Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2504566

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 23 maja 2018 r.
I SA/Po 282/18
Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz.

Sędziowie WSA: Katarzyna Nikodem, Monika Świerczak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) listopada 2017 r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako "O.p."), utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" w P. z dnia (...) października 2017 r., nr (...), określającą R. B. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od (...) lipca 2013 r. do (...) sierpnia 2013 r. w wysokości (...) zł za każdy miesiąc, za okres od (...) września 2013 r. do (...) stycznia 2015 r. w wysokości (...) zł za każdy miesiąc i za okres od (...) lutego 2015 r. w kwocie (...) zł miesięcznie.

Z uzasadnienia decyzji oraz z akt sprawy wynika, że organ I instancji wszczął wobec R. B. (dalej jako: "zobowiązany" albo "skarżący") postępowanie w celu określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, położonej w miejscowości G. przy ul. (...), stanowiącej działkę nr (...). W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że w ww. nieruchomości - w okresie od (...) lipca 2013 r. do (...) sierpnia 2013 r. zameldowanych było pięć osób, a od dnia (...) września 2013 r. sześć osób. Pomimo ustawowego obowiązku, zobowiązany - jako właściciel nieruchomości - nie złożył stosownej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Mając powyższe na względzie oraz fakt, że uchwałą Nr (...) Zgromadzenia Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" z dnia (...) lutego 2013 r. ustalono stawkę opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości (...) zł od każdego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość, natomiast uchwałą Nr (...) Zgromadzenia Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" z dnia (...) listopada 2015 r. w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wysokości stawki tej opłaty, ustalono stawkę opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości (...) zł od każdego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość, organ I instancji decyzją z dnia (...) października 2017 r. ustalił zobowiązanemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od (...) lipca 2013 r. do (...) sierpnia 2013 r. w wysokości (...) zł za każdy miesiąc, za okres od (...) września 2013 r. do (...) stycznia 2015 r. w wysokości (...) zł za każdy miesiąc i za okres od (...) lutego 2015 r. w kwocie (...) zł miesięcznie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. B. podnosząc, że organ I instancji nie uwzględnił faktu, że odpady z nieruchomości zobowiązanego nie były odbierane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniosło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w kontrolowanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1289, dalej: u.c.p.g.). Zgodnie z art. 6h powyższej ustawy, właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości zamieszkałej - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Stosownie do art. 6m u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania w danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Według zaś art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Stan faktyczny sprawy, zdaniem Kolegium, został prawidłowo ustalony przez organ wydający decyzję w pierwszej instancji. Skarżący w odwołaniu nie zakwestionował tych ustaleń, które dotyczą ilości osób zamieszkujących nieruchomość położoną w miejscowości G. przy ul. (...), ani przyjętych przez organ okresów zamieszkiwania, co powoduje, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji i odpowiada ona prawu. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, że nie może zostać uwzględnione stanowisko strony, że powinna płacić za odbiór odpadów od ilości wytworzonych i odebranych odpadów, a nie od ilości osób zamieszkujących nieruchomość. Sposób ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z uchwał Zgromadzenia Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" i jest zgodny z art. 6j ust. 1 u.c.p.g. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszoną przez właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłat określonych w uchwale (10 zł dla nieruchomości zamieszkałych).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. R. Braun podniósł, że dokonuje segregacji śmieci i jest gotów płacić jedynie za pewne ilości śmieci.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości decyzji określających skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tytułu opłaty za zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji była ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powstanie obowiązku z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zostało przez ustawodawcę zróżnicowane w zależności od tego, czy w danej nieruchomości zamieszkuje co najmniej jeden mieszkaniec (art. 6i u.c.p.g.). Obowiązek powstaje w każdym miesiącu, w którym ten mieszkaniec w danej nieruchomości zamieszkuje.

W przypadku, gdy w danym miesiącu w danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje tylko przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana (art. 6i ust. 2 u.c.p.g.). Źródłem omawianego obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest sam fakt zamieszkiwania w danej nieruchomości, a nie sposób gospodarowania w tej nieruchomości, w tym w zakresie powstających w związku z tym odpadów.

Na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania w danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja ma przy tym charakter bezterminowy, wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji. Zgodnie zaś z art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta upoważniony został do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających w nieruchomościach o podobnym charakterze. Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty, następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.).

Reasumując, z powołanych przepisów wynika, że wysokość opłaty określana jest w uchwale rady gminy, a obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, w przeciwieństwie do nieruchomości, w których nie zamieszkują mieszkańcy, odnośnie których obowiązek uiszczenia opłaty powstaje dopiero w sytuacji powstania w nieruchomości takich odpadów.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że w zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1579/15, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt. 542/16 czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. I SA/Ke 377/16, wyroki dostępne w CBOSA na stronie internetowej www.nsa. orzeczenia.gov.pl). W świetle tego orzecznictwa właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Takie stanowisko Sąd w pełni akceptuje w niniejszej sprawie.

Stwierdzić należy, że podmioty zobowiązane do uiszczenia omawianej opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie aktem tym były uchwały Nr (...) Zgromadzenia Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" z dnia 12 lutego 2013 r., gdzie ustalono stawkę opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości (...) zł od każdego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość oraz uchwała Nr (...) Zgromadzenia Związku Międzygminnego "P. Region Gospodarki Odpadami Komunalnymi" z dnia (...) listopada 2015 r. w sprawie ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wysokości stawki tej opłaty, gdzie ustalono stawkę opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości (...) zł od każdego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania w danej nieruchomości odpadów komunalnych. W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, w których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających w nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o u.c.p.g.).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, skarżący, co jest bezsporne, nie złożył wymaganej deklaracji. W niniejszej sprawie zaistniały więc podstawy do określenia wysokości opłaty w drodze decyzji i w wysokości w niej wskazanej. Wobec braku deklaracji, organ miał prawo określić wysokość tej opłaty na podstawie danych wynikających z posiadanych ewidencji. W tym zakresie, organ I instancji zasadnie oparł się na danych wynikających z rejestru osób zameldowanych w przedmiotowej nieruchomości. Godzi się jeszcze raz podkreślić, że właściciel każdej nieruchomości jest zobowiązany, zgodnie z komentowaną ustawą, do podporządkowania się gminnemu systemowi gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia z tego takiego właściciela, jak chce tego skarżący, okoliczność samodzielnego gospodarowania odpadami komunalnymi. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter ekwiwalentnego świadczenia obowiązkowego, które obowiązkowo należy uiszczać dopóty, dopóki spełnia się ustawowe przesłanki, precyzowane w odpowiednich uchwałach będących aktami prawa miejscowego. Taką przesłanką jest bycie właścicielem nieruchomości zamieszkałej.

Zatem, skoro skarżący sam nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to wójt był uprawniony na podstawie art. 6o u.c.p.g., do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uwzględniając prawidłowo ustalone elementy stanu faktycznego, mające wpływ na jej wysokość.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji skoro ta odpowiada prawu, Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.