Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745923

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 3 czerwca 2015 r.
I SA/Op 909/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Ś., E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2014 r. Nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, postanawia przyznać skarżącej E. Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi (w kwocie 500 zł) wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2014 r. Nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania E. Ś. (dalej jako skarżąca) złożyła wniosek, sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., w którym zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia radcy prawnego.

W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że wraz z mężem, z którym prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskują dochody (ze świadczenia ZUS oraz z tytułu emerytury) w wysokości 2.144,71 zł (po zajęciu części dochodów przez komornika), ponosząc zarazem stałe koszty bieżącego utrzymania związane z zakupem żywności, środków higieny, opału, energii elektrycznej, gazu, lekarstw, a także z płatnością podatku od nieruchomości, opłatą za wodę i ścieki w kwocie około 2.300 zł zł. W dalszej części wniosku oświadczyła, że posiada domy mieszkalne o powierzchni 80 m2, 503 m2 i 412 m2, poddane egzekucji (obecnie objęte hipoteką). W załączeniu skarżąca przedłożyła pismo zawierające zestawienie wydatków dotyczących zakupu żywności, środków higieny i opału oraz kserokopie: faktury dotyczącej zakupu węgla brunatnego, paragonów fiskalnych, zaświadczenia Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym w (...) o dokonanych wpłatach.

Uzasadnienie prawne

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż instytucja prawa pomocy przewiduje dla skarżącego możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.).

Przewidywana możliwość ubiegania się przez skarżącą o prawo pomocy w zakresie całkowitym (o co wnosi w przedmiotowym wniosku) uwarunkowana jest spełnieniem przesłanki określonej w art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym winno być stosowane do osób żyjących w skrajnym ubóstwie (skierowane przykładowo do osób pozbawionych dochodów lub osób, których dochody są tak niewielkie, że nie są w stanie pokryć niezbędnych kosztów utrzymania).

Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu.

Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, Nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy również wskazać, że oceniana jest zasadność wniosku w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.).

Referendarz sądowy zmierzając do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącą w niniejszej sprawie, poza danymi zawartymi we wniosku oraz załączonymi do niego kserokopiami dokumentów, poddał analizie również dane i informacje wynikające pism i z kserokopii dokumentów przekazanych w odpowiedzi na wezwania tut. Sądu z dnia 4 marca i 16 kwietnia 2015 r., a także dokumentami złożonymi w związku z rozpoznaniem wniosku jej męża o przyznanie prawa pomocy złożone przy sprawie o sygnaturze I SA/ Op 906/14. W ty względzie skarżąca i jej mąż przedłożyli kserokopie: zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w 2013 r. przez skarżącą (PIT-36), rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2014 dotyczącego skarżącej i jej męża (PIT 40A), przekazu potwierdzającego pobranie przez jej męża świadczenia emerytalnego w kwocie 599,32 zł, dowodu zakończenia działalności gospodarczej z dniem 27 lutego 2013 r., wyciągu z operacji bankowych dokonywanych przez nią za okres od 9 grudnia 2013 r. do 30 marca 2015 r., odpisu skróconego aktu zgonu jej matki, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, a także dowody dokonania zapłaty podatku od nieruchomości, należności za wodę, ścieki, energię elektryczną, gaz, węgiel i leki.

W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w opisanych wyżej dokumentach wskazują na wyjątkową sytuację skarżącej i jej męża w rozumieniu art. 246 § 1, pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Wynika z nich bowiem, iż bieżące koszty utrzymania skarżącej i jej męża w całości obciążają uzyskiwane przez nich dochody. Tym samym należało stwierdzić, że skarżąca nie posiada możliwości wygenerowania dodatkowych środków finansowych pozwalających jej pokryć koszty postępowania sądowo administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.