Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 30 stycznia 2008 r.
I SA/Ol 710/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Pierechod.

Sędziowie WSA: Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r., w Olsztynie sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "(...)". o Nr "(...)" w przedmiocie przekazania organowi właściwemu, podania w sprawie pokrycia kosztów przechowywania pojazdu oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia "(...)" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego A z dnia "(...)" o nr "(...)", w przedmiocie przekazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego B podania T.R. w sprawie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia "(...)" na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego A orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki Polonez 1,6 o nr rej. "(...)". Pojazd ten został zabezpieczony przez organy Policji na parkingu depozytowym dla pojazdów usuniętych z dróg publicznych, należącym do T.R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C w O., po czym nieodebrany przez dotychczasowego właściciela. Pismem z dnia 19 czerwca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego A zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego B dokonanie likwidacji tego samochodu.

W dniu "(...)" T.R. wystawił fakturę VAT nr "(...)", którą obciążył Urząd Skarbowy A kwotą 2.525,40 zł za parkowanie przedmiotowego samochodu w okresie od 17 marca 2007 r. do 1 sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia "(...)" Naczelnik Urzędu Skarbowego A na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego B jako organowi właściwemu pismo T.R., wraz z załączoną fakturą VAT. W uzasadnieniu jako zasadniczy powód przekazania podał, iż Prawo o ruchu drogowym, jak również przepisy wykonawcze do tej ustawy, a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) nie regulują kwestii finansowania wydatków związanych z parkowaniem pojazdów, których własność przeszła na Skarb Państwa. Podstawą rozstrzygnięcia, w ocenie organu, były zatem zasady pokrywania wydatków określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Właściwy organ egzekucyjny wykonuje bowiem funkcje organu likwidacyjnego jako jednostka budżetowa. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego A, organem zobowiązanym do pokrycia wydatków związanych z przechowywaniem i likwidacją pojazdów, których własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym, jest organ likwidacyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego B.

Rozpatrując złożone na powyższe postanowienie zażalenia T. R. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego B, Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest przepisów szczególnych określających właściwość miejscową urzędu skarbowego, który orzeka o przepadku pojazdu, jak również uregulowań dotyczących ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do brzmienia art. 21 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego właściwość miejscową organu administracji publicznej w sprawach dotyczących ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) strony w kraju. Stwierdził zatem, że ze względu na miejsce zamieszkania pierwotnego właściciela pojazdu, zasadnie o jego przepadku orzekł Naczelnik Urzędu Skarbowego A. Stosownie natomiast do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w odniesieniu do przechowywania, oszacowania i sprzedaży pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, mają zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej powołał treść art. 102 tej ustawy, zgodnie z którym do zwrotu wydatków za dozór uprawniony jest organ egzekucyjny, odpowiednio - organ likwidacyjny. Zatem organ II instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie organem uprawnionym do zwrotu wydatków za dozór, a w konsekwencji organem zobowiązanym do poniesienia wydatków związanych z przechowywaniem pojazdu jest Naczelnik Urzędu Skarbowego B.

Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, iż zasadny jest zarzut zażalenia, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujący instytucję rekwizycji. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. odsyłają bowiem jedynie do działu II rozdziału 6 ustawy (art. 97-109). Jednak powołanie tego przepisu w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. Przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia nie mogło, w ocenie organu II instancji, stanowić również nieprawidłowe wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego A, jako nabywcy usługi na wystawionej przez T.R. fakturze.

W złożonej skardze, T. R. wnosząc o uchylenie postanowienia organu II instancji w całości, zarzucił naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 130a Prawa o ruchu drogowym oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wskazał, że orzekając o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, Naczelnik Urzędu Skarbowego A stał się jego właścicielem. Powołując treść art. 140 Kodeksu cywilnego, podniósł, iż organ ten jako właściciel miał swobodę dysponowania pojazdem. Jak podał, poinformował organ o kosztach przechowywania, jak też o możliwości odbioru rzeczy w przypadku, gdy nie zaakceptowałby przedstawionych warunków. Tymczasem organ ten uznał się za niewłaściwy w sprawie dopiero po wystawieniu przez skarżącego faktury. Powoływane przez organ II instancji przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają zastosowania w sprawie, bowiem dotyczą one majątku zobowiązanego, a podmiot taki w niniejszej sprawie nie występuje. Skarżący podniósł również, iż sprzedaż pojazdu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego B została dokonana w ramach pomocy prawnej, a nie w ramach tzw. rekwizycji. Nie stanowi to zatem podstawy do żądania należności za jego przechowywania od tego organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz. 1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na rozstrzygnięcia organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny rozstrzygając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej. Orzeka też w jej granicach, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W literaturze prawniczej wskazywano, (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), że "niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, iż sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności". Sąd jest bowiem zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001 r. III SA 502/00 - Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63).

Badając zgodnie z kompetencją ustanowioną w cyt. wyżej art. 1 § 2 ustawy, legalność zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przekazania podania strony do Urzędu Skarbowego B, Sąd nie stwierdził aby naruszało ono prawo.

Odnosząc się do istoty sporu sprowadzającej się do rozstrzygnięcia, na którym z organów - orzekającym o przepadku pojazdu, czy też dokonującym jego faktycznej likwidacji - ciąży obowiązek pokrycia wydatków związanych z jego przechowywaniem, zauważyć na wstępie należy, iż według art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Podjęcie działań w trybie art. 65 k.p.a. musi być zaś poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy. Podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu daje bowiem jednoznacznie ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadzi wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż wyłączając właściwość Urzędu Skarbowego A i przekazując pismo strony do Urzędu Skarbowego B organy orzekające spełniły powyższy warunek. Dokładnie ustaliły bowiem okoliczności faktyczne, a w uzasadnieniu wydanych postanowień odniosły się do materialnoprawnych podstaw przekazania sprawy.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, trafnie zwrócił uwagę na niedopuszczalność drogi sądowej na gruncie procesu cywilnego, w związku z żądaniem od Skarbu Państwa zapłaty należności za parkowanie przejętego z mocy prawa pojazdu, co podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r. o sygn. CZP 47/07.

Rozstrzygając o właściwości Urzędu Skarbowego B, prawidłowo wskazał też jako podstawę przepisy art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów. Błędnie organ odwoławczy powołał wprawdzie § 4 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. zamiast § 3 pkt 1) lit.b, w świetle którego przepisy ustawy dotyczące m.in. sprzedaży nieruchomości stosuje się do likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Słusznie bowiem Dyrektor Izby uznał, iż kwestię pokrycia wydatków związanych z parkowaniem nieodebranego samochodu należało rozpatrywać w oparciu o przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w tym artykuły od 100 do 103 tej ustawy.

Badając akta sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych na etapie postępowania przed sądem zarzutów strony, dotyczących odmiennego niż w zaskarżonym postanowieniu orzeczenia przez organy w innej sprawie, pomimo analogicznego stanu faktycznego. Argumentacja, iż stany faktyczne w obu sprawach były tożsame, nie została bowiem przez stronę uprawdopodobniona. Przedstawiciel organu na rozprawie w dniu "(...)" oświadczył natomiast, iż w sprawie wskazanej przez stronę organem likwidacyjnym był zapewne Naczelnik Urzędu Skarbowego A.

W związku z kontrolą zaskarżonego rozstrzygnięcia zauważyć ponadto należy, iż postanowieniu tym Dyrektor Izby Skarbowej w istocie orzekł również w zakresie zaistniałego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego B i Naczelnikiem Urzędu Skarbowego A, sporu kompetencyjnego na tle właściwości w związku z brakami formalnymi podania T.R., do czego organ II instancji odniósł się w końcowej części uzasadnienia postanowienia. Ocena tej kwestii przez Sąd Administracyjny, z przyczyn wyżej opisanych, wykracza jednak poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, wszczętej w związku ze skargą T.R. na postanowienie wydane w trybie art. 65 § 1 k.p.a., przekazujące sprawę do rozpoznania innemu organowi. Nie mogła być tym samym przedmiotem osobnych rozważań Sądu.

Reasumując należy stwierdzić, że jeśli organ II instancji dokonał z związku z wydanym postanowieniem prawidłowej oceny ustaleń faktycznych w sprawie i z oceny tej wyprowadził prawidłowe wnioski prawne, to nie naruszono obowiązującego prawa.

Dlatego też, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.