna udzielić w terminie do 8 lutego 2019 r. na piśmie bądź za pośrednictwem poczty elektronicznej. Uzasadniając postanowienie Naczelnik stwierdził, że pozyskanie żądanych informacji jest konieczne do ustalenia klasyfikacji taryfowej towarów, co ma bezpośredni wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym wobec sprzedawcy. Powołując się na art. 45 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 z późn. zm. - dalej: "ustawa o KAS") wskazał, że organ może w drodze decyzji nałożyć karę pieniężną w wysokości do 10.000 zł na podmiot, który, pomimo prawidłowego wezwania, w wyznaczonym terminie nie udostępnił dokumentów lub nie udzielił informacji, o których mowa w ust. 1 i 5, lub udzielił ich w niepełnym zakresie.

Pismem z 28 stycznia 2019 r. skarżąca wniosła zażalenie na wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji wnosząc o uchylenie go w części dotyczącej obowiązku przekazanie danych dotyczących danych nabywców oraz wnosząc o zmianę terminu wykonania postanowienia na co najmniej 30 dni ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obowiązku przekazania danych dotyczących danych nabywców oraz wniesiono o zmianę terminu na co najmniej 30 dni i o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. - dalej: "O.p.") i art. 45 ust. 1 ustawy o KAS poprzez nieustalenie czy skarżąca jest w stanie wywiązać się z nałożonego obowiązku przekazania danych w wyznaczonym terminie i czy dysponuje danymi, których przekazania domaga się organ;

2) art. 45 ust. 3 ustawy o KAS poprzez:

- brak prawidłowego wskazania okoliczności, z których wynika konieczność pozyskania przez organ żądanych informacji,

- nałożenie obowiązku przekazania informacji dotyczących klientów nie później niż do 8 lutego 2019 r., który to termin nie uwzględnia zakresu żądanych informacji oraz stopnia ich skomplikowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) postanowieniem z 18 marca 2019 r., nr (...) utrzymał w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o KAS organy Krajowej Administracji Skarbowej, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8, mogą zbierać i wykorzystywać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego lub należności celnych oraz przetwarzać je, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą. Naczelnik wyjaśnił cel pozyskanie danych, wyszczególnionych w postanowieniu. Stwierdził przy tym, że ocena czy informacje o których przekazanie wystąpił organ mają bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego należy do organu prowadzącego postępowanie, nie do skarżącej. Za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 122 O.p. i art. 45 ust. 3 zdanie 2 ustawy o KAS poprzez nieustalenie, czy spółka jest w stanie wywiązać się z nałożonego obowiązku przekazania danych w wyznaczonym terminie i czy dysponuje danymi, których przekazania domaga się organ. W świetle ostatniego z powołanych przepisów, termin na udostępnienie informacji i dokumentów powinien uwzględniać zakres żądanych informacji oraz stopień ich skomplikowania. Obowiązek przedstawienia żądnych przez organ pierwszej instancji danych został nałożony postanowieniem z 23 stycznia 2019 r., doręczonym 28 stycznia 2018 r., w którym wyznaczono termin na dokonanie tej czynności do 8 lutego 2019 r. Wyznaczy termin (11 dni od odbioru zaskarżonego postanowienia) w ocenie Dyrektora uwzględniał charakter dowodu i był terminem realnym na przekazanie żądnych danych dotyczących 15 transakcji.

Dyrektor wyjaśnił również, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138 i 723), w tym przywołany art. 39 ust. 2 (zawarty w rozdziale 5 tej ustawy) pozostają w mocy do czasu wejścia w życie przepisów wdrażających dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r., ale tylko w odniesieniu do obszarów czynów zabronionych (przestępstw i wykroczeń). Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej art. 39 ust. 2 powołanej ostatnio ustawy nie ma zastosowania. Zgodnie z pkt 31 wstępu do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE nr 119 poz. 1 z późn. zm. - dalej w skrócie: "rozporządzenie RODO"), organy publiczne, którym ujawnia się dane osobowe w związku z ich prawnym obowiązkiem sprawowania funkcji publicznej (takich jak organy podatkowe, organy celne, finansowe jednostki analityki finansowej, niezależne organy administracyjne czy organy rynków finansowych regulujące i nadzorujące rynki papierów wartościowych), nie powinny być traktowane jako odbiorcy, jeżeli otrzymane przez nie dane osobowe są niezbędne do przeprowadzenia określonego postępowania w interesie ogólnym zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego. Żądanie ujawnienia danych osobowych, z którym występują takie organy publiczne, powinno mieć formę pisemną, być uzasadnione, mieć charakter wyjątkowy, nie powinno dotyczyć całego zbioru danych ani prowadzić do połączenia zbiorów danych. Przetwarzając otrzymane dane osobowe, takie organy powinny przestrzegać mających zastosowanie przepisów o ochronie danych, zgodnie z celami przetwarzania.

Podsumowując rozważania Dyrektor stwierdził, że organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycję art. 45 ust. 1 ustawy o KAS. Pozyskanie żądanych danych w ocenie organu odwoławczego nie jest również sprzeczne z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika pismem z 16 kwietnia 2019 r. wniosła skargę na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora wnosząc m.in. o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 45 ust. 1 ustawy o KAS w zw. z art. 5 oraz art. 120 O.p. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez brak wykazania przez organy drugiej jak i pierwszej instancji w sposób niebudzący wątpliwości, że informacje udostępnione przez skarżącą będą miały bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego, co jest warunkiem niezbędnym aby organ administracji publicznej mógł żądać udostępnienia informacji na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS;

2) art. 45 ust. 1 ustawy o KAS w zw. z art. 5, art. 120 O.p. oraz 7 Konstytucji RP poprzez brak działania organu drugiej jak i pierwszej instancji na podstawie przepisów prawa, skoro żądanie udostępnienia przez nich zakresu informacji nie pozostaje w bezpośrednim związku z powstaniem lub wysokością zobowiązania podatkowego;

3) art. 127 O.p. poprzez naruszenie przez organ drugiej instancji zasady dwuinstancyjności postępowania z uwagi brak ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a przy tym ograniczenie się jedynie przez organ do dokonania repliki na zarzuty podniesione w odwołaniu przez skarżącą;

4) art. 210 § 4 z zw. z art. 219 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny u zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zobowiązujące skarżącą do udostępnienia informacji dotyczących imienia i nazwiska oraz adresu osób, które zakupiły za pomocą jej serwisu wskazane przez ten organ towary od sprzedawcy posługującego się loginem: (...) oraz numerem użytkownika: ((...)). Kwestionując legalność rozstrzygnięć organów skarżąca podnosi zarzuty naruszenia ustawy o KAS oraz O.p.

Rację w przedstawionym powyżej sporze sąd przyznał organom podatkowym.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8, 10 i 13-15, mogą przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość niepodatkowych należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych, o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych lub faktycznych czynności mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe. Jak wskazano z kolei w art. 2 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, do zadań KAS należy: realizacja dochodów z podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem podatków i należności budżetowych, w zakresie których właściwe są inne organy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy o KAS sąd stwierdza, że w uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że pozyskanie informacji jest konieczne w celu ustalenia przeznaczenia zakupionych (za pośrednictwem prowadzonego przez skarżącą portalu) towarów dla ustalenia ich klasyfikacji taryfowej, co ma bezpośredni wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym wobec sprzedawcy. W prawdzie organy mogły wskazać, że zgodnie z art. 98 ust. 8 ustawy, produkty składające się w całości albo w części z substancji innych niż tytoń, lecz poza tym spełniające kryteria ustalone w ust. 2, 3 lub 5, są traktowane jako papierosy i tytoń do palenia, jednakże nie traktuje się jako wyrobów tytoniowych produktów, które nie zawierają tytoniu i są wykorzystywane wyłącznie w celach medycznych. W ocenie sądu omawiane powyższe zaniechanie nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Całokształt okoliczności sprawy nie pozostawia bowiem wątpliwości co do związku żądnych przez organ danych z realizacją celu jakim jest realizacja dochodów z podatków (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS).

Z uwagi na powyższe w ocenie sądu zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS w zw. z art. 5 oraz art. 120 O.p. oraz art. 7 Konstytucji RP jak i zarzuty naruszenia art. 210 § 4 z zw. z art. 219 O.p. (pkt 1, 2 i 4 petitum skargi).

Sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) rozpoznał bowiem całokształt okoliczności istotnych dla oceny prawidłowości postanowienia organu pierwszej instancji. Organ nie tylko odniósł się do zarzutów skarżącej podniesionych w zażaleniu lecz ocenił czy zaistniała sytuacja objęta hipotezą normy prawnej z art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, na skutek czego rozpoznano meritum sporu.

Sąd podziela również pogląd organu co do tego, że wyznaczony termin na udostępnienie żądanych danych uwzględniał ich charakter. Skarżąca jest podmiotem prowadzącym profesjonalny internetowy serwis aukcyjny wobec czego żądane dane dotyczące sprzedaży za pośrednictwem tego serwisu mogą być równie profesjonalnie pozyskane z zastosowaniem wydajnych rozwiązań informatycznych.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.