Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745922

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 10 czerwca 2015 r.
I SA/Op 252/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2014 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w związku z wnioskiem skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez spółkę A S.A. w (...) (dalej jako: skarżąca, Spółka, strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wniosek wskazał, że obecnie Spółka przechodzi trudności finansowe, co wynika ze złej koniunktury, która powoduje spadek liczby zamówień oraz produkcji a także ogranicza możliwości płatnicze kontrahentów skarżącej za towary już wyprodukowane oraz sprzedane. Pełnomocnik zaznaczył, że w takiej sytuacji dodatkowe obciążenie w postaci wykonania zaskarżonej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w znacznej kwocie (109.930 zł) spowoduje powstanie zaległości płatniczych względem pracowników oraz bieżących kontrahentów. Może także uniemożliwić wykonanie zobowiązań niepieniężnych, jakie umownie przyjęła na siebie skarżąca. Zatem wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczne szkody po stronie Spółki polegające na utrudnieniu bieżącej działalności, co z kolei może wywołać powstanie wobec skarżącej roszczeń odszkodowawczych oraz nagromadzenia zatorów płatniczych. Zdaniem pełnomocnika za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia nie tylko ważny interes skarżącej ale również ważny interes publiczny wynikający z faktu, że Spółka jest przedsiębiorcą zatrudniającym dziesiątki pracowników. Konieczność natychmiastowego uregulowania należności spowoduje zagrożenie, iż strona nie będzie dysponowała wystarczającymi środkami na prowadzenie normalnej działalności oraz dalsze oferowanie tak znacznej ilości miejsc pracy, co z kolei doprowadzi do redukcji zatrudnienia.

Organ w treści odpowiedzi na skargę nie odniósł się do przedmiotowego wniosku.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: (p.p.s.a.)., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Jak wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. (sygn. akt I FZ 148/09) to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Zatem strona powinna wykazać szczegółowe przyczyny uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości czy zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami, a nie jedynie subiektywnymi przewidywaniami (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 105/11). Dla uznania, że w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wystarczy odwoływanie się do generalnych sformułowań, które w poszczególnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne za spełnienie tych przesłanek zostały uznane, konieczne jest co najmniej uprawdopodobnienie, że takie skutki istotnie mogą stronie grozić, w konkretnych okolicznościach jej przypadku (postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I FZ 425/14)

Nadto, nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 268/14).

Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, iż nie daje ona podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie, w razie wykonania zaskarżonej decyzji, zachodzi możliwość wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności aktu administracyjnego. We wniosku sformułowano bowiem ogólnikowe i hipotetyczne twierdzenia o grożącej skarżącej znacznej szkodzie w postaci możliwości utrudnienia bieżącej działalności, uniemożliwienia wykonania zobowiązań niepieniężnych jakie umownie przyjęła na siebie Spółka, powstania wobec Spółki roszczeń odszkodowawczych, nagromadzenia zatorów płatniczych oraz redukcji zatrudnienia w przedsiębiorstwie, w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał przy tym na trudności finansowe Spółki wynikające ze złej koniunktury, powodującej spadek liczby zamówień oraz trudności w rozliczeniach z kontrahentami.

Nie podał jednak jak kształtuje się obecna sytuacja finansowa i majątkowa Spółki, w szczególności nie wyjaśnił jakie wierzytelności przysługują skarżącej wobec kontrahentów, nie wskazał na ewentualne zadłużenie strony, jak również na skalę prowadzonej działalności gospodarczej i wysokość osiąganych przychodów, nie wyjaśnił jakie zobowiązania o charakterze niepieniężnym przyjęła na siebie Spółka, nie wskazał również w jakim stopniu Spółka będzie musiała zredukować zatrudnienie (ile osób zatrudnia i ile trzeba będzie zwolnić). Argumentacja powołana przez pełnomocnika jest bardzo ogólna i nie odnosi się do żadnych konkretnych faktów, nie została także poparta żadnymi dokumentami.

Wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji w zakresie majątku przedsiębiorstwa, jego przychodów (dochodów), wielkości kosztów ponoszonych w związku z tą działalnością, liczby zatrudnianych pracowników oraz innych zobowiązań ciążących na Spółce nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła realne zagrożenie wystąpienia znacznej szkody w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie ma możliwości skonfrontowania danych dotyczących sytuacji finansowej skarżącej z wysokością zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji, co jest niezbędne do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie funkcjonuje jednolity pogląd, że wnioskodawca formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04). Z kolei przesłanki wstrzymania wykonania decyzji nie mogą być uzasadniane obawą wystąpienia zakładanych przez skarżącą ciągów zdarzeń, których jedynego źródła upatruje w konieczności uiszczenia zaległego zobowiązania podatkowego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1292/14).

Zaznaczyć przy tym należy, iż niewątpliwie wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe stanowi pewną dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nie oznacza to natomiast, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji przestanie istnieć.

Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji.

Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec strony ochrony tymczasowej, bowiem skarżąca swoich twierdzeń co do wywodzonych skutków wykonania zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie uprawdopodobniła, nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych odnoszących się do jej sytuacji finansowej oraz majątkowej, co umożliwiłoby ocenę czy dobrowolne bądź przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwości finansowe skarżącej spowoduje istotnie zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.