Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745909

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 10 czerwca 2015 r.
I SA/Op 307/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w (...) na wystąpienie pokontrolne Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 30 marca 2015 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia:

I.

odrzucić skargę,

II.

zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych 00/100) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

A Spółka z o.o. z siedzibą w (...) złożyła do tut. Sądu skargę na czynność dokonaną przez Starostwo Powiatowe w Kędzierzynie-Koźlu polegającą na wydaniu zaleceń pokontrolnych dotyczących zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej za 2012 r.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885) - dalej u.f.p. oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej k.p.a. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i stwierdzenie jej niezgodności z obowiązującym prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że nie zgodziła się z wnioskami zawartymi w protokole kontroli przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe i w związku z tym złożyła wyjaśnienia do protokołu kontroli. Organ nie uwzględnił argumentacji skarżącej i w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 30 marca 2015 r. zawarł zalecenia zobowiązując skarżącą do zwrotu dotacji w kwocie 661.764,87 zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i w kwocie 31.394,57 zł jako niewykorzystanej do końca roku 2012. Zdaniem skarżącej, stosownie do art. 169 ust. 6 u.f.p., organ powinien w tym zakresie wydać decyzję. Ograniczając się jedynie do zaleceń pokontrolnych organ nie dochował ustawowych obowiązków jakie wiążą się z wydaniem decyzji przez organ. Nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, a te zaniechania mogą być, zdaniem strony, kwalifikowane naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na nieustaleniu kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu (art. 8 pkt 3 u.f.p.).

W odpowiedzi na skargę Powiat Kędzierzyńsko- Kozielski wniósł o jej odrzucenie, albowiem zaskarżona czynność w postaci wystąpienia pokontrolnego nie jest objęta zakresem kontroli działalności publicznej, do przeprowadzenia której uprawnione są sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a.

Organ zaznaczył, że w dniach 7 kwietnia 2014 r. do 14 października 2014 r. u skarżącej przeprowadzono kontrolę z zakresu prawidłowości wykorzystania środków finansowych z dotacji podmiotowych udzielonych stronie w 2012 r. z budżetu Powiatu Kędzierzyńsko- Kozielskiego. W wyniku przeprowadzonej kontroli skierowano do skarżącej wystąpienie pokontrolne z dnia 30 maja 2015 r., a nie wydano - jak twierdzi strona - zaleceń pokontrolnych.

Organ podkreślił, że wystąpienie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi podsumowanie kontroli i wskazuje uchybienia, które podmiot kontrolowany może naprawić dobrowolnie, bez stosowania środków przymusu administracyjnego. Wystąpienie pokontrolne zawiera jedynie wskazanie o konieczności zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub niewykorzystanych do końca roku 2012 i dopiero brak zwrotu przedmiotowych środków w przewidzianym terminie, spowoduje wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie zwrotu dotacji. Organ wskazał również, że strona wskazała błędnie w skardze jako "organ skarżony" Starostwo Powiatowe w Kędzierzynie- Koźlu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1)

decyzje administracyjne;

2)

postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3)

postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4)

inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5)

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6)

akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7)

akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8)

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest wystąpienie pokontrolne, które nie jest ani decyzją ani postanowieniem, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., ani też aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akty lub czynności, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą mieć bowiem władczy charakter, aby mogły zostać poddane kontroli sądu administracyjnego, a tego przymiotu skarżonemu wystąpieniu pokontrolnemu przypisać nie można.

Wystąpienie pokontrolne zostało bowiem wydane w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji budżetu Powiatu Kędzierzyńsko- Kozielskiego, na podstawie § 12 ust. 1 Uchwały Nr XLVIII/361/2013 Rady Powiatu z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2013 r., poz. 2623).

Zgodnie z § 11 ust. 1 wskazanej uchwały, organowi udzielającemu dotację przysługuje prawo do kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przez podmiot dotowany. Z przeprowadzenia takiej kontroli sporządza się protokół kontroli (§ 13 ust. 1). Osoba prowadząca szkołę lub placówkę może przed podpisaniem protokołu, w terminie 7 dni od jego otrzymania zgłosić kontrolującemu pisemne umotywowane i udokumentowane zastrzeżenia (§ 14 ust. 1 ww. uchwały).

Natomiast w myśl § 14 ust. 8 uchwały, w terminie 14 dni od dnia podpisania lub odmowy podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego, kontrolujący sporządza wystąpienie pokontrolne kierowane do kontrolowanego, zawierające ocenę kontrolowanej działalności, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości - zalecenia pokontrolne. W przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli nieprawidłowości mających wpływ na prawo lub wysokość dotacji przysługującej kontrolowanemu, Starosta wzywa do zwrotu całości lub części przekazanej dotacji (§ 14 ust. 7 uchwały).

Wezwanie do zwrotu dotacji zawarte w wystąpieniu pokontrolnym, nie rodzi obowiązku, a jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności, nie jest aktem władczej ingerencji organu i nie podlega egzekucji administracyjnej, zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Wystąpienie pokontrolne kończy etap kontroli i w przypadku braku dobrowolnego zwrotu przez stronę dotacji, stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia może być poddane kontroli sądu administracyjnego.

Reasumując, stwierdzić należy, że wystąpienie pokontrolne nie podlega kontroli sądu administracyjnego, albowiem zawiera jedynie ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, nie będąc rozstrzygnięciem nadzorczym, nie aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, przedmiotem zaskarżenia nie może być akt ze sfery postępowania kontrolnego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 469/15, z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 583/09; postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2111/11, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 395/15 dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć również należy, iż prawidłowo wskazano w odpowiedzi na skargę, że organem właściwym w tej sprawie jest Powiat Kędzierzyński- Kozielski, to on bowiem stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013.595 j.t. z późn. zm.), wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność oraz ma osobowość prawną (art. 2 ust. 2). Natomiast starostwo powiatowe jest elementem powiatowej administracji zespolonej (art. 33b pkt 1 ww. ustawy) i stanowi jedynie aparat pomocniczy samego powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego.

W związku z powyższym skarga, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.