Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1612612

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 13 czerwca 2012 r.
I SA/Lu 83/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Kwiatek.

Sędziowie WSA: Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Małgorzata Fita.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia (...) w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości M. D. (skarżący) w podatku od środków transportowych za 2010 r. w kwocie 375 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. D. z dnia 7 grudnia 2010 r., Burmistrz Miasta decyzją z dnia (...) odmówił skarżącemu rozłożenia na raty zaległości w podatku od środków transportowych za 2010 r. w kwocie 375 zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w toku postępowania zebrał dokumenty niezbędne do wszechstronnego rozpatrzenia wniosku. Ustalił, że skarżący jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. (...). Jego żona B. D., jest spadkobiercą zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. (...) Ponadto jest on właścicielem dwóch samochodów, w tym jednego ciężarowego. Żona skarżącego w okresie od marca do maja 2011 r. otrzymywała zasiłek rodzinny w wysokości 1572 zł, natomiast w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. dodatek mieszkaniowy w wysokości 213,82 zł oraz stypendium socjalne w kwocie 1905 zł. M. D. w okresie od marca do maja 2011 r. pracował dorywczo i osiągnął dochód w kwocie 663 zł oraz korzystał (jak wskazał) z zasiłku okresowego w kwocie 1750,77 zł. Średni dochód przypadający na jedną osobę w sześcioosobowej rodzinie skarżącego to kwota 261,33 zł. Na utrzymaniu skarżącego oraz jego małżonki pozostaje czworo małoletnich dzieci. Skarżący uzasadniając swoją ciężką sytuację podał, iż ma niepełnosprawne dziecko. W magazynie meblowym przy ulicy (...) był pożar, a działalność gospodarcza żony została zawieszona.

Organ podatkowy ustalił, iż w 2009 r. organ I instancji dwukrotnie rozłożył skarżącemu na raty zaległości podatkowe oraz umorzył zaległości w podatku od środków transportowych, a także umorzył zaległości w podatku od nieruchomości.

Organ podatkowy uznał, iż podniesione przez skarżącego argumenty, nie stanowiły przesłanek do zastosowania ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych tym bardziej, że naruszyłoby to konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości opodatkowania stawiając podatnika w uprzywilejowanej pozycji względem innych podatników.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania w pierwszej kolejności wskazało na treść art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zgodnie z którą organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a tej ustawy.

Wskazana decyzja upoważnia zatem organ podatkowy do orzekania w ramach uznania administracyjnego, ale warunkiem poprzedzającym jej wydanie jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem strony, pod kątem ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.

Organ odwoławczy uznał, iż w sprawie przeanalizowano całokształt okoliczności podnoszonych przez skarżącego. Jego wniosku nie uwzględniono, gdyż ustalono, iż jest on w stanie spłacić zaległości podatkowe bez konieczności rozkładania ich na raty.

Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, iż skoro przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem podatnika z dnia 7 grudnia 2010 r. i w tej dacie istniały zaległości podatkowe to mimo, że zaległości te zostały wyegzekwowane w trybie administracyjnym w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego nie powodowało to umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy przyjął, iż w sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Nadto nie znalazł uchybień procesowych mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnił, że ma sześcioosobową rodzinę, w tym czworo małoletnich dzieci, uczących się w szkole muzycznej, z czym związane są wydatki. Jest bezrobotnym organistą który nie może znaleźć pracy. Jego rodzina korzysta z pomocy społecznej i środków tych nie może przeznaczyć na spłatę podatków, ponieważ stanowią one pomoc dla rodziny na bieżące utrzymanie. Podkreślił także, że nie korzystał z zasiłku okresowego w kwocie 1750 zł. Powołując się na wyrok II FSK 784/09 podkreślił, że burmistrz miasta bezprawnie umorzył postępowanie w jago sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Sąd administracyjny badając zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż postępowanie przed Burmistrzem Miasta zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego z dnia 7 grudnia 2010 r., gdzie domagał się on rozłożenia na raty zaległości w podatku od środków transportowych tj. I raty za 2010 r., za samochód Mercedes - Benz w kwocie 375 zł. W dacie złożenia wniosku istniała zaległość podatkowa, która dopiero w dniach 6 kwietnia, 10 maja i 3 czerwca 2011 r., została wyegzekwowana w trybie egzekucji administracyjnej. Zatem wbrew twierdzeniu podatnika organy podatkowe rozpatrzyły przedmiotowy wniosek merytorycznie, czego skutkiem były decyzje Burmistrza Miasta z dnia (...) oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, będąca przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie naruszyła dyspozycji art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a postępowanie w obu instancjach przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej.

Treść skargi wskazuje, iż skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organów podatkowych, gdyż ma sześcioosobową rodzinę, w tym czworo małoletnich dzieci, uczących się w szkole muzycznej, z czym związane są wydatki. Jest bezrobotnym organistą który nie może znaleźć pracy. Jego rodzina korzysta z pomocy społecznej i środków tych nie może przeznaczyć na spłatę podatków, ponieważ stanowią one pomoc dla rodziny na bieżące utrzymanie. Ponadto dodał, iż nie korzystał z zasiłku okresowego w wysokości 1750 zł.

Rozpoznając istotę skargi, przyjmując za prawidłowe ustalenia organu, należy wskazać skarżącemu odnośnie kwestionowanej kwoty 1750 zł, iż skoro sam w oświadczeniu z dnia 19 czerwca 2011 r., (k. 32 akt podatkowych) wskazał na przedmiotową kwotę otrzymywaną właśnie z tytułu zasiłku okresowego, to organ podatkowy przyjmując oświadczenie w poczet materiału dowodowego obdarzył je walorem wiarygodności. Przedmiotowe oświadczenie zostało złożone przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu Karnego. Zostało podpisane przez M. D., uprzednio stosownie pouczonego, jak wynika z jego treści, zatem nieuzasadnione było kwestionowanie decyzji w tym zakresie.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu przez organy podatkowe sytuacji skarżącego. Ustalono, iż żona skarżącego w okresie od marca do maja 2011 r. otrzymywała zasiłek rodzinny w wysokości 1572 zł, natomiast w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. dodatek mieszkaniowy w wysokości 213,82 zł oraz stypendium socjalne w kwocie 1905 zł. M. D. w okresie od marca do maja 2011 r. pracował dorywczo i osiągnął dochód w kwocie 663 zł oraz korzystał (jak wskazał) z zasiłku okresowego w kwocie 1750,77 zł. Średni dochód przypadający na jedną osobę w sześcioosobowej rodzinie skarżącego to kwota 261,33 zł. Na utrzymaniu skarżącego oraz jego małżonki pozostaje czworo małoletnich dzieci w tym jedno niepełnosprawne. Działalność gospodarcza żony od dnia 13 maja 2010 r., została zawieszona.

Organy wskazały, że jego sytuacja nie jest na tyle trudna, by wskazywała na niemożność zrealizowania zaległego zobowiązania. Zdaniem Sądu, organy podatkowe oceniając zdolność finansową skarżącego, logicznie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Trafnie również zwróciły uwagę na wyjątkowość w prawie podatkowym instytucji umorzenia na tle zasady powszechności opodatkowania oraz, że wnioskowana ulga stanowi w prawie podatkowym przywilej o charakterze nadzwyczajnym, który może być przyznany podatnikowi w sytuacjach wyjątkowych, np. kiedy to podatnik będzie musiał odwołać do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb życiowych. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, wskazując w tezie, że "Przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926), regulując uprawnienie organu podatkowego do umorzenia na wniosek podatnika zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę, przewiduje taką możliwość z uwagi na "ważny interes podatnika lub interes publiczny". Ważny interes podatnika, to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Z drugiej strony, interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych". Odmawiając wnioskowanej ulgi, organy podatkowe miały na uwadze fakt, iż skarżący korzysta z pomocy państwa, ale oceniając jego sytuację majątkową wzięły także pod uwagę, iż jest on właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. (...). Jego żona B.D., jest spadkobiercą zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. (...). Ponadto jest on właścicielem dwóch samochodów, w tym jednego ciężarowego. Organy słusznie oceniły, iż gdyby skarżący nie był w stanie pokryć kosztów bieżącej eksploatacji posiadanych pojazdów to zbyłby przynajmniej jeden z nich. Nadto miały na uwadze fakt, iż skarżący oprócz pomocy ze strony państwa, utrzymuje się z prac dorywczych z których w okresie od marca do maja 2011 r. osiągnął dochód w kwocie 663 zł.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż organy podatkowe dokonując oceny sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego pod kątem przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego wzięły pod uwagę całokształt okoliczności podnoszonych przez skarżącego oraz wynikających z akt sprawy i należycie je uzasadniły. Ocena ta nie posiada cech dowolności.

Odnosząc się do obecnego położenia ekonomicznego strony zgodzić się należy z organem, iż ulga o której mowa w art. 67 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie może mieć charakteru powtarzającego się czynnika, pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z jej wyjątkowego charakteru wynika, iż może stanowić jedynie incydentalną pomoc w stabilizacji sytuacji finansowej.

Jak ustalił organ podatkowy skarżącemu w 2009 r., dwukrotnie rozłożono na raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych. W 2010 r., umorzono mu podatek od środków transportowych w kwocie 188 zł oraz III ratę podatku od nieruchomości w kwocie po 43 zł (za każdą z dwóch nieruchomości) z powodu zdarzenia losowego - pożaru magazynu meblowego. Powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania. Jako nadzwyczajne zdarzenie losowe w niniejszym postępowaniu skarżący ponownie wskazał pożar magazynu.

Sąd podziela zatem stanowisko organu, że skarżący nie wykazał istnienia podstaw do rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Wskazać przy tym należy, że interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej winien być ważny w sensie obiektywnym i nie może być on rozpatrywany jedynie z własnego subiektywnego odczucia strony, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Kierując się zatem zasadą prawdy obiektywnej, w ocenie Sądu, organy wydały rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący i logiczny został przez organy oceniony. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organy położyły szczególny nacisk na zbadanie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, który jednak nie wykazał, że jego sytuacja nie pozwala na jednorazową zapłatę zaległości podatkowej w wysokości 375 zł, co było istotą tej sprawy.

Zatem dokonana przez organy ocena opiera się na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów i nie można jej zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Z tych względów uznać należy, że organy podatkowe właściwie w konsekwencji wykluczyły w niniejszej sprawie - w aspekcie sytuacji strony skarżącej występowanie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego i uznały, że sytuacja skarżącego nie stanowi przesłanki do skorzystania z ulgi w trybie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Podkreślić przy tym należy, że nawet jeśli wystąpiłaby sytuacja wskazująca na istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, to podjęcie decyzji o zastosowaniu ulgi ustawodawca pozostawił organowi w ramach uznania administracyjnego. Sąd nie posiada uprawnień do zmiany meritum takiej decyzji, a jedynie jest władny zbadać, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego i postępowania oraz, czy w świetle dokonanych ustaleń faktycznych organu, nie można organowi przypisać cech dowolności w ocenie dokonanej w kontekście występowania przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej.

W związku z tym, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, skargę należało stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.