I SA/Po 361/18, Dane zawarte w ewidencji gruntu jako podstawa wymiaru podatków i świadczeń. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2513730

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2018 r. I SA/Po 361/18 Dane zawarte w ewidencji gruntu jako podstawa wymiaru podatków i świadczeń.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.).

Sędziowie WSA: Dominik Mączyński, Monika Świerczak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 14 stycznia 2017 r., nr (...) ustalił X. X. (dalej zwanemu również skarżącym) wymiar podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę (...) zł. W decyzji wskazano również terminy płatności oraz wysokość poszczególnych rat podatku. Za przedmiot opodatkowania przyjął budynki mieszkalne o wysokości w świetle powyżej 2,2 m o pow. 103,03 m2, pozostałe budynki o wysokości w świetle powyżej 2,2 m o pow. 172,67 m2 oraz pozostałe grunty o powierzchni 102,47 m2. Przedmiotem opodatkowania objęto lokale mieszkalne położone w budynkach przy (...), przy (...) i na os. (...) oraz udziały w prawie własności hal garażowych mieszczących się w tych budynkach.

Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji wnosząc o jej zmianę i ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości zgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzji Prezydenta Miasta P. zarzucił naruszenie:

1)

art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 716 z późn. zm. - dalej: "u.p.o.l.");

2)

art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej: "O.p.") - poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez pominięcie analizy posiadanej już przez Urząd dokumentacji, które potwierdzają, że wysokość powierzchni użytkowej garaży ma mniej niż 2,2 m i w konsekwencji niezastosowanie art. 4 ust. 2 u.p.o.l.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że wysokość powierzchni użytkowej opodatkowanych hal garażowych wynosi ponad 2,20 m. W ocenie skarżącego podstawę opodatkowania budynków stanowi precyzyjnie oznaczona powierzchnia użytkowa. W przypadku garaży oznacza to przestrzeń, którą można bezkolizyjnie wykorzystać na parkowanie pojazdów. Wysokość nieruchomości w niniejszej sprawie wynosi 2 m, a użytkowanie garaży powyżej tej wysokości jest niemożliwe z uwagi na kolizje z elementami konstrukcyjnymi i innym niezbędnym wyposażeniem obiektu. Zaznaczył także, że użytkowania garaży na wysokości większej niż 2 m zabraniają inne akty budowlane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 28 lutego 2018 r., nr (...) utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie podzielając zarzutów naruszenia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem pod pojęciem "wysokość kondygnacji w świetle", o której mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć odległość między podłożem, a najniższym trwałym elementem konstrukcyjnym stropu. Dla ustalenia powierzchni lokalu nie będą miały znaczenia zmiany na powierzchni podłóg i sufitów niemające charakteru konstrukcyjnego w stosunku do całego budynku ewentualnie lokalu. Do takich elementów należy zaliczyć podwieszane pod sufitem: wiązki kablowe, rury, elementy ciągów wentylacyjnych, sufity podwieszane oraz różnego rodzaje podesty ustawiane na podłodze. Na wysokość kondygnacji w świetle nie ma też wpływu wysokość drzwi lub bram prowadzących do lokali tworzących kondygnację, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia fizycznej odległości pomiędzy powierzchniami podłogi i sufitu. Zdaniem organu drugiej instancji należy przyjąć, że wysokość hal w niniejszej sprawie rozumiana jako odległość miedzy podłożem, a najniższym trwałym elementem stropu wynosi powyżej 2,20 m.

Skarżący wniósł w skardze domagał się zmiany powyższej decyzji oraz ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu hal garażowych w prawidłowej wysokości, z uwzględnieniem powierzchni użytkowej zadeklarowanej w 2016 r. Wniesiono ponadto o zastosowanie się organu pierwszej instancji do wyroku WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2017 r., I SA/Po 1683/16. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1)

naruszenie art. 4 ust. 2 u.p.o.l.,

2)

naruszenie art. 122 i art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w szczególności przez pominięcie analizy dokumentacji architektoniczno-budowlanej i innej oraz braku wizji lokalnej, które potwierdzają, że wysokość powierzchni użytkowej garażu użytkowanego zgodnie z przeznaczeniem ma mniej niż 2,2 m wysokości i błędnym przyjęciu, że wysokość ta jest wyższa, i w konsekwencji niezastosowaniu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Dodatkowo w odniesieniu do lokalu garażowego na Os. (...) zarzucono organowi pierwszej instancji niezastosowanie się do wyroku WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2017 r., I SA/Po 1683/16 i nie podjęcie żadnych działań;

3)

brak fizycznej możliwości uzyskania stanu opisywanego w uzasadnieniach ww. decyzji. Skoro samochodem wyższym niż 2 m nie można z żadnego z garaży wjechać, to siłą rzeczy nie można tam również i parkować (czyli użytkować garaży zgodnie z ich przeznaczeniem). Zaliczanie więc do powierzchni użytkowej przestrzeni której fizycznie nie da się użytkować jest niezgodne z u.p.o.l.

W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację wyrażoną uprzednio w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Sąd stwierdza, że spór pomiędzy skarżącym a organem skupia się wokół możliwości zastosowania art. 4 ust. 2 u.p.o.l. w odniesieniu do należących do skarżącego udziałów ułamkowych w prawie własności lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego. Zdaniem skarżącego wysokość hal garażowych wynosi 2 m. W ocenie organów wysokość hal rozumiana jako odległość miedzy podłożem, a najniższym trwałym elementem stropu wynosi powyżej 2,20 m.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm. - dalej: "p.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego ostatnio przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie nie miały w niniejszej sprawie miejsca. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 1 marca 2018 r., II FSK 458/16).

Doniosłe z punktu widzenia zawisłego przed sądem sporu powierzchnia użytkowa budynku wykazana w ewidencji gruntów i budynków należy do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości. W rezultacie tak długo, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni użytkowej na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości. W kontekście argumentacji skarżącego wyjaśnienia wymaga, że przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu wykazanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, co wynika z postanowień § 63 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, z 2015 r. poz. 1322 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 8) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 powołanej ostatnio ustawy, przez powierzchnię użytkową lokalu rozumie się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału. Najistotniejsze, zgodnie z art. 2 ust. 2 powołanego ostatnio aktu, jest regulacja według której obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie. Wbrew twierdzeniom skarżącego postanowień § 63 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie stosuje się jedynie do lokali mieszkalnych. W przepisie tym mowa jest bowiem o polu powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu. Zgodnie z zasadami wykładni językowej nieuprawnione jest zawężanie zakresu stosowania wskazanego przepisu jedynie do lokali mieszkalnych. W świetle przytoczonej powyżej zasady wykładni - zakazującej wprowadzania przez interpretatora rozróżnień tam gdzie nie dokonał ich ustawodawca - nie sposób przyjąć, że poprzez lokal, o którym mowa w powołanym ostatnio przepisie należy rozumieć jedynie lokal mieszkalny.

W opinii sądu zestawienie art. 4 ust. 2 u.p.o.l. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów prowadzi do wniosku, że przewidziane w tych przepisach zasady ustalania powierzchni użytkowej lokalu są koherentne. Oba z powołanych przepisów nakazują zaliczać do powierzchni użytkowej 50% powierzchni pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m. Powyższy wniosek utwierdza w zapatrywaniu, że przy ustalaniu powierzchni hal garażowych organ podatkowy był związany ich powierzchnią wykazaną w ewidencji gruntów i budynków. Również w orzecznictwie wskazuje się, że powierzchnia użytkowa pomieszczenia (kondygnacji) wykazywana w ewidencji gruntów i budynków obliczana jest z uwzględnieniem różnych wysokości danego lokalu, według tych samych zasad, do których odwołuje się art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że organ nie był związany danymi wynikającymi z ewidencji i miał obowiązek samodzielnie ustalić powierzchnię użytkową miejsc postojowych (tak: wyrok NSA z 25 października 2017 r., II FSK 1475/17).

Sąd również wyjaśnia, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z tego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego, gdyż obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu, dlatego udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność, że podatnik ma prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalnia go z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny (tak: wyrok NSA z 25 października 2017 r., II FSK 1541/17).

Kierując się powyższymi rozważaniami sąd za bezzasadne uznaje zarzuty naruszenie art. 122 i art. 187 O.p. Wbrew twierdzeniom skarżącego organów podatkowych nie obciążał obowiązek analizy dokumentacji architektoniczno-budowlanej spornych hal garażowych jak również obowiązek dokonania ich oględzin i pomiarów. Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego organy podatkowe były bowiem, stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 p.g.k. związane powierzchnią hal garażowych wykazaną w ewidencji gruntów i budynków. Bez wpływu na powyższe pozostaje faktyczna wysokość wjazdu do garażu, jak również fakt, że cześć wysokości użytkowej garażu jest zajmowana przez części wspólne, na które podatnik nie ma wpływu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w zapadłym w odniesieniu do skarżącego wyroku WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2017 r., I SA/Po 1683/16. Odnosząc się do zarzutów związanych z niezastosowaniem się przez organ do omawianego wyroku należy wskazać, że wyrok ten zapadł na tle decyzji SKO w P. z 22 września 2016 r., nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z 13 stycznia 2016 r., o nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Wyrok ten nie miał wiążącego charakteru w niniejszej sprawie dotyczącej 2017 r.

Sąd podkreśla, że dane co do powierzchni spornych hal garażowych mają charakter bezwzględnie wiążący organów podatkowych nie obciążał obowiązek badania faktycznej przestrzeni hal garażowych, jak również tego czy powierzchnia ta jest ograniczona elementami infrastruktury budynku. Konkludując rozważania w powyższym zakresie stwierdza, że wydane w niniejszej sprawie decyzje stanowią wynik prawidłowego zastosowania postanowień art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Wbrew twierdzeniom skargi w toku postępowania poprzedzającego wydanie zapadłych w sprawie rozstrzygnięć nie naruszono reguł postępowania podatkowego.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.