Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1920124

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 24 kwietnia 2013 r.
I SA/Ol 151/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Zofia Skrzynecka.

Sędziowie WSA: Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Wiesława Pierechod.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie zabezpieczenia na majątku przewidywanych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. wraz z odsetkami postanawia: Odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "(...)" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania M.M. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "(...)" nr "(...)", którą zabezpieczono na majątku Spółki A. (dalej jako spółka) przewidywane kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. w łącznej wysokości 27.695.850 zł oraz przewidywane odsetki od tych zaległości, które na dzień wydania decyzji zabezpieczającej wynosiły łącznie 1.990.535 zł.

Postanowienie to organ odwoławczy oparł na art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej jako Ord. pod.). W jego uzasadnieniu wskazał, że wnosząca je osoba nie była uprawniona do reprezentowania spółki. Jak ustalił Dyrektor Izby Skarbowej M.M., będąc jednym ze wspólników spółki, pełniła funkcję prezesa zarządu spółki A. z ograniczoną odpowiedzialnością do chwili złożenia rezygnacji, przyjętej przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki uchwałą nr "(...)" w dniu 29 czerwca 2012 r. (k. 41-42 akt administracyjnych). Odwołującej się nie przysługiwało zatem w dniu podpisania i wniesienia odwołania (tekst jedn.: w dniu 4 lipca 2012 r.) prawo działania w imieniu spółki, a tym samym legitymacja prawna do dokonania czynności polegającej na zaskarżeniu decyzji organu podatkowego, której adresatem była spółka A. Podkreślono, że podpisując i wnosząc odwołanie od ww. decyzji z dnia "(...)", osoba ta byłaby nieuprawniona do dokonania tej czynności.

Organ odwoławczy podał, że niezależnie od powyższego, badając aspekty formalne złożonego w dniu 4 lipca 2012 r. odwołania, ustalił w Sądzie Rejonowym Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, że na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia spółka nie powołała nowego zarządu (adnotacje służbowe z 10 sierpnia 2012 r. i z "(...)" - k. 39 i 48 akt administracyjnych). Powyższe oznacza, że spółka A. zarówno w dniu wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie, jak również w dniu wydania niniejszego postanowienia, nie posiada organów mających prawo działania w jej imieniu, a zatem przedmiotowe odwołanie nie może zostać uznane za złożone skutecznie i wywołać skutków prawnych. Organ powołał się na orzecznictwo sądowe (postanowienie Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZ 15/10, i wyrok Sądu Najwyższego z dn. 7 listopada 2006 r., sygn. akt I CSK 224/06) i wskazał, że jeżeli osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania.

Postanowienie to skierowano do M.M. i doręczono na jej adres zamieszkania, wskazany w adnotacji służbowej pracownika organu odwoławczego z "(...)" (k. 49 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej to rozstrzygnięcie, podpisane nazwiskiem M. - przez teściową M. M., jak odnotowano pod podpisem (k. 52 akt administracyjnych).

Skargę do WSA w Olsztynie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej złożył doradca podatkowy M.B., powołując się na załączone do skargi pełnomocnictwo z 1 marca 2012 r., podpisane przez M.M., pełniącą wówczas funkcję prezesa zarządu spółki A. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ze względu na rażące naruszenie prawa i o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów Ordynacji podatkowej:

- art. 145 § 2 oraz art. 151, poprzez wysłanie zaskarżonego postanowienia na prywatny adres M.M., a tym samym brak doręczenia tego postanowienia stronie;

- art. 228 § 1 pkt 1 ww. ustawy, poprzez zastosowanie tego przepisu mimo, że w odwołaniu wskazana była wyraźnie strona oraz jej adres, a także adres pełnomocnika działającego w oparciu o załączone do sprawy pełnomocnictwo;

- art. 169 § 1 ww. ustawy, poprzez brak wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego.

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone w powyższym trybie ani też w sposób, o którym mowa w art. 155 § 1 Ord. pod., natomiast zostało wysłane na prywatny adres M.M. w czasie jej nieobecności pod tym adresem. Strona nigdy jednak nie otrzymała oryginału zaskarżonego rozstrzygnięcia, natomiast w związku ze sprawą rozpoznawaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 4/13, otrzymała jedynie poświadczony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia z dnia "(...)" nr "(...)".

Na tym tle pełnomocnik podkreślił, że organ podatkowy wiedział o ustanowieniu pełnomocnika wydając ww. postanowienie, ponieważ w aktach sprawy znajdowało się ważne pełnomocnictwo.

Niezależnie od tego pełnomocnik podniósł, że w sytuacji, gdy w treści odwołania określona jest osoba, od której ono pochodzi i jej adres, a w ocenie organu odwoławczego wadliwy jest tylko podpis wnoszącego, to odwołanie takie nie spełnia kryterium, o którym mowa w art. 168 § 3 Ord. pod., ponieważ podpis złożony przez osobę nienależycie umocowaną jest równoznaczny z brakiem podpisu wnoszącego. Jest to zatem brak usuwalny nakładający na organ podatkowy obowiązek zastosowania art. 169 § 1 ww. ustawy. W tej sytuacji niedopuszczalne jest zastosowanie art. 228 § 1 pkt 1, jak to uczynił organ odwoławczy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną dotychczas argumentację i wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.

Wskazał, że skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uregulowanie takie oznacza, że sąd jest uprawniony i zobligowany do kontroli zgodności przeprowadzonego postępowania z przepisami je regulującymi oraz poprawności zastosowania prawa materialnego stanowiącego podstawę rozpatrzenia sprawy.

Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w stosunku do M.M. jako osoby fizycznej i zostało jej doręczone w dniu 6 września 2012 r., na jej prywatny adres (k. 50 - 52 akt. ad.). Natomiast skarga została wniesiona przez Spółkę w dniu 27 lutego 2013 r. W związku z tym adresatem tego postanowienia nie była Spółka A. i nie zostało ono doręczone Spółce. Przedmiotem rozważań w zaskarżonym postanowieniu była kwestia uprawnień M.M. do działania na rzecz Spółki A. W tej sytuacji należy uznać, że skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Adresatem postanowienia była bowiem M.M. jako osoba fizyczna, a nie Spółka A. Nie zmienia tej oceny fakt, że z treści samego odwołania (k. 5-11) wynikało, że M.M. wniosła je działając na rzecz Spółki A. Przedmiotem oceny sądu nie jest bowiem samo odwołanie, a skarga Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "(...)".

Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Przy czym w myśl ust. 2, jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.

Przedstawione akta administracyjne zawierają wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wg stanu na dzień 31 sierpnia 2012 r. godz. 07:56:54 (k. 44-47). Wynika z niego, że M.M. pozostaje prezesem zarządu spółki - Dział 2, Rubryka 1, Podrubryka 1, pkt 1 ppkt 1-7 (str. 3 wydruku - k. 46 akt admin.). Wykreślenie tego wpisu i wprowadzenie nowego prezesa zarządu nastąpiło dopiero w dniu 28 listopada 2012 r. i w tym też dniu ujawniono funkcję M.M. jako członka zarządu spółki. Powyższe wynika dopiero z przedłożonego wraz ze skargą odpisu pełnego spółki z KRS wg stanu na dzień 30 listopada 2012 r. godz. 07:53:50 (k. 6-10 akt sądowych). O tym, że M.M. zasiada w zarządzie spółki A. organ I instancji został poinformowany przez Sąd Rejonowy, Sąd Gospodarczy Wydział Krajowego Rejestru Sądowego w piśmie z dnia 12 października 2012 r. nr "(...)", pozostającym w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. I SA/Ol 99/13.

Z treści zaskarżonego postanowienia wynikało natomiast, że spółka była w ogóle pozbawiona reprezentacji. Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks uywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt. I SA/OI 4/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ustalił, że decyzja została doręczona reprezentującej Spółkę prezes zarządu M. M. w dniu 20 czerwca 2012 r. (vide: t. I k. 30 akt adm.). Natomiast odwołanie, którego dotyczy niniejsza sprawa, datowane wprawdzie "4 lipca 2012 r.", nadane zostało w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 21 września 2012 r. (vide: t. II k. 3 -12 akt adm.).

Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania prawne, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd skargę odrzucił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.